Trang chính » Sáng Tác, Truyện ngắn Email bài này

ÔNG ĐỊA

0 bình luận ♦ 9.09.2015

 

Tặng N.K

 

Ông Địa nhưng không phải ông Địa.

Đấy là cố tổ của dòng họ tôi: Ông Địa.

Ông Địa thờ dưới đất còn ông Địa dòng họ tôi thờ trên cao. Đấy là bàn thờ gia tiên đóng cao trên tường.

Gia đình nào cũng có thể thờ cha hay mẹ khi họ qua đời. Riêng Ông Địa thì chỉ con cả mới được thờ.

Ngày giỗ chúng tôi làm cỗ ở nhà bác cả. Tôi có thể thắp hương, khấn vái Ông Địa. Mỗi ngày bàn thờ đều được quét bụi, lau sạch bằng nước đun sôi để nguội.

Ban thờ Ông Địa không có khung ảnh vì thời ông Địa chưa có máy ảnh. Tranh truyền thần thì đã rệu mục bởi thời gian. Trên gian thờ chỉ có một bát hương thay ảnh thờ. Bát hương ăn nhang khói nhiều đời. Bát hương này là cấm địa của gia tộc, cũng là ngọn cỏ lau để Ông Địa về với con cháu.

Bọn trẻ con nếu đùa nghịch khi đang cúng thì sẽ bị đánh đít và phạt nhịn cỗ. Lúc bé tôi chỉ mong đến ngày giỗ để được ăn ngon. Lớn lên, tôi đón ngày giỗ như một nghi lễ linh thiêng. Chỉ ngày này người chết và người sống được đoàn tụ.

Dòng họ tôi thờ phụng Ông Địa nhiều đời. Những hộ nhà khá giả nhất do được Ông Địa phù hộ. Nói vậy, chứ ai cũng biết họ được hưởng hồi môn và giàu lên nhờ khiếu kinh doanh.

Trong họ chẳng có nhà nghèo, trừ nhà ông cậu đã tán gia bại sản vì cờ bạc. Rồi thì nhà bà cô dưới quê phải tha hương xứ người vì chứng khoán. Bốn anh chị em hưởng hồi môn bằng nhau. Sự công bằng của Ông Địa lại khiến bốn gia đình ly tán, và chỉ đoàn tụ trong ngày giỗ.

Ăn uống đạm bạc đã thành truyền thống gia đình, từ thời Ông Địa. Cơm, nước mắm, đậu phụ, lạc rang, canh rồi ít thịt rim. Thay đổi thì có cà pháo, thịt kho. Họa hoằn thì có thịt gà nhưng chỉ vào ngày lễ.

Trong bữa người lớn kể về Ông Địa. Những năm bần hàn và cả gia đình lăn lóc nay đây mai đó như du mục.

Cha tôi là con út, tôi cũng là út dù với ai trong họ. Bàn thờ nhà tôi cũng để bát hương ông Địa chỉ không biết Ông Địa có trú nhà tôi không.

Chúng tôi chào buổi sáng với nén hương thắp Ông Địa. Ai dậy sớm thì thắp sớm, ai dậy sau thì thắp sau. Bữa sáng sẽ bắt đầu khi mỗi người thắp đủ một nén hương cho ông Địa. Chúng tôi ăn nhanh rồi người lớn đi làm, trẻ con đi học.

Bốn gia đình đều sống xa nhau. Những chi nội ngoại khác thì tản mác mọi nơi. Anh chị trong họ hiếm khi gặp mặt. Ngày bé chúng tôi hay chơi cùng nhau. Đứa nào cũng tranh để thắp hương trước cho Ông Địa. Càng lớn các anh chị em càng lạ mặt nhau. Chuyện về ông Địa thì ai cũng nhớ như in nhưng chẳng còn tranh giành để được thắp hương trước.

Số bàn, ghế, tủ từ thời Ông Địa vẫn được giữ. Loại gỗ gụ đen nên bền hơn hẳn mấy loại gỗ dồi hoặc gỗ lim, gụ pha tạp bày bán khắp nẻo phố. Vị trí bàn ghế được thay đổi vào mỗi lần dọn nhà. Chưa ai quên số đồ cổ này có từ lúc Ông Địa còn sống.

Những người lớn trong nhà sẽ già đi và bọn trẻ con chúng tôi sẽ lớn lên và kết hôn, sinh con rồi già đi và lũ trẻ của chúng tôi sẽ lớn lên, tiếp tục kết hôn, sinh con và già đi…Không một thế hệ nào được phép quên Ông Địa. Đấy là cố tổ chúng tôi, gốc rễ của mọi gia đình và cũng là long mạch của toàn thể các dòng họ có Ông Địa trên bàn thờ.

Ngày giỗ. Người lớn kể về ông Địa. Họ kể trong những cái bật khóc ngẫu nhiên không ngẫu hứng. Những mái đầu bạc truyền lửa sống cho những mái đầu xanh, bắt đầu từ ông Địa.

Cái ghế này Ông Địa từng ngồi.

Cái bàn này Ông Địa từng uống trà từng luyện chữ và lầm lũi chong đèn bao năm.

Cái bát nếu bằng sứ thì giống với bát Ông Địa từng ăn.

Món đậu phụ chấm tương Ông Địa thích ăn.

Món cháo bẹ rau măng ông Địa cũng thích ăn.

Cơm hơi khê vì nấu bằng nồi gang. Thứ cơm tôi đã nuốt nửa đời người, đến bây giờ vẫn nuốt-chửng.

Ông Địa nhưng không phải ông Địa.

Ông Địa: cố tổ dòng họ tôi. Dưới đất, là ông Địa. Trên đầu chúng tôi, là Ông Địa. Mọi người có được ngày hôm nay là nhờ Ông Địa. Tiếng để cười, tiếng để khóc, tiếng hoan ca như trường ca Thiên Đường.

Chúa Nhật, người Công Giáo đến nhà thờ. Chủ Nhật, mọi gia đình trong họ phải ở nhà.

Chủ Nhật bắt đầu bằng việc xé lịch. Người ta xé Chủ Nhật vì đang sống ngày Chủ Nhật. Lịch của họ mở ra Thứ Hai, để nhìn thấy Thứ Hai, thấy ngày mai là Thứ Hai.

Mười hai giờ tối hôm trước bắt đầu ngày Chủ Nhật. Sau mười hai giờ tối hôm nay mới được xé Chủ Nhật. Dòng họ tôi gọi mỗi Chủ Nhật là Địa Nhật.

Địa Nhật. Chúng tôi tri ân Ông Địa bằng cơm trắng nước mắm kèm một con cá gỗ treo lơ lửng trên mâm cơm. Thời còn Ông Địa, mọi bữa cơm đều khốn khó thế này. Cá gỗ là thực phẩm tinh thần, cũng là khát vọng được no đủ của Ông Địa. Thực tại của chúng tôi được gầy lên từ sự tuyệt cùng không tuyệt vọng của Ông Địa. Cơm Địa Nhật rõ ràng chẳng ngon lành gì nhưng nếu không vào sa mạc thì chẳng biết quý cơn mưa.

Ngày giỗ. Người lớn khóc trước bát hương Ông Địa. Bắt đầu bằng tiếng khóc của bác cả. Nước mắt rấm rứt, nhỏ ngăn ngắn. Bác hai cũng khóc. Bác ba cũng khóc. Cha tôi, út trong họ cũng khóc. Nhiều lúc tôi chỉ thấy những khuôn mặt già nua, chằng chịt nếp nhăn co nhúm lại. Mặt họ nhăn nheo rồi méo hẳn, mắt nhíu lại và tôi đoán rằng hai hàm răng họ đang va lách cách. Nước mắt nhỏ giọt bé như trứng giun, chảy vệt ngắn rồi ngấm mất vì nước quá nhẹ để có thể lăn xuống gò má. Có lúc nước mắt chỉ rơm rớm dưới mi, cái rơm rớm không có ở cả hai mắt mà đổi luân phiên, lúc mắt trái, khi mắt phải. Trong bữa cỗ cũng có người khóc sau khi nhắc đi nhắc lại những nỗi khổ của Ông Địa, từ việc cái xước móng rô cho đến bàn chân mưng mủ vì giẫm phải đinh. Tôi từng thấy mặt cha mình nhăm nhúm đến biến dạng. Người ông co giật lại như bị rối loạn tiêu hóa. Miệng cha há ra, rồi cứng đơ vì há quá lâu. Cha run bần bật, mồ hôi vã từ đầu đến bàn bay. Ông nghiến hừ hự như bà bầu rặn đẻ. Chỉ đến khi mắt ông túa ra một hạt nước nhỏ như hạt muối thì mới thôi.

Các bác khóc, rồi đến các con khóc. Tôi là đứa dễ khóc và sẵn sàng gào rống như bị bóp dái.

Ngày giỗ. Ai khóc vẫn khóc, ai không khóc vẫn khóc khi nhìn người nhà mình vằn vò khổ sở chỉ để khóc.

Tại sao cứ phải khóc khi dĩ vãng đã hóa thạch? Câu hỏi của tôi và không chỉ của tôi.

Đầu các bác bạc đi, rồi hói trụi lủi và nhẵn hín vì đã hóa cốt trong quan tài. Đầu lũ chúng tôi ngả muối tiêu còn lũ nhỏ thì cũng đã lớn. Bọn chúng tôi thành người lớn trong gia đình.

Tôi kể về ông Địa. Tôi chưa gặp Ông Địa, chưa thấy Ông Địa nhưng tôi vẫn kể vì tuổi thơ của tôi bắt đầu từ Ông Địa.

Địa Nhật vẫn món cơm trắng cá gỗ. Đời sau không nhất thiết phải treo cá gỗ trong ngày tri ân. Gà gỗ, chim gỗ, cá mực gỗ, tôm hùm gỗ, thịt ba chỉ gỗ…Hễ là gỗ thì gì cũng được, trừ ông địa gỗ.

Ngày giỗ. Mọi thành viên khóc. Nhìn chằm chằm vào bát hương ông Địa tôi đã không tưởng tượng ra Ông Địa. Tôi thấy cha tôi. Dáng vẻ cha quằn quại mong chắt ra dù một giọt nước mắt, đấy, chính hình ảnh này đã đục đẽo và làm mắt tôi ngấn nước.

Tiếng khóc, tiếng cười hoặc tiếng đau, đều dễ lan truyền nếu đủ tần số. Cảm xúc thì chân thật nhưng vẫn có thể bắt chước.

Con gái tôi khóc cùng tôi trong ngày giỗ. Tôi khóc trước, con khóc sau.

Con gái tôi hỏi vì sao tôi khóc.

Tôi hỏi con gái tôi vì sao con khóc.

Thấy cha đau quá, nên con khóc. Câu trả lời của con gái cũng là câu trả lời của tôi lúc trưởng thành. Con tôi nói ra miệng còn tôi thì không.

Con tôi vùng vằng và bỏ bữa vì không muốn ăn mãi mâm cơm đạm bạc nhiều đời.

Tôi kể về Ông Địa.

Con tôi nói không có tình cảm với Ông Địa.

Tôi mắng con như cha tôi mắng tôi và như ông tôi mắng cha tôi và như đời trước mắng đời sau…

“Cha đi mà sống với Ông Địa. Con kệ cha. Đây là cuộc sống của con.”

Con gái tôi nói. Lá thư nó để lại cũng một dòng như vậy.

“Cha đi mà sống với Ông Địa. Con kệ cha. Đây là cuộc sống của con.”

Dòng chữ ướt nhòe. Con gái tôi đi rồi. Đồ đạc nó còn trong nhà. Tiền bạc còn trong nhà. Con tôi đi với đôi tay không.

Tôi không tìm được con. Bốn anh chị em còn lại cũng báo với tôi rằng con mình đã bỏ đi. Chúng có giao kèo trước với nhau không mà như chim xổ lồng thế này.

Tôi khấn vái ông Địa, mong con trở về. Thời gian trôi vụt như chiếc lá cuối cùng lìa cành trong đêm mưa bão. Không đứa con nào về nữa. Lũ trẻ trốn tôi hay trốn Ông Địa.

Ngày giỗ. Tôi-Chúng tôi đã trát ớt lên mắt để khóc trước ông Địa. Từ lâu, việc khóc đã như một thủ tục được thiết lập thành quy củ. Ồ không! Đây là tấn kịch buồn. Mỗi người đã sắm vai Ông Địa mà không biết mình sắm vai Ông Địa. Còn Ông Địa đang nơi đâu hay còn bị nhốt trong hồ lô đến bây giờ vẫn chưa được thả để siêu thoát. Liệu rằng, vốn chẳng có Ông Địa, chỉ là, chỉ là…Như thế mà thôi

Bao đời đã sống cuộc sống của người chết.

Bao đời đã nhập vai người chết, nghĩ rằng kế tục nhưng chỉ là cương thi nhiều kiếp.

Đến bây giờ tôi lại khóc. Cái òa khóc không ra nước mắt nhưng thực sự là tiếng khóc trào vỡ từ quả tim đến bây giờ mới tỉnh thức để đập và để sống phút cuối cùng. Nước mắt bao đời đã như quả chanh bị vắt kiệt quệ chỉ còn lớp vỏ héo quắt vô tích sự.

Tôi-Chúng tôi cùng nằm mơ thấy lũ trẻ đang cười. Cái cười rạng rỡ như Phượng Hoàng bay lên từ tàn tro và bén nhọn như mắt mèo xé nát màn đêm. Bọn tôi mộng mị lâu quá rồi. Lũ trẻ chưa ngủ. Chúng còn thức và đang sống đẹp đẽ như một thế hệ vàng ròng.

“Bọn cha đã sống như thế. Con kệ cha. Đây là cuộc sống của con.”

Lời giã từ của con gái tôi đã sửa thành di ngôn của mình. Đấy là hơi thở chót, cánh bồ câu tôi giữ cho mình trước khi thả vào hư không. Tôi vẫn mong con tôi về để nghe lời trăn trối nó đã tiên tri cho tôi. Đấy là ân huệ cuối cùng để mắt tôi được vuốt thanh thản.

Đã đến lúc phải khâm liệm cho tôi và cho Ông Địa.

 

Hà Nội.Mùa Cây Chết.Năm Dê

bài đã đăng của Tru Sa


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch