Trang chính » Sáng Tác, Truyện ngắn Email bài này

h ộ i t h o ạ i c ủ a l o à i k i ế n

 

 

1.

Tham luận viên nhà kiến bò vào hội trường. Theo lịch trình, hôm nay tới phiên kẻ nói về “tổ văn minh loài kiến”:

-Thưa chư vị, tôi muốn nhấn mạnh ngay lập tức: “Tổ” rất khác so khái niệm “nền” chuyên dụng của con người. Ở đây, xin lưu tâm “tổ văn minh” chứ không là “nền văn minh” loài kiến.

Nền dù chắc, vững để làm gì? khi thượng tầng kiến trúc bên trên coi như bằng không hoặc chả ra hồn ra vía, nếu không nói là thảm họa khôn lường…

Thật xót xa khi nói tới những loại: “Nền chỉ biết ngó trời”, “nền chan mưa gội nắng”, “nền trâu bò giẫm đạp” cho tới “nền dựng chuồng ủ phân”, “nền sát sanh lò mổ”… Nền loại ấy chỉ giúp các khối thối tha, u trệ đè nghiến lên và ngự trị dài dài…

“Tổ” thực sự thì không chỉ có nền… “Tổ” liên thông kiến trúc từ các thành phần: Đáy, trần, vách, tầng cho tới ô và cửa tổ. Về ý nghĩa, “tổ” cưu mang nội hàm sâu rộng, là tích-hợp-nghĩa giữa nguồn cội chung: “Tổ tông, nòi giống” với hạnh phúc tư riêng: “Tổ ấm, gia đình”. Vì thế với loài kiến chúng ta, “tổ” cực kỳ trọng đại và thiết yếu đến nổi không chỉ gắn liền với tồn vong đại thể mà còn biểu thị hạnh phúc cá thể, thành phần…

Thưa chư vị, cùng một nội hàm bởi thế cần so sánh với con người để nhận chân sự thực. Vâng, nội hàm “tổ” nhanh chóng gợi tưởng đến một mâu thuẩn chừng như bất-khả-giải trước vấn nạn trầm kha thời cuộc. Thử chiêm nghiệm từ Á-đông-nhược-tiểu… Quả khó lòng đem lại giải pháp lưỡng toàn cho cả “tổ tông, nòi giống” lẫn “tổ ấm, gia đình”. Nói cách khác, hiện tình vẫn là thảm kịch phân hóa đầy bất hạnh giữa chung và riêng, giữa tổng hòa và cá thể, giữa trì giữ và thoát ra, giữa lạc hậu vẫn quay vòng và văn minh còn thui chột. Ở thế kỷ 21, không còn quá đáng hay vội vã gì nữa để nhận định khách quan: Á-đông-nhược-tiểu, một trong số “vùng gom thu bất hạnh” của con người.

Loài kiến chúng ta, “côn trùng” do con người xách mé xếp loại, chưa hề gặp mâu thuẩn ấy bao giờ. “Tổ” của loài kiến đã tự nói lên điều này, thưa chư vị. Tồn tại câu hỏi: Tại sao thừa hưởng cùng một nội hàm “tổ” nhưng con người Á-đông-nhược-tiểu đã và đang quá sa sút trong khả năng bảo trì giá trị?

Đôi khi ở đặc trưng của mình – kiến, vẫn ngậm ngùi chia sẻ những ngổn ngang bế tắt đang khổ-lụy-hóa con người. Một cách đặc biệt riêng con người Á-đông-nhược-tiểu… Tôi muốn nói tới ấn tượng lịch sử quá mức điêu tàn của họ. Nhất là từ sau Thế chiến 2 cho mãi đến bây giờ.

Điểm qua lịch-sử-tổ, loài kiến có chăng? Những trang tàn sát đẫm máu. Tự tiêu diệt giống nòi đến kinh hoàng man rợ? Loài kiến có sản sinh chăng? Hạng cấu kết ngoại bang để âm thầm mưu bá đồ vương. Một lũ vô luân núp sau chiêu bài đại nghĩa, hốt sạch vốn đầu-lâu-nòi-giống đem đặt cược trò chơi tìm ảo vọng… Có hay không? Những tên quỷ quyệt, siêu lừa bịp kiêm khủng-bố-toàn-năng. Không! Loài kiến không hề, không thể có thành viên mang về cho đồng loại tai ương bất hạnh đến nhường nầy. Không! Tuyệt đối không.

Loài kiến bảo vệ nhau trước những loài “lạ mặt” nham hiểm. Một cách tự nhiên, chả cần ai kêu gọi. “Họa cùng chia, phúc cùng hưởng”. Đúng vậy, giáo-dục-tổ loài kiến đã vượt qua thành quả ấy từ lâu. Lâu lắm..!

Thưa chư vị, tóm lại tôi xin loan báo “tổ” trong “tổ người” đã biến thái, bị bóp méo đến dị thường. Nó dần thành hạn chế, nhỏ nhoi và cực kỳ co rút…

Như “tổ” của một nhóm (nhỏ lẻ) người hoạt động. “Tổ” của đơn vị hành chính (thấp bé nhất) bị tế phân để vận hành xã hội. Hoặc “tổ” trong thuật từ “chỉ tổ…” khuyến cáo điều (bất tường) cần khu biệt, thoát ly. Nội hàm “tổ” đến đây đã mặc nhiên ô nhiễm. Rồi “tổ” trong các “tổ quỷ” ở muôn nơi, muôn mặt. Đấy, các chứng cớ “tổ người” đã biến thái ra sao. Chưa hết, khi chửi rủa xúc phạm nhau? Con người không ngại ngần lôi “tổ” làm công cụ: “Tổ sư nó”, “tổ cha mầy”, “tổ mẹ bây”… Đấy, cũng “tổ” của con người!

Hỡi loài kiến, động vật nguyên sinh tồn tại trước khi con người hiện ra trên mặt đất. Chủng ta đã bất lực, đã không còn đủ rộng lượng thêm nữa để thông cảm con người – loài hậu sinh loạn cuồng, tự hủy hoại bậc nhất trong vạn vật, muôn loài – lại còn dám đẻ ra “côn trùng học” đầy mai mỉa. Thực sự “côn trùng” là ai nhỉ?

Có rất ít Con Người khiến loài kiến thật sự phải nghiêng mình. Như Thích Ca không hề quên bất cứ giống loài nào. Nói “chúng sinh” là bao gồm tất thảy giới sinh-thực-vật trong đó nhân loại chỉ là bộ phận nhỏ nhoi. Chưa kể “chúng sinh” còn phải bao gồm u linh giới, chư long thần hộ pháp, hung thần, quỷ mị và cả những cảnh giới nhỏ nhiệm huyền vi, xa xôi mà ngay con người còn mù tịt…

Với Thích Ca, không ảnh hưởng các dị biệt phân loài vẫn tuyên bố bình đẳng, cùng chung một tiềm năng sở hữu: “Tất thảy chúng sinh đều có phật tánh”. Qua tư tưởng đầy bao dung và cực kỳ rộng lớn kia, con nhà kiến chúng ta đã được “giải” và “thoát” ra khỏi ước lệ “côn trùng”.

Xin hãy cụ thể hóa, điểm lại những sai lầm phổ biến của con người, nói chung. Những sai lầm đang tuyên cáo tự ngã, nguồn gốc chính gây bao đau thương mà họ mãi ngộ nhận tình thương. Hoặc tệ hại hơn, chỉ giả vờ ngộ nhận. Con người đã nói ra sao ấy nhỉ? Nhất là những gì liên quan loài kiến..?

Thưa chư vị, đến đây có 15 phút dành riêng để chúng ta thư giãn. Xin tùy nghi, trước khi vào hội thoại.

o O o

2.

(Chuyển dịch bàn ghế, giải khát hoặc vệ sinh cá nhân. Phần tham luận đã qua, chỉ để khai mở vấn đề và luận điểm riêng cần thiết.

Tham luận viên kiến, bây giờ chỉ còn là điều phối viên giữ cho các tiện nghi chung đừng khiếm khuyết. Điều phối viên không lèo lái chương trình hay “dẫn dắt” tư tưởng. Tất cả, đều cùng một tư cách hội thoại như nhau…

Với 15 phút, thời gian cần thiết còn dành cho sự trao đổi ý kiến giữa các hội thoại viên, không gò bó trong không khí nghiêm túc khi hội trường làm việc.

Thực ra, rất đáng ghi nhận tinh thần của loại hoạt cảnh phức tạp, tự nhiên và “nên thơ” như lúc nầy, ở đây. Vì đấy cũng “một mặt nói lên” quyền tự do ngôn luận.

Không khí sôi nổi, ồn ào và nhất là những “tạp ngôn, tạp âm” cười nói, khạc nhổ, ho hen… xen chồng lên nhau thật khó được đãi lọc thành công để văn bản hóa sự kiện.

Lại càng không nên văn bản hóa chỉ vài câu chiếu lệ… Bởi, quyền ngôn luận cá nhân là chánh đáng, bình đẳng trực tiếp không thể thông qua, tượng trưng vài đại biểu…)

o O o

3.

Tham luận viên kiến hay điều phối viên lúc nầy, trước khi rời bục nhường chỗ, tóm tắt thuyết “tam thoại” kiến thức phổ thông trong loài kiến:

-Loài kiến không cổ võ cho kiểu “một nói: độc quyền, vạn nghe: chí thú”. Do 3 lẽ: Hoặc là bài giảng của bề trên, không được phép luận bàn. Hoặc rất có thể sẽ một chiều, dễ khiến các sai lầm nhiều cơ hội phát sinh. Hoặc thói quy kết những điều “chỉ tự mình khẳng định”. Tất nhiên, cả 3 đều dọn đường cho u mê và nô lệ.

Độc thoại ư? – nói trắng ra – cũng cứ “muốn được lắng nghe như một nhu cầu không tuyên bố” tại sao chỉ một chiều mà không cần đối thoại? Hành xử kiểu ấy – độc thoại – chỉ nên dành cho thuộc hạ, kẻ cúi đầu luôn nghiêm cẩn lắng nghe. Nhưng… dù đối thoại cũng cứ vẫn “muốn được lắng nghe như một nhu cầu không tuyên bố”. Nếu thế, ai còn lại chung quanh một cuộc đối thoại nào cũng chí thú lắng nghe, làm “vật chứng bên lề” muôn thuở? Thưa chư vị, từ một tham luận vừa tỏ bày, tôi thỉnh cầu hội thoại…

Hội thoại viên 1.

(ôm theo dụng cụ toán học, đo đạc)

-Ví như con người từng nói “kiến tha lâu đầy tổ”. Câu tục ngữ cố tình xuyên tạc khả năng chúng ta rõ ràng. Thực tế, kiến chỉ có tha mau, khá mau không có “tha lâu” gì cả. Lưu ý các tỉ lệ đo lường độ dài và trọng lượng. Phép tương đương cần thiết đã đem vứt đi đâu? không áp dụng. Khi mà họ cứ kiểu nói hàm hồ về kiến. Tại sao? Vì chỉ có con người nói, con người nghe và con người kết luận. Còn kiến? mặc nhiên – coi như – kiến đã tự câm và điếc?

Hội thoại viên 2.

(chống gậy, râu 9 chòm phết đất)

-Bảo “con sâu cái kiến” là quái gì? Hỗn xược, khi con người một mực nói viết thế thường xuyên. Kiến, động vật nguyên sinh vốn có trước cả tổ tiên nhà người sao lại biến thành “con cái” cháu chắt họ ngày nay? Người già, còn lắm kẻ già hơn. Phải không hở? Tài đức thánh trí, “thánh tréc” gì càng phải đạo đức thêm chứ. Bạ ai cũng mặc kệ, cứ vỗ ngực ta đây cha chú hết hay sao? Ô hô, loài người quá lắm! Có khi còn úm-ba-la “bạch hóa” ngay cả tổ tiên chính mình, ngang nhiên xúc đổ quá khứ xuống sông xuống biển. Cái thứ còn bày đặt cao ngạo đến buồn cười. Đồ vô lễ! Mất gốc. Đồ…

Điều phối viên lập tức “tế nhị” góp ý:

-Cao ngạo dỏm. Buồn cười và mê muội mới là thật. Tất cả đều hổ lốn, là trò chơi nhàm chán cuối mùa. Thưa đại lão nhà kiến.

Hội thoại viên 3.

(gồng xô, khả năng cử bổng gấp 50 lần trọng lượng bản thân).

-Lại còn bảo “bóp như bóp kiến”. Loài nguyên sinh chánh cống đến bây giờ, cũng chưa dám hô “muôn năm” hoặc tự phong hàm “bất tử” đây này. Có biết không hả? Dù loài kiến dư khả năng tồn tại sau các thảm họa địa cầu: động đất, sóng thần, thiên thạch hoặc tận thế. Điều phối viên thừa nhận:

-Đúng, kiến khiêm tốn chưa từng lạm dụng “bất tử” hay “muôn năm” như con nhà người ham hố. Lạ gì, trò diễn đánh phèng la thuốc lang băm hô “thần dược”! Người phỉnh gạt lường đảo nhau như điên, trong khi đó khối đứa lại vỗ rập – có chấm công, lãnh lương – hát rống lên “mùa âu ca trăm họ”.

Hội thoại viên 4.

(đi bốt, túi quần lòi găng tay lủng lẳng)

-Đặt ví dụ “kiến chạy vòng quanh miệng chén” là khập khiễng. Chén để ăn nhưng kiến nào dùng đến tô đến chén bao giờ? Càng lạ lùng hơn khi chính con người, chỉ con người mới tiếp xúc đồ vật nầy thôi, ngày 3 buổi thẳng ro! Kiến bỏ sức ra khuân vác cật lực, cưu mang khối công việc nặng nề gấp nhiều lần thân xác. Chỉ con người “ngồi mát ăn bát vàng”. Loại đeo cà vạt dựa ghế bành, chỉ việc búng tay để nghe chung quanh vỗ trống…

Điều phối viên bật cười bổ túc:

-Chỉ nghe vỗ hai loại: trống đại, kêu “nổ trời” hoặc vỗ vào om gạo rền âm hưởng “trống cơm”. Nhân tiện đây, cũng nên mở ngoặc bổ sung để hiểu rõ hơn con người qua “nền văn minh chén”… Xin tiếp tục!

Hội thoại viên 5.

(kiếng cận dày, dép lê. Cứ như tự nói một mình…)

-Hê hê. Chào chén! Bụng chú mày nở rộng tùy thích, ai cũng đều thấy cả nhưng nhất định sẽ không biết cái đầu ở đâu? Còn chữ nghĩa, hoa văn trang trí nghệ thuật tất nhiên phải ghi nhận “không thể nào chối cãi”, chú mày quả đã sinh ra “dòng văn chương bụng chén”. Xin đọc thơ ngẫu hứng:

Vòng số 0: bằng không chất xám
Vòng số 1: chột phổi điếc tim
Vòng số 2: xoa tìm chân lý
Vòng số 3: đít lạ mông lì…

Hội thoại viên 6.

(áo choàng trắng chữ thập đỏ, ống nghe).

-Giải phẫu chén cả đời cũng chẳng thấy tứ chi đâu. Chi tiết nầy giải thích thỏa đáng lý do tại sao loài chén không tồn tại cơ bắp? Có động tay, động chân gì đâu? Hoạt động chén là ăn, không tay chân chỉ cần lỗ miệng. Đặc biêt theo cơ địa: “Cch” thành thử quy trình ăn thuộc dạng: “Ltđ” bắt buộc. Tất nhiên, cả hai mã số cực kỳ hiếm hoi trên thế giới. Toát yếu cơ thể học về chén tóm tắt: Ngoài miệng ra chỉ còn hai cơ quan trực thuộc: Bụng chén và đít chén.

Điều phối viên ngơ ngác:

-Từ chuyên môn y khoa! Xin bác sĩ chú thích…

-Xin lỗi. Ltđ: “Liên tục đút” và Cch: “Chỉ có há” viết nhanh.

Hội thoại viên 7.

(tay cầm thiên bàn, choàng áo thất tinh)

-Quá chính xác theo khoa học phương tây, nhưng – xin lỗi – từng ấy chưa đủ “cơ sở pháp lý để kết luận” kỳ hình dị tướng chén. Đứng về phương diện huyền học phương đông, có thể thêm đôi chút nên chăng?

Xin nói trước, đọc hết “Ma y thần tướng”, “Mệnh tướng toàn thư yếu lĩnh” hay “Tướng luận tổng lục”… mấy chục bộ cũng bằng thừa, không thể luận ra “ẩn tướng”? Và đây, thiết tưởng chú thích không còn gì cao minh hơn nữa: “Miệng há, đít liền chỉ có ăn, không bao giờ biết ỉa. Vào thậm nhanh. Khi đi ra tuyệt lộ! Tướng chén hết sức quái dị, có mông chỉ để ngồi, tuyệt không tìm ra lỗ đít.

Sự nghiệp chén rút lại chỉ ba vận: Chén mở, chén úp và chén bể. Lúc “hóa” thường do bị buông rơi, ken chồng lên nhau đổ vỡ hoặc dứt khoát bị liệng bỏ vì vô cùng bẩn thỉu. Kiểu dáng hoa hòe, rẻ mạt thường tàng ẩn độc chất hại chúng. Ấy lại là thứ trẻ thơ ham thích”.

Hội thoại viên 8.

(áo nhiều túi, trang thiết bị camera, các thứ…)

-Xử lý thông tin cần chính xác tối đa. Nói gì thì nói xin đừng nhầm “tổ” – trong tổ kiến – thành ra “ổ” như trong ổ gà, ổ trứng thưa chư vị. Không nhập nhòa 2 ý nghĩa khác nhau: “Tổ” trước hết – dù nhỏ đến đâu – cứ như một kiến trúc có thượng, có hạ tầng. Loài có “tổ” phải công phu và – nhất là cùng hợp lực bên nhau – xây dựng lấy mà nên. Nói cách khác, đây chính là công trình nghiêm chỉnh mang tính đa thành phần và tự thân xây dựng. Còn “ổ”, đơn giản và tạp nham hơn, chưa xứng gọi kiến trúc công trình. “Ổ” có thể chỉ cần vay mượn địa hình, vật liệu kẻ khác. “Ổ” để tá túc nhất thời, tạm bợ… Vì thế, cũng chỉ cần “lót ổ” là xong. Nhưng đến một khi nào đó thưa chư vị, phải “xây tổ” chứ không thể là “xây ổ”. Tôi trịnh trọng nói thêm lần nữa, không thừa: Xây tổ!

Tham luận viên tâm đắc tiếp lời:

-Cho nên chỉ tạm bợ như “ổ gà”, “ổ trứng”, “ổ chuột”… nhưng lâu dài, chính đáng ổn định và lý tưởng hơn, hẳn phải là “tổ kiến”, “tổ ong”, “tổ mối”… Vâng, không thể lộn sòng “ổ”, “tổ”. Vì “ổ” có thế nào đi nữa, tiện lợi đến đâu vĩnh viễn vẫn cứ thiếu đi “tánh linh” trong nội hàm của “tổ”.

Hội thoại viên 9.

(lắc đầu rồi gật đầu, cười mỉm)

-Tôi muốn nghe nhiều hơn nói. Đó là thói quen không hề do ai bắt buộc, áp lực nào. Hãy tôn trọng ý muốn của thành phần như tôi… Ngược lại, ít ra tôi cũng nên có phát biểu chừng này, để biểu thị sự tôn trọng và tri ân cùng chư vị…

-(im lặng)

-(im lặng)

Điều phối viên nhà kiến trở lại bục khi không còn ai lên xuống:

-Buổi hội thoại đến đây tạm ngừng. Tôi xin phép đại diện chung cảm ơn tất cả. Tất nhiên, không có lời đúc kết, tóm thu nào ở đây. Trong lâu dài, nó thuộc về chư vị… Chúng ta – có thể – chưa thỏa mãn đôi điều về kiến thức hoặc luận điểm của nhau. Hội thoại nghiêm túc là cơ hội tốt để đả thông, hài hòa và chia sẻ chứ không đi ngược yêu cầu chân chính ấy… Nhưng không hề gì, khi đã gặp nhau ở đây thì cái cần, tiên quyết là gì? Vâng, tự do “ngôn” và “luận”. Tất nhiên, cho đại thể chứ không vì tư riêng và tạp vụ. Chào tất cả chư vị.

(Vườn tượng, 07/05/2015)

Trần Hạ Tháp

bài đã đăng của Trần Hạ Tháp


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch