Trang chính » Chụp và Chép, Du Lịch, Nghệ Thuật, Nhiếp Ảnh Email bài này

Seattle: Biến Tấu và Cộng Hưởng

 

chairs overlooking Elliot Bay

Từ Olympic Sculpture Park nhìn ra vịnh Elliott

Ở thời điểm phôi thai, Seattle, bao vây bởi nước, đã mang tên là New York Alki –  Nữu Ước Đang Hình Thành-– nhưng bị dân địa phương cự nự vì theo họ cái tên này mang một thoáng mặc cảm tự ti. Sau này thành phố được gọi là Seattle – tên của vị lãnh đạo da đỏ đứng một gia tộc nhiều uy thế đã sống lâu đời ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương.

Seattle rất đẹp, dịu dàng, sôi nổi và cấp tiến – một thành phố lưỡng tính, cân bằng, và cũng nhiều mâu thuẫn vì nó vừa thanh tao vừa thế tục. Thành phố được sáng lập khoảng mười năm trước thời Nội Chiến Hoa Kỳ, vào thập niên 1850, bởi những con người vụ lợi nhưng thực tế, tương đối rộng mở và không thích bạo động – nơi vị lãnh đạo da đỏ đã chấp nhận đầu hàng ngay giây phút giao tiếp đầu tiên với dân da trắng: ông nhường hết đất cho người da trắng để dân da đỏ tránh chiến tranh, được cấp dưỡng tài chính, bảo tồn văn hoá.  Người da trắng lấy tên ông đặt cho thành phố mới. Si’al phiên âm từ thổ ngữ của dân Salish trở thành Seattle. Nhưng cũng có những người da đỏ trong vùng kết tội ông là kẻ phản bội dân tộc.

Seattle cũng là thành phố của những người di dân Trung Hoa và Nhật Bản đã đến vùng Tây Bắc Thái Bình Dương lập nghiệp bằng nghề đắp đường xe lửa. 

Seattle Mural - Bylly King Mural - Yesler and Western

Mural của họa sĩ Billy King ở góc đường Yesler và Western tuyên dương nét đa chủng của thành phố
Nếu nhìn kỹ sẽ thấy tấm biển nhỏ có chữ  “Phở” ở góc trái
  

Nơi đây vào thế kỷ 19 cũng chào đón nồng hậu lữ đoàn phụ nữ làm nghề “thợ may” – một mỹ từ đặt cho các cô gái điếm đến Seattle phục vụ cho bọn đàn ông khai phá lập nghiệp.

Sau năm 1975, thành phố là nơi cộng đồng Việt Nam tị nạn chọn làm đất hứa. Vợ chồng nhà văn Thanh Nam và Túy Hồng dừng chân ở đây, vun xới tâm huyết nghị lực  cho tờ Đất Mới.

Thanh Nam - Dat Moi

Nhà văn Thanh Nam trong tòa báo

Ngồi trên xe lửa nhẹ trên đường ra phi trường Seattle –Tacoma, người ta sẽ nhìn thấy con đường Othello của Thanh Nam, nơi Mai Thảo đã đến thăm người bạn văn đúng bốn lần trước khi Thanh Nam lìa đời. Những lá cờ hoan hỉ chào mừng trong các ngôn ngữ tạp chủng (Cam-bốt, Tagalog, Việt, Nhật, Trung Hoa, Somali, Tây Ban Nha, v.v.) dọc khu phố Othello, nơi nó giáp ranh với đại lộ Martin Luther King. Ngay cách hai con đường được đặt tên – tuỳ cách nhìn – có thể là một mâu thuẫn gần như mỉa mai – một nụ cười đen của dân địa phương – hoặc cũng là một nguyện ước lãng mạn: Othello là một anh hùng da đen thất bại thê thảm trong hôn nhân với người đàn bà da trắng, giáp mặt với Martin Luther King, người đã biến giấc mơ bình đẳng chủng tộc thành sứ mệnh lịch sử.

Seattle Light Rail

Đường xe điện nhẹ của Seattle (Seattle Light Rail) ở trạm Othello giáp với Martin Luther King, Jr.

Martin Luther King Mural - James Crespinel
Mural (1995) của họa sĩ James Crespinel vẽ chân dung Martin Luther King – Central District – Góc Phố Cá Trê (Catfish Corner)

Words below KIng's mural

“Bóng tối không thể loại trừ bóng tối, chỉ có ánh sáng mới làm nên việc đó.
Hiềm thù không thể loại trừ hiềm thù, chỉ có tình yêu mới làm nên việc đó.”
(diễn từ của MLK)

mural Nguu Lang Chuc Nu

Mural của họa sĩ Jonathan Fischer và Maya Uemoto trên mặt tiền tiệm Saigon Deli (vẽ điển tích Ngưu Lang Chức Nữ, hay biểu tượng “kẻ trong, người ngoài (nước)?)
– 12th & Jackson (International District)

Chuc Nu

Nguu Lang

Boat people

Ẩn dụ về boat people?

Seattle là hình ảnh tiêu biểu của những quá trình kinh tế thịnh suy, suy thịnh, trong vòng 150 năm vừa qua. Chuyên về kỹ nghệ gỗ từ buổi sơ khai để đáp ứng nhu cầu của Cựu Kim Sơn về phía Nam phải gầy dựng lại thành phố sau hai cơn hỏa hoạn trầm trọng, cho đến thời hãng máy bay Boeing thành lập trung tâm sinh hoạt một thế kỷ sau đó, rồi ngày nay trong vai trò là tâm điểm của những tiến bộ thương mại, kỹ thuật và thiên đường của cà phê – vì công ty Amazon của Jeff Bezos, Microsoft của Bill Gates và hãng cà phê Starbucks đều đặt trụ sở đây – thành phố này đã căng phồng, rồi lắng xuống một chút, nhưng vẫn không ngừng nghỉ trên đà tiến hóa. Bị mang tiếng là một thành phố u ám gần như quanh năm (trừ những tháng vào mùa hè), Seattle trở nên “thế tục” vì nó cần những thú vui để quên mưa. Chợ Pike Place là một thiên đường cho dân … háu ăn. 

Pike Place Market

Bên cạnh những nhu cầu thế tục là những thú phiêu lưu ra khỏi hiện thực. Tiệm sách Elliot Bay Book Company ở khu Capitol Hill là một không gian khoáng đạt và lý tưởng cho các nghệ sĩ và độc giả.

Elliott Bay Company Bookstore

Elliott Bay Company Books

Seattle cũng là vùng đất của âm nhạc (Kurt Cobain của ban grunge rock Nirvana đã tạo  tiếng tăm ở đây vào thập niên 1990)

Exterior - EMP

Bảo tàng viện EMP (Experience Music Project – Dự Án Nhận Thức Âm Nhạc)
chủ trương bởi kiến trúc sư Frank Gehry và Paul Allen (một sáng lập viên của Microsoft),
kết hợp hai sở thích là âm nhạc và khoa học giả tưởng trong cùng một tòa nhà triển lãm

Eye of the tiger EMP

Tuy Frank Gehry nghĩ rằng tòa nhà EMP không phải là tác phẩm toàn vẹn nhất của ông, những mảnh thiếc bị bóp méo, dợn cong, đã trở thành linh hoạt như những con vật lạ khi phản ảnh ảnh sáng

Bannhac Aline Mena Max

Seattle là nơi nhân nhượng với dân hút ma-tuý.  Do marijuana đã được hợp thức hoá, những khu phố đi qua thỉnh thoảng nực mùi chồn hôi – mùi tiêu biểu của marijuana. 

the-marijuana-district-seattle

Sau cùng, Seattle là một thành phố của nhiều biên cương, những tuyệt tác về kiến trúc và vô số ánh nhìn. Tôi cảm thấy mình như đi vòng vòng, rồi ở một khúc quanh nào đó bất ngờ khám phá ra một thế giới khác. Có thể Seattle là những hộp lồng vào nhau, hộp nhỏ trong hộp lớn hơn. Seattle gói ghém Nữu Ước, Việt Nam, Châu Mỹ, cả một đa vũ trụ trong lòng nó.

 

gallery foto

Trước phòng triển lãm tranh ở downtown

Ginny Ruffner - chair

Lời mời của Mary” – băng ghế/tác phẩm điêu khắc của Ginny Ruffner –
ghế sơn thiết – Olympic Sculpture Park

Tulip Building

Rainier Building (tòa nhà có nền như bệ và được dân thành phố gọi là tòa nhà “ly rượu” hoặc hoa tu-líp,
được thiết kế bởi kiến trúc sư Minoru Yamasaki, cũng là người đã thiết kế tòa World Trade Center ở Nữu Ước

SeattleCentralLibrary

Thư viện trung ương thành phố Seattle, thiết kế bởi kiến trúc sư Hà Lan Rem Koolhaas qua hình dạng những quyển sách mở.
Nó cũng làm một số người nghĩ tới lâu đài cổ của một lãnh tụ samurai
Ngay trong thiết kế là sự dằng co giữa:
ánh sáng và bóng tối,
nền nếp và tiến bộ,

kín và mở,
vững chãi và bấp bênh,
thiên nhiên và kỹ thuật.
Có vẻ đây cũng là tính chất căn bản của Seattle?

 

bài đã đăng của Đinh Từ Bích Thúy


1 bình luận »

  • black raccoon viết:

    Seattle Central Library

    SCL là một thư viện mới. Hơn 15 năm trước, tôi đã từng ăn dầm nằm dề ở cái thư viện cũ. Không hiểu sao, sách truyện Việt Ngữ lúc đó tại đây có thật nhiều, thư viện lại rộng, nằm ngay đường số 4th trung tâm Seatlle, với 1 cái vé metro bus khoảng hơn $1 thì có thể đi Nam về Bắc Seattle suốt ngày thoải mái.

    Sau đó, đập bỏ thư viện cũ xây cất thư viện mới tân kỳ hơn (xem ảnh). Dân Seattle nói rằng Mr. Bill Gates, từ bên bán đảo Medina đối diện với Seattle, đã ký chi phiếu cho đề án này khá nhiều. Thư viện mới xem bề ngoài thế chứ nó cao những 4 tầng lầu. Tầng cuối cùng là hội trường và theatre để thỉnh thoảng diễn văn nghệ gì đó cho công chúng xem miễn phí.

    Thời mới khai trương vài năm, lúc ấy tôi nhớ có dự một buổi diễn Mid-Autumn Festival (Moon Festival) Tết Trung Thu. Thật ra, do cộng đồng người Hoa (TQ, Đài Loan) thủ diễn hầu hết các tiết mục. TQ nhân sự đông đảo, màu sắc sặc sỡ. Đài Loan ít hơn, nhưng họ không chịu kém, tiết mục ca múa của họ hay nhất. Chen vào đó có một tiết mục của cộng đồng VN. Đàn tranh. Khoảng 20 người. Đa số là là các em gái, mặc áo dài xanh, vàng, đỏ. Đàn mấy bản như Long Hổ Hội, Trăng Thu Dạ Khúc, Lý Cây Đa, Thằng Cuội.

    Tiết mục của người gốc Việt âm lượng yếu. Hình ảnh nhu mì. Diễn viên đàn tranh ngồi thụp dưới đất. Tôi xem và hơi ái ngại. Mỗi lần chấm dứt một bản nhạc, tiếng vỗ tay lác đác. ( Có lẽ khán giả, người Mỹ người Tàu khá đông, không hiểu gì nhiều lắm). Sau đó, tôi về và có viết một bài ngắn đem đăng trên tờ báo tiếng Anh của cộng đồng Asian của Seattle. Tôi chê ban nhạc VN yếu. Tôi cho rằng đàn ông VN (người nhạc trưởng) mà bận quần “lụa” trong áo dài thì chả ra làm sao cả. Không rõ ngày xưa cha ông VN đánh giặc thì nai nịt như thế nào chứ thời đại hiện nay thì coi … íu quá. Tại sao không cách tân mặc quần tây bên trong, vạt áo dài ngắn hơn, khăn xếp vành gọn gàng hơn, mạnh dạn hơn.

Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)