Trang chính » Uncategorized Email bài này

Hóa Ảo Hiện Thực Với Julio Cortázar (kỳ 3) – Phong Cách Viết Truyện Của Cortazár

0 bình luận ♦ 3.03.2016

(Nguồn: Zonaliteratura.com.ar.)

Ngu Yên chuyển ngữ

 

Phỏng Vấn giữa Jason Weiss và Julio Cortazar (kỳ 2)

Jason Weiss: Nhiều năm sau, ông đã dịch toàn bộ tác phẩm của Poe, ông có khám phá điều gì mới lạ khi phải đọc thật kỹ không?

Cortázar: Nhiều, rất nhiều. Tôi khảo sát ngôn ngữ của ông, đã bị phê phán bởi cả hai phe Anh và Mỹ bởi họ nhận thấy quá Barốc (quái dị) (2). Vì tôi không phải người Anh cũng không phải người Mỹ, tôi nhìn với một góc độ khác. Tôi biết có những lối viết lỗi thời, quá cường điệu , nhưng điều này không có nghĩa gì so với tài năng thiên phú của Poe. Trong thời kỳ đó, để viết những tác phẩm, "The Fall of the House of Usher," "Ligeia," "Berenice," hoặc "The Black Cat," bất cứ truyện nào cũng cho thấy một thiên tài thực sự trong khía cạnh kỳ quái và siêu nhiên.

Hôm qua, tôi ghé thăm một người bạn cư ngụ trên đường Edgar Allan Poe. Thấy một tấm bảng viết:" Edgar Poe, nhà văn Anh." Ông không phải người Anh, họ nên sửa lại. Cả hai chúng ta cần lên tiếng phản đối.

Jason Weiss: Trong lối viết của ông, bên cạnh sự kỳ quái, còn có sự nồng hậu và tình cảm thật sự cho những nhân vật trong truyện.

Cortázar: Khi những nhân vật của tôi là trẻ em và thanh thiếu niên, tôi dành cho họ nhiều sự ân cần. Họ rất sống động trong tiểu thuyết và truyện ngắn của tôi. Tôi đối đãi họ rất trìu mến. Khi tôi viết truyện có nhân vật thanh niên, tôi trở thành người thanh niên đang viết truyện. Nếu nhân vật là người lớn, thì lại khác.

Jason Weiss: Có phải khá nhiều nhân vật trong truyện dựa trên những người thật mà ông quen biết?

Cortázar: Tôi không nghĩ là nhiều, nhưng có vài trường hợp. Rất thường tình, những nhân vật được hỗn hợp bởi hai hoặc ba người ở ngoài đời. Ví dụ, tôi đã từng xây dựng một nhân vật nữ từ hai người đàn bà tôi quen. Điều này cho phép nhân vật trong truyện mang cá tính phức tạp và khó đoán hơn.

Jason Weiss: Ý ông muốn nói là khi nào ông cần xây dựng một nhân vật chất lượng, ông sẽ phối hợp hai người khác lại với nhau?

Cortázar: Chuyện không phải như vậy. Ngược lại, chính nhân vật điều khiển tôi. Như thế này, tôi nhìn ngắm nhân vật, hắn ở đó, tôi nhận ra người quen hoặc đôi khi là hai người quen lẫn lộn vào nhau, nhưng chỉ thế thôi. Sau đó, các nhân vật tự sinh hoạt trong vai trò của họ. Khi họ nói….tôi không bao giờ biết trước bất kỳ điều gì họ muốn nói, ngay cả lúc tôi đang viết đối thoại. Thật vậy, tùy vào họ. Còn tôi, chỉ việc gõ xuống những gì họ nói. Thỉnh thoảng tôi bật cười hoặc ném bỏ một trang viết và thầm nghĩ, "Thấy chưa, đó, các người nói năng lôi thôi. Dẹp đi." Rồi đặt trang giấy khác vào, bắt đầu trở lại cuộc chuyện trò của họ.

Jason Weiss: Nói như vậy, không phải là nhân vật ông quen biết đã thúc đẩy ông viết?

Cortázar: Không, hoàn toàn không phải, tôi bắt đầu một ý nghĩ về câu truyện, nhưng chưa có một nhân vật nào. Tôi trầm ngâm một ý tưởng kỳ lạ: chuyện gì đó sẽ xảy ra trong căn nhà ở miền thôn dã, để coi…tôi rất trọng hình ảnh khi viết, tôi thấy toàn bộ và thấy mọi chi tiết. Thế thì, tôi thấy căn nhà ở thôn quê và rồi, bất chợt, bắt đầu tạo ra vị trí cho các nhân vật. Đến lúc này, một trong những nhân vật có thể là người quen. Nhưng không chắc lắm. Cuối cùng, những nhân vật cũng được dựng nên. Bây giờ, dĩ nhiên, có cả bản thân tôi. Trong truyện "Nhảy Lò Cò," (Hopscotch), nhân vật Oliveira là kết quả của nhiều tài liệu tham khảo về tự truyện. Không phải tôi nhưng rất nhiều dữ liệu bắt nguồn từ lúc khởi đầu thời gian lãng tử ở Paris. Tuy nhiên, độc giả đọc nhân vật Oliveira, có thể nhận thấy như Cortázar đã sống ở Paris, cảm tưởng như vậy là sai lầm. Không, không, lúc đó, tôi rất khác.

Jason Weiss: Có phải vì ông không muốn viết tự truyện về đời mình?

Cortázar: Tôi không thích tự truyện. Tôi sẽ không bao giờ viết hồi ký. Tôi thích đọc tự truyện của người khác nhưng không phải của chính mình. Nếu tôi viết tự truyện, sẽ phải thành thật và trung thực. Không thể kể những gì tưởng tượng. Như vậy, tôi sẽ làm công việc của nhà sử học, một sử gia về lịch sử bản thân, điều này khiến tôi khó chịu. Tôi thích tìm tòi cái mới, thích tưởng tượng.

Dĩ nhiên, rất thường xuyên khi tôi tích tụ ý tưởng để viết tiểu thuyết hoặc truyện, những tình huống và những mảnh đời riêng của tôi tự nhiên xuất hiện vào những bối cảnh đó. Như truyện "Deshoras," ý tưởng về cậu bé đang yêu cô bạn thân của người chị, trong thực tế, dựa trên một hoàn cảnh tự truyện. Vì vậy một phần nhỏ trong đó là hồi ký, nhưng phần áp đảo còn lại là phi hiện thực hoặc tưởng tượng.

Jason Weiss: Ông thường bắt đầu một câu truyện ra sao? Bằng một cách đặc biệt nào hoặc bằng một hình cảnh?

Cortázar: Đối với tôi, truyện ngắn và tiểu thuyết có thể bắt đầu bất cứ ở đâu. Nói riêng về cốt truyện, khi tôi bắt đầu viết, câu truyện đã phát triển khởi sắc trong tôi từ lâu, đôi khi kéo dài nhiều tuần lễ. Nhưng không có cách nào cảm thấy rõ ràng, một loại ý tưởng tổng quát. Có lẽ, ngôi nhà kia nơi trồng một cây lá đỏ, tôi thấy, có người đàn ông lớn tuổi thường đi lòng vòng trong nhà. Chỉ biết bấy nhiêu thôi. Chuyện xảy ra như thế. Tiếp theo là những mơ mộng. Trong thời kỳ thai nghén, giấc mơ của tôi chứa đầy những chất liệu tham khảo và ám chỉ chuyện gì sẽ diễn tiến trong truyện. Đôi khi cả câu truyện nằm trong một giấc mơ; như câu truyện đầu tay rất phổ biến, "House Taken Over," là một cơn ác mộng của tôi. Lúc đó, tôi ngồi bật dậy và viết liền. Tuy nhiên nói chung, những gì đến từ giấc mơ thường là những mảnh vỡ của tài liệu tham khảo. Đây là vô thức trong tiến trình hoạt động thông qua câu truyện; thể hiện trong mơ, nó đang viết trong tôi. Vì vậy, khi tôi nói ‘có thể bắt đầu bất cứ ở đâu,’ có nghĩa, trong lúc đó, tôi chưa biết điều gì để bắt đầu hoặc chấm dứt. Khi tôi khởi sự viết, chính là mở đầu. Tôi không quyết định câu truyện sẽ khởi đầu như vậy. Nói đơn giản là khởi đầu nơi đó và tiếp tục. Thông thường tôi cũng không có ý rõ ràng về kết cuộc. Tôi chưa biết toàn thể chuyện gì sẽ xảy ra. Rồi từ từ, câu truyện diễn tiến, mọi việc trở thành sáng sủa và bất ngờ tôi nhìn thấy phần kết thúc.

Jason Weiss: Nghĩa là ông khám phá câu truyện trong khi ông sáng tác?

Cortázar: Đúng như vậy. Tương tựa như chuyện ứng biến trong nhạc Jazz. Chúng ta không thể hỏi một người nhạc sĩ Jazz, " Ông sắp trình bày bài gì?" Ông ta sẽ cười chế nhạo. Ông ta có đề tài, có một dãy hợp âm làm phương tiện, rồi đưa kèn đồng lên môi, bắt đầu thổi. Không cần thắc mắc về vấn đề ý nghĩ. Ông trình diễn bằng một loạt rung động khác nhau trong tâm hồn. Đôi khi hay, đôi khi không được. Giống như tôi. Đôi khi, cảm thấy hơi bối rối khi ký tên vào những câu truyện của mình. Còn tiểu thuyết thì khác, bởi phải làm rất nhiều việc, cần phải có một cấu trúc tổng thể. Nhưng những câu truyện dường như đã sai khiến tôi bằng những điều gì bên trong nội tâm, mà tôi không phải là người chịu trách nhiệm. Vâng, nhưng kể từ khi những điều này xuất hiện, dù sao chúng đã thuộc về mình, tôi cho rằng, nên thừa nhận chúng.

Jason Weiss: Có những khía cạnh nào luôn luôn gây trở ngại cho ông khi viết truyện?

Cortázar: Nói chung thì không vì như tôi đã giải thích, câu truyện đã được tạo dựng ở một nơi nào đó trong tôi. Vì vậy, truyện đã có hình thể và cấu trúc. Nếu câu truyện trở thành ngắn hoặc dài, điều này dường như đã được quyết định trước. Nhưng mấy năm gần đây, tôi bắt đầu cảm thấy có vài vấn đề. Tôi ngẫm nghĩ nhiều hơn trước trang giấy. Viết chậm hơn và viết theo lối nhàn rỗi hơn. Một số nhà phê bình vì vậy đã chê trách tôi. Họ nói, dần dần tôi sẽ đánh mất tính chất linh động trong truyện. Dường như tôi được quyền nói những gì tôi muốn với khả năng kinh tế khá hơn. Không biết như vậy là tốt hay xấu, trong mọi trường hợp, đó là cách viết của tôi bây giờ.

Jason Weiss: Ông vừa nói, tiểu thuyết cần có một cấu trúc tổng thể. Có phải ý ông là xây dựng một cách rất khác?

Cortázar: Trong truyện "Nhảy Lò Cò", chương đầu tiên tôi viết, nay lại nằm ở giữa. Là chương mà những nhân vật đã bắt tấm ván đi qua, từ cửa sổ phòng chung cư này sang phòng chung cư khác. Tôi viết mà không biết lý do tại sao viết. Tôi nhìn thấy người thật, tình cảnh thật, chính là ở Buenos Aires. Nhớ hôm ấy, trời rất nóng, ngồi bên cửa sổ với bàn đánh máy chữ. Tôi thấy cảnh một người đàn ông đang cố bắt vợ đi qua tấm ván vì ông không chịu đi, để lấy cái gì đó rất ngớ ngẩn như một mớ đinh. Tôi viết lại tất cả, rất dài, khoảng bốn mươi trang. Sau khi viết xong, tôi tự nhủ, "Được rồi, nhưng tôi đã viết điều gì? Bởi điều này đâu phải là truyện. Thứ gì đây? ". Rôi tôi tự hiểu mình đã bắt đầu một cuốn tiểu thuyết, nhưng lại không thể tiếp tục từ điểm này. Đành phải ngừng vá quay lại viết toàn bộ từ thời ở Paris; phần này xảy ra trước; trở thành toàn thể khung nền cho nhân vật Oliveira. Cho đến khi tôi viết đến chương có nhân vật leo qua tấm ván, thế là, tôi viết luôn một mạch.

Jason Weiss: Ông có phải sửa lại nhiều sau khi viết?

Cortázar: Rất ít. Đúng ra vì câu truyện đã diễn tiến bên trong nội tâm. Khi đọc bản thảo của một số bạn bè văn sĩ, thấy mọi thứ bị sửa chữa, mọi thứ thay đổi, di dời chung quanh, và những mũi tên ghi chú khắp nơi…. Không, không đâu…bản thảo của tôi rất sạch sẽ.

Jason Weiss: José Lezama Lima trong Paradiso has Cemí nói rằng, " Thời đại Barốc…là những gì thích thú ở Tây Ban Nha và giống dân gốc Tây Ban Nha ở Châu Mỹ." Vì sao ông lại nghĩ như vậy?

Cortázar: Tôi không thể trả lời như một chuyên gia. Nhưng đúng như vậy, Barốc rất quan trọng ở Châu Mỹ Latin trong cả nghệ thuật lẫn văn chương. Tinh thần Barốc có thể cung cấp một sự phong phú lớn lao; nó cho phép trí tưởng tượng lao vút vào nhiều phương hướng xoắn ốc, như trong nhà thờ thời Barốc với những thiên thần trang trí và các thứ tưởng tượng, hoặc trong âm nhạc của thời kỳ này. Nhưng tôi không tán thành Barốc. Những nhà văn Barốc thường xuyên thả lỏng bản thân khi viết. Họ viết năm trang những gì mà người khác chỉ viết trong một trang. Tôi cũng rơi vào tình trạng Barốc vì tôi là người Châu Mỹ Latin, nhưng tôi luôn luôn hoài nghi về nó. Tôi không thích khoa trương, viết những câu cường điệu, đầy tĩnh từ và mô tả, ngọt ngào thủ thỉ vào tai người đọc. Tất nhiên, tôi biết nó quyến rũ, nó đẹp đẽ, nhưng không phải cho tôi. Tôi nghiêng về phía Jorge Luis Borges. Ông luôn luôn là kẻ thù của Barốc. Ông viết cô đọng như dùng kềm siết chặt. Tuy vậy, tôi viết khác với lối viết của Borges, nhưng bài học lớn lao ông đã dạy cho tôi là bài học kinh tế (tài chánh). Khi bắt đầu đọc ông, tôi còn rất trẻ, ông dạy tôi rằng, người ta có thể cố nói những gì họ muốn vì tài chánh (kinh tế) nhưng hãy nói với tinh thần tài chánh đẹp đẽ. Có lẽ, đó là sự khác biệt giữa cây cối đầy lá rậm rạp, trông rất đẹp, tiêu biểu cho Barốc, và viên đá thủy tinh quí giá. Đối với tôi, đá thủy tinh đẹp hơn.

Jason Weiss: Thói quen viết lách của ông là gì? Có thói quen nào thay đổi không?

Cortázar: Có một thói quen không thay đổi và sẽ không bao giờ đổi thay, đó là hoàn toàn lộn xộn và vô trật tự. Tôi hoàn toàn không có phương pháp nào. Khi nào cảm thấy muốn viết truyện, tôi gác hết mọi thứ qua một bên để chỉ viết. Thỉnh thoảng khi viết xong một truyện, trong vòng một hoặc hai tháng tiếp theo, tôi viết thêm hai hoặc ba truyện nữa. Nói chung, các truyện thường đến theo từng đợt. Viết xong một truyện, khiến tôi thường ở trong trạng thái dễ đón nhận, và tiếp theo tôi "bắt" được truyện khác. Chắc ông hiểu được những loại ảnh tượng tôi trình bày, thực tế, giống như vậy, câu truyện rơi xuống trong tôi. Nhưng rồi có khi cả năm trôi qua tôi không viết được gì….không viết gì cả. Dĩ nhiên, vài năm gần đây, tôi bỏ rất nhiều thời giờ để viết những tiểu luận chính trị. Bài viết về Nicaragua, tất cả các bài viết về Á Căn Đình, không liên quan gì đến văn chương. Chỉ là chuyện tranh đấu.

.[…]

Jason Weiss: Ông có ưa thích nơi nào hơn để viết?

Cortázar: Thật ra, không có. Ban đầu, khi tôi còn trẻ, thể chất chịu đựng bền bỉ hơn, Ví dụ, ở đây, Paris, tôi viết một phần lớn truyện Hopscotch trong tiệm cà phê mà tiếng động không gây khó chịu, ngược lại còn là một nơi thích hợp. Tôi đọc và viết rất nhiều ở đó. Nhưng khi lớn tuổi khiến tôi trở nên rắc rối, chỉ viết khi chắc chắn có được sự im lặng. Không viết được khi có nhạc, điều đó hoàn toàn không ngoại lệ. Nhạc là một chuyện, viết là chuyện khác. Tôi cần mức độ thanh thản nào đó, nhưng nói đi thì cũng nói lại, đôi khi khách sạn, máy bay, nhà bạn hoặc ngay tại đây cũng là nơi viết được.

Jason Weiss: Còn Paris thì sao? Điều gi đã cho ông thêm can đảm để quyết định di chuyển đến Paris, hơn ba mươi năm về trước?

Cortázar: Can đảm? Không, không cần nhiều can đảm. Nói đơn giản là chấp nhận ý định dời đến Paris và cắt đứt đường về Á Căn Đình. Lúc đó, biết rằng, phải sống nghèo, sinh kế khó khăn. Nhưng điều đó không làm tôi lo lắng. Bằng cách này hay cách khác, tôi biết mình sẽ giải quyết được.

Đến Paris chủ yếu vì Paris, toàn thể văn hóa Pháp, thu hút lôi cuốn tôi mạnh mẽ. Từ lúc ở Á Căn Đình tôi đã say mê đọc văn chương Pháp, vì vậy, tôi muốn đến đây, tìm quen những con đường, những nơi chốn mà một người đã biết qua sách vở và tiểu thuyết. Đi qua con đường Balzac hoặc Baudelaire… cuộc dạo chơi rất lãng mạn. Tôi là người lãng mạn. Thực tế, tôi phải rất cẩn thận khi viết, vì rất thường xuyên, hay để cho mình rơi vào….tôi không muốn nói là sở thích tồi, có lẽ không phải, nhưng có một chút trong chiều hướng cường điệu của chủ nghĩa lãng mạn.

Trong đời sống riêng tư, không cần phải kềm chế bản thân, tôi thực sự rất tình cảm, rất lãng mạn. Tôi là người nhạy cảm; có nhiều thương mến để chia xẻ. Những gì tôi đang cho Nicaragua, chính là lòng thương mến. Đó cũng là lòng tin chính trị mà phong trào giải phóng quốc gia Sandinistas (3) hữu lý trong hành động dẫn đầu một cuộc đấu tranh đáng ngưỡng mộ. Nhưng đó không phải chỉ là những động lực chính trị, còn là một sự thương mến lớn lao vì đó là dân tộc tôi yêu, như tôi yêu người Cuba, yêu dân Á Căn Đình. Vâng, tất cả những thứ đó tạo nên một phần những nhân vật của tôi. Khi viết truyện, tôi phải tự kiểm soát mình, nhất là khi còn trẻ. Tôi viết những điều trở thành truyện tình ướt át, thực sự hết sức lãng mạn, […] Mẹ tôi vừa đọc vừa khóc.

Jason Weiss: Hầu như tất cả những gì ông viết từ khi đến Paris đều được người ta biết. Nhưng ông đã viết rất nhiều trước đó, phải vậy không? Một vài tác phẩm cũ đã được ấn hành.

Cortázar: Tôi viết từ năm chín tuổi, qua hết thời mới lớn cho đến tuổi thiếu niên, trong thời đó tôi đã có khả năng viết truyện ngắn và tiểu thuyết, điều này chứng minh tôi chọn đúng đường. Nhưng tôi không nôn nóng xuất bản. Tôi rất khắt khe với bản thân và sẽ tiếp tục như vậy. Tôi còn nhớ các bạn viết lách, khi họ làm được một số bài thơ hoặc viết được một cuốn tiểu thuyết ngắn, vội vã tìm kiếm nhà xuất bản. Còn tôi, tự nói với mình, "Không, tôi sẽ không xuất bản, hãy giữ đó đã." Tôi giữ lại một số, bỏ đi một số khác. Hơn ba mươi tuổi tôi mới xuất bản tác phẩm, trước khi dời sang Pháp. Đó là cuốn truyện đầu tiên, Bestiario, phát hành trong năm ’51, cùng một tháng tôi lên thuyền sang đây. Trước đó, tôi có in một cuốn sách nhỏ, mang tên Los Reyes (Ông Vua), là một tập truyện thơ. Một người bạn giàu có, thường in những phiên bản nhỏ của anh ta và của bạn bè, đã in thành sách chỉ phổ biến riêng tư. Và tất cả là như vậy. Không, còn một điều nữa, một lầm lỗi tuổi trẻ, một cuốn thơ. Tôi tự xuất bản dưới bút hiệu khác.

[…]

Jason Weiss: Sau tác phẩm A Manual For Manuel (Sổ Tay cho Manuel), ông có đang viết cuốn tiểu thuyết nào nữa không?

Cortázar: Tiếc quá, không có, lý do rất minh bạch, vì những việc liên quan đến chính trị. Đối với tôi, để viết tiểu thuyết, đòi hỏi sự tập trung tinh thần và một số thời giờ cần thiết. Tối thiểu là một năm làm việc yên tĩnh và không bỏ dở. Bây giờ, không thể được.

Một tuần lễ trước. tôi không biết sẽ phải đi Nicaragua trong ba ngày. Khi trở về, tôi không biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo. Nhưng một cuốn tiểu thuyết đã được viết. Nó đã có mặt, trong giấc mơ của tôi và tôi đã mơ về cuốn tiểu thuyết này suốt thời gian qua. Dù chưa biết rõ những gì sẽ xảy đến trong cuốn tiểu thuyết, nhưng tôi có ý tưởng đại khái. Tôi biết có thể sẽ khá dài, những câu chuyện với những chi tiết kỳ quái, nhưng không nhiều lắm. Cùng thể loại với Sổ Tay Cho Manuel, có yếu tố kỳ quái lẫn lộn bên trong; nhưng không phải là sách chính trị. Cuốn sách này hoàn toàn văn chương. Hy vọng cuộc sống sẽ nhốt tôi vào ốc đảo giữa sa mạc, ngay cả ốc đảo sa mạc là căn phòng này…và một năm. Tôi chỉ xin một năm. Nhưng khi những kẻ khốn kiếp, Hondura, Somocista và Reagan, đang hành động tiêu diệt Nicaragua, tôi không còn ốc đảo nữa. Tôi không thể khởi sự viết vì sẽ bị ám ảnh liên tục bởi vấn nạn đó. Điều này đòi hỏi ưu tiên hàng đầu.

Jason Weiss: Và cũng có thể đủ khó khăn trong việc cân bằng giữa đời sống và văn chương .

Cortázar: Cũng đúng mà không đúng. Tùy điều gì ưu tiên. Nếu ưu tiên là điều tôi vừa đề cập, đụng vào trách nhiệm đạo đức cá nhân, tôi cho là đúng. Nhưng tôi biết nhiều người luôn luôn phàn nàn, "Ô, tôi muốn viết tiểu thuyết, nhưng bận phải bán nhà, sau đó phải lo thuế má, bảo tôi làm sao đây?" Hoặc có lý do như, "Làm việc suốt ngày trong văn phòng, bạn nghĩ, làm sao có thể viết?" Tôi, làm việc suốt ngày ở UNESCO, tối về nhà, viết cuốn Nhảy Lò Cò. Khi người nào muốn viết, sẽ viết. Nếu tự ý chí viết, sẽ viết.

Jason Weiss: Ông còn tiếp tục hành nghề thông dịch viên nữa không?

Cortázar: Thôi, đã nghỉ rồi. Tôi muốn sống thoải mái hơn. Không cần nhiều tiền chi tiêu. Tôi chỉ thích đĩa nhạc, sách và thuốc lá. Như vậy, tiền nhuận bút đã đủ. Họ dịch sách tôi ra nhiều ngôn ngữ do đó tôi nhận đủ thù lao để sống. Dĩ nhiên, cần phải tính toán. Không thể chạy ra mua thuyền buồm, nhưng từ đầu tôi hoàn toàn không có ý định mua du thuyền.

Jason Weiss: Danh vọng và thành công có mang lại vui sướng không?

Cortázar: À, nghe điều này, tôi sẽ nói những gì đáng lẽ không nên nói vì không ai có thể tin. Đối với tôi, thành công không có gì vui sướng. Tôi thích thú vì có thể sinh sống bằng viết văn, như vậy tôi đành phải chấp nhận nổi tiếng và phê phán của bên kia mặt thành công. Nhưng tôi sung sướng hơn khi tôi còn vô danh, sung sướng hơn nhiều.

Bây giờ, tôi không thể đi Châu Mỹ Latin hoặc Tây Ban Nha mà không bị nhận ra trong vòng mười thước tây, rồi ký tên kỷ niệm, rồi ôm chào….Rất cảm động vì họ là độc giả, thường xuyên thuộc giới trẻ. Tôi cảm thấy hạnh phúc vì họ yêu thích những gì tôi làm, nhưng trong mức độ riêng tư, đã khiến tôi kiệt sức không chịu nổi.

Tôi không thể đi đến bãi tắm ở Âu Châu vì cứ năm phút sẽ có một nhiếp ảnh gia đến viếng. Tôi có một bộ dạng không thể che giấu. Nếu còn nhỏ, có thể cạo sạch râu, mang kính râm, nhưng với chiều cao của tôi, tay dài nhòng, tất cả như thế này, họ nhận ra ngay từ đàng xa.

Mặt khác, cũng có nhiều điều tốt đẹp: Tháng trước tôi đến Barcelona, một buổi chiều đang đi dạo trong khung viên Gothic, có một thiếu nữ người Hoa Kỳ rất mỹ miều, chơi tây ban cầm và hát rất hay. Cô ngồi sát đất hát xin tiền. Giọng hát hơi giống Joan Baez, cá tính và trong sáng. Một đám trẻ Barcelona đông đảo đứng nghe. Tôi dừng lại thưởng thức nhưng đứng núp trong bóng mát. Đến một lúc, một cậu trẻ trong đám đông, khoảng hai mươi tuổi, rất trẻ, điển trai, tiến đến tôi. Tay cầm chiếc bánh. Cậu nói, " Julio, ăn một miếng nha." Tôi lấy một phần, vừa ăn vừa nói, " Cảm ơn cậu, đã mang cho tôi bánh." Anh ta trả lời, " Nhưng, thưa ông, tôi cho ông rất ít so với những gì ông đã cho tôi." Tôi đáp, " Đừng nói vậy, đừng nói vậy," và chúng tôi ôm nhau, rồi anh ta chào đi. Vâng, chuyện như thế, là phần thưởng tốt nhất cho công việc viết văn. Một cậu trẻ hoặc một thiếu nữ đến nói chuyện với ông và tặng ông một miếng bánh, thật là tuyệt diệu. Điều đó xứng đáng bõ công vượt mọi khó khăn để viết.

Jason Weiss thực hiện

Ngu Yên chuyển ngữ

Tạp chí The Paris Review số 83, Mùa thu 1984

Ghi:

(2) Baroque: Quái dị. Kỳ lạ.

Thời kỳ Baroque là thời kỳ thế kỷ 17-18 phát xuất từ Âu Châu. Văn phong cường điệu nhưng dễ hiểu. Phát triển mạnh trong các lãnh vực hội họa, âm nhạc, kiến trúc và điêu khắc.

(3) Sandinistas: Phong trào giải phóng quốc gia. Một nhóm người ở Nicaragua đã lật đổ tổng thống Anastasio Somoza Debayle năm 1979, chấm dứt chế độ độc tài 46 năm. Phong trào Sandinista cai trị Nicaragua từ 1979 đến 1990.

bài đã đăng của Jason Weiss


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)