Trang chính » Biên Khảo, Giới thiệu tác giả, Văn Chương Nam Mỹ Email bài này

Hóa Ảo Hiện Thực Với Julio Cortázar – Kỳ 1

0 bình luận ♦ 29.02.2016

 

 

Giới Thiệu:

Julio Cortázar, còn có bút hiệu Julio Denis, người Á Căn Đình, là tiểu thuyết gia, thi sĩ, viết truyện ngắn, viết tiểu luận, viết phê bình, dịch giả và viết kịch.

Ông được xem như là một nhà văn đột biến xuất sắc trong thời đổi mới, Latin American Boom, của văn học Châu Mỹ Latin, suốt thập niên 1950-1960. Cùng với Jorge Luis Borges, Gabriel García Márquez, Carlos Fuentes … và một số nhà văn Châu Mỹ Latin đương đại, tạo ra một phong trào văn chương kỳ quái nhưng không phải huyền thoại hoặc chuyện giả tưởng.

Họ xây dựng tiểu thuyết và truyện ngắn trên những sự kiện thực tế từ lịch sử đến đương thời; nhưng trình bày qua phong cách tượng trưng, siêu nhiên hoặc siêu thực. Diễn đạt theo lối hiện thực, theo họ, không còn khả năng lột giải sự thật và thẩm mỹ thật sự. Bằng những lối mà con người, nhất là trí tưởng tượng của trẻ con, sự hoang tưởng của người nhạy cảm, đã ‘giải quyết’ những vấn nạn trong đời sống, một cách khác thường vá kỳ quái; lối viết này cho phép tác giả vượt qua những quy luật luận lý và những công nhận của xã hội, để bày tỏ sâu xa hơn về hình dáng của sự thật; lúc nào cũng mơ hồ. Không những chỉ cho phép tác giả, còn cho phép độc giả được cộng tác vào sự tưởng tượng của tác giả bằng trí tưởng tượng của chính mình. Mỗi độc giả có kiến thức riêng, kinh nghiệm riêng, cá tính đặc thù, sẽ tiếp nhận tùy vào khả năng tiếp cận. Như vậy, cả hai, tác giả và độc giả, đều biến hóa những sự kiện thực tế, những chuyện hiện thực trở thành ảo.

Jules Florencio Cortazár sinh ngày 26 tháng 8 năm 1914, tại Ixelles, thuộc Brussels, Belgium (Bỉ). Ông viết văn rất sớm, khi lên chín tuổi, ông đã hoàn tất một cuốn tiểu thuyết. Về sau, những tiểu thuyết của ông lại không nổi bật như truyện ngắn. Julio Cortazár được mệnh danh là "Tôn sư truyện ngắn thời hiện đại."

Ngay từ thời thơ ấu, ông đã bị tổn thương khi cha ông rời bỏ gia đình, đi biệt tăm tích, lúc ông lên sáu tuổi. Lớn lên tại ngoại ô Buenos Aires, cùng với mẹ và em gái. Nhớ lại giai đoạn này, ông viết, "..đầy dẫy nhục nhằn, bị kích động quá sức, khủng hoảng và thường xuyên buồn sầu." Quanh năm bệnh hoạn, do đó, thời gian nằm trên giường chỉ dùng để đọc sách. Qua người mẹ yêu sách vở, ông tìm đến Jules Verne (1) tác giả những câu truyện giả tưởng nổi bật như Chuyến Du Hành Kỳ Lạ, Hai Mươi Ngàn Dặm Dưới Đáy Biển, Hành Trình Xuống Giữa Địa Cầu, Vòng Quanh Thế Giới Tám Mươi Ngày, đả trở thành thần tượng của ông, suốt một đời. Ảnh hưởng đến văn chương của ông về sau. Một tác giả khác, ảnh hưởng trực tiếp đến bản chất sáng tác của ông, là nhà thơ đa tài, Edgar Allan Poe (2). Óc tưởng tượng phong phú, Poe đã tạo ra những cốt truyện bí ẩn, viết những bài thơ thần bí, đã kích hoạt tâm tư của Cortazár. Vào thời điểm của Poe, chủ nghĩa Tượng Trưng đang thành hình và ảnh hưởng mạnh mẽ khắp Âu Châu và Hoa Kỳ. Tinh thần tượng trưng và không khí u ám của Poe đã dẫn đưa Cortazár tiến vào thế giới tưởng tượng nghiêng về Siêu Thực, tinh thần này đã thịnh hành trong thời đại của ông.

Truyện của ông thời ban đầu được đánh giá bằng kỹ thuật và ảnh hưởng của trường phái Siêu Thực. Nhưng càng về sau, ông càng ngã sang tâm lý, có phần mơ hồ của tâm bệnh và hoang tưởng. Về điểm này, ông khác biệt với nhà văn đi trước, cùng phong trào Magic Realism, Jorge Luis Borges. Trong khi nhân vật của Borges được xem là không có tâm lý cá biệt, xuất hiện chỉ để tiêu biểu cho niềm tin của ông về siêu hình hoặc về giá trị xã hội và lương tâm; nhân vật của Cortazár, cưu mang những tâm lý âm u, có thể mường tượng nhưng khó xác quyết chuyện gì đang xảy ra trong tâm tư và ý nghĩ của nhân vật.

Mấu chốt trong truyện của Cortázar là sự tương phản giữa kỳ quái và bình thường, giữa siêu nhiên và thực tế, giữa ước mơ và hiện thực, giữa quá khứ, hiện tại và tương lai, những thứ đó pha trộn để diễn tả nhiều tầng lớp ý nghĩa khác nhau.

Phê bình cho rằng ông tranh đấu trong sự hỗn loạn mơ hồ này, để thể hiện những gì có thể tồn tại ngoài sự nhận thức hợp lý của nhân loại. Chính ông đã đưa ra nhận định về sáng tác giữa tiểu thuyết và truyện ngắn, trong ẩn dụ một cuộc đấu quyền anh, "Tiểu thuyết thắng bằng cách tính điểm, truyện ngắn thắng bằng cú đấm đo ván." văn chương của Cortazár là một phản ứng với truyền thống lý trí Tây Phương đang ngự trị và tiêu biểu thực tế.

Người đọc tìm thấy nét vẻ khôi hài trong truyện, mặc dù chủ đế thường rất nghiêm trọng. Ngoài ra, phải ghi nhận những sáng kiến cải tiến về kỹ thuật viết, hình thức viết và ngôn ngữ viết của ông.

Vi dụ, trong tiểu thuyết "Nhảy Lò Cò" (Hopscotch), ngay vào đầu. ông đã hướng dẫn người đọc chọn lựa một trong hai cách đọc khác nhau: Một cách bình thường và một cách khác thường.

Truyện gồm 155 chương. 99 chương cuối được viết như để ‘bỏ đi’. Một số chương ‘bỏ đi’ này có thể dùng để bổ sung cho những chỗ gián đoạn trong chính truyện. Một số khác cho biết thêm thông tin về các nhân vật hoặc ghi lại những suy tư về thẫm mỹ và văn học của nhà văn Morelli. Một số chương ‘bỏ đi’ này lúc mới đọc có thể nghĩ là ngẫu nhiên. Đọc sâu vào mới thấy những thắc mắc gợi ra và những câu hỏi đó được giải tỏa bởi những chương ‘bỏ đi’.

Cortázar cho biết cách đọc thông thường: đọc từ chương 1 đến chương 56. Cách đọc khác thường: Đọc kiểu nhảy lò cò suốt 155 chương. Và câu truyện mở rộng, không kết thúc.

Truyện của Cortázar chứa đựng dày đặc những câu hỏi về kiến thức được đặt ra bởi kinh nghiệm sống. Độc giả không chỉ thụ động thu thập những ý tưởng, tâm tư qua cốt truyện; đọc Cortazár là tham dự vào nhân vật và những hoàn cảnh xảy ra. Ngoài đời, Cortazár còn là một nhạc sĩ chơi kèn trumpet, yêu thích nhạc Jazz. Nhạc điệu và tính nhạc đã nhìn thấy trong thơ và văn phong của ông. Tinh thần "ứng biển theo hứng" của Jazz đã tạo ra thói quen viết truyện của ông, " … một thói quen không thay đổi và sẽ không bao giờ đổi thay, đó là hoàn toàn lộn xộn và vô trật tự. Tôi hoàn toàn không có phương pháp nào. Khi nào cảm thấy muốn viết truyện, tôi gát hết mọi thứ qua một bên để chỉ viết. Thỉnh thoảng khi viết xong một truyện, trong vòng một hoặc hai tháng tiếp theo, tôi viết thêm hai hoặc ba truyện nữa. Nói chung, các truyện thường đến theo từng đợt. Viết xong một truyện, khiến tôi thường ở trong trạng thái [hứng khởi] dễ đón nhận, và tiếp theo tôi "bắt" được truyện khác..." Như một người nhạc sĩ Jazz chơi kèn, chỉ cần có một chủ đề hoặc một ý tứ nhạc trong tâm trí, phần còn lại cứ theo nguồn cảm hứng. Thổi là một cách trực tiếp đưa tâm hồn vào tâm thức người nghe ngắn ngủi và cụ thể vì hơi thở tuôn ra từ lồng ngực. Và một cách nhìn khác, tuôn ra đầu ngón tay trên bàn chữ.

"…Khi tôi khởi sự viết, chính là mở đầu. Tôi không quyết định câu truyện sẽ khởi đầu như vậy. Nói đơn giản là khởi đầu nơi đó và tiếp tục. Thông thường tôi cũng không có ý rõ ràng về kết cuộc. Tôi chưa biết toàn thể chuyện gì sẽ xảy ra. Rồi từ từ, câu truyện diễn tiến, mọi việc trở thành sáng sủa và bất ngờ tôi nhìn thấy phần kết thúc." [Ngu Yên]

Ngu Yên tuyển dịch

bài đã đăng của Ngu Yên


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch