Trang chính » Phỏng vấn Email bài này

phỏng vấn xuân Ất Mùi- Thận Nhiên: thử nghiệm mọi hình thái lưu đày

1 bình luận ♦ 18.02.2015

 

Trần Vũ thực hiện

 

clip_image002[4]Sinh 1962 và là một trong vài nhà văn hải ngoại đầu tiên quay về sinh sống tại quê hương, Thận Nhiên trải nghiệm trong 12 năm những lời thơ Mallarmé: quê hương như một Cơn lốc vui nhộn và kinh dị/ Dòng suối cạn chịu sàm báng này là thần chết.” Tác giả của Tháo Đầu Đặt Lên Tủ thử nghiệm mọi hình thái lưu đày: Một Nhúm Mắt Trời Tan Trên Lưỡi, Giả Thiết Về Cánh Tay Phải Của Chúa Giê-su, Ngủ Truồng, Buổi Chiều Trong Lon Cá Hộp, Làm Thế Nào Để Sống Sót Trong Một Thế Giới Có Quá Nhiều Thơ… Tuy nhiên, thử nghiệm quay về, vẫn còn là một câu hỏi: Lưu đày nào? Phong cách “bất cần một cách mất ngủ” là tính chất chủ yếu trong sáng tác của Thận Nhiên.

 

Trần Vũ: Với một nhà văn ly khai, thường là đời sống lưu đày duy nhất trên vùng đất lạ. Với Thận Nhiên, chừng như anh mang trong mình cùng một lúc hai mùa xuân lưu vong. Linda Lê định nghĩa chính mình: “Tôi là một bào thai đôi.” vì cô đã sinh ra tại Đà Lạt rồi trưởng thành trên đất Pháp. Trường hợp Thận Nhiên khác, anh lưu vong sang Hoa Kỳ rồi quay về Sài Gòn sinh sống nhưng vẫn phải xin tạm trú trên chính quê hương mình. Có phải Thận Nhiên đang sống một cuộc lưu vong kép?

 

Thận Nhiên: Đây là một câu hỏi thú vị. Linda Lê ví cố quốc (VN) như là một cái bào thai mà cô phải luôn mang theo trong đời sống và thân phận của mình khi rời xa nó. Cô muốn từ chối, cắt bỏ nó đi nhưng không được. Cố quốc với những hệ luỵ của nó đeo dính theo cô như một phần của phận mệnh.

Với riêng mình, tôi có tâm trạng lưu vong khi tôi vừa sang Mỹ trong thập niên 90 của thế kỷ trước. Khi đó, tôi nghĩ rời VN là rời hẳn, là cắt lìa cuống rún, là không mong gì ngày trở lại. Khác ngôn ngữ, khác văn hoá, khác lịch sử, khác chủng tộc là những yếu tố, những chất xúc tác, làm cho tình trạng tinh thần lưu vong có cơ hội bùng phát và ám ảnh mạnh hơn.

Theo định nghĩa của Đại từ điển tiếng Việt thì lưu vong: sống ở nước ngoài do bị phế truất hoặc bỏ trốn. Theo định nghĩa ấy thì lưu vong không có nghĩa tốt đẹp gì cả, tôi tin là nó không hoàn toàn đúng. Nhìn lại lịch sử đương đại, cuộc rời bỏ đất nước của hàng triệu người Việt bằng đường biển, đường bộ, và mọi cách khác, để sống đời lưu vong thì ta thấy họ không bỏ trốn đất nước, mà họ cố liều mạng sống để thoát khỏi cái chính thể đang cầm quyền trên đất nước.

Tôi nghĩ rằng lưu vong còn là một khái niệm trừu tượng, nó hiện hữu trong tâm thức con người, hơn là trong cái không gian mà con người sống. Có vô số người mẫn cảm đang sống trên đất nước của họ cũng cho rằng họ là kẻ lưu vong, chứ không cứ gì phải ra khỏi cái không gian mà họ ra đời và lớn lên.

Đời sống đưa đẩy, năm 2003 tôi về VN rồi quyết định thử sống lại ở đó xem sao. Vậy mà tôi sống được. 1 năm rồi 3 năm, rồi 5 năm, rồi 10 năm, rồi 12 năm. Thời gian trôi vèo lúc nào không hay. Bây giờ nghĩ lại rằng mình có lưu vong hay không, cái căn cước (identity) của mình là nhà văn hải ngoại hay nhà văn trong nước, thì thú thật tôi không xác quyết.

Trên mặt hành chánh, tôi là công dân Mỹ. Ở VN, tôi chỉ được ngụ mỗi lần là 90 ngày rồi phải ra khỏi nước hoặc phải xin sở Xuất nhập cảnh triễn hạn để tiếp tục sống thêm 90 ngày tới. Passport của tôi đóng đầy con dấu của mỗi lần gia hạn tạm trú và visa nhập cảnh.

Thật tình, ở VN tôi không thấy tôi là một người Mỹ lưu vong trên nước Việt, tuy rằng người ta không xem, không đối xử với tôi như một người Việt bình thường. Tôi không thấy mình khác với mọi người mấy.

Như mọi người dân, tôi ăn uống cơm đường cháo chợ, ngộ độc thực phẩm. Tôi kẹt xe. Tôi bì bõm lội nước ngập triều cường. Tôi có nguy cơ ung thư vì môi trường sống tệ hại đầy tiếng ồn và bụi bặm. Tôi sống cùng mọi thứ tệ nạn xã hội. Tôi bị cướp giật điện thoại di động. Tôi bị trộm bẻ khoá dọn nhà. Chó tôi nuôi bị đánh bã độc mà qua đời. Tôi bị xin đểu. Tôi bị cúp điện, bị cắt internet. Tôi chạy xe gắn máy bị sụp ổ gà, ngã, rạn xương sườn. Tôi bị xét hộ khẩu nửa đêm, bị phạt vạ vì không kịp đăng ký tạm trú. Tôi làm mọi thứ cùng nhân dân, như nhân dân, như tôi đang kể khổ. Tôi chỉ nhớ mình khác nhân dân khi bị đối xử bất công quá đáng, như những khi mua cùng một món hàng, dùng cùng một dịch vụ, mà bị tính tiền cao hơn người Việt bình thường vì người ta cho rằng tôi là Việt kiều; và nhất là khi phải lo lắng vì sắp hết hạn tạm trú, hết hạn visa, rằng liệu mình có được tiếp tục sống trên đất nước của mình thêm 3 tháng tới nữa không, hay phải xách gói về Mỹ. Một số không ít bạn bè của tôi đã bị trục xuất hay không được cấp visa để về nước chỉ vì họ nói lên những điều họ nghĩ, chắc gì mình mãi là ngoại lệ. Tôi lo rằng không chừng có ngày mình cũng phải gia nhập cái câu lạc bộ ấy.

Những năm đầu, tôi cho rằng mình “về VN” và “đi Mỹ”. Nhưng sau đó tôi thấy không phải vậy, mà ngược lại, là tôi “đi VN” và “về Mỹ”. Rồi sau cùng, tôi thấy mình chẳng những “đi VN” mà cũng “đi Mỹ” luôn, chứ không về đâu cả.

Chỗ về chung cuộc của con người trên mặt đất này, hẳn là Nước Chúa, hay là một nơi chốn nào đó mà họ đặt niềm tin tín ngưỡng vào.

Mà này, không chỉ con người mới lưu vong đâu nhé. Quần đảo Hoàng Sa là một phần của VN, vậy mà nó bị cắt rời ra khỏi thân thể đất nước mà không do bị phế truất hoặc bỏ trốn. Liệu rằng ta có nên gọi phần xương máu của cha ông đó cũng là linh hồn lưu vong hay chăng?

Trần Vũ thực hiện qua điện thư

Áp Tết Ất Mùi

bài đã đăng của Trần Vũ


1 bình luận »

  • Đơn Dương viết:

    Thưa chú Thận Nhiên, hình này của chú sao? Râu bạc, tóc đen và tai Phật, lạ không?

Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch