Trang chính » Chụp và Chép Email bài này

10 Ngày Trong Vùng Bốn Góc – Four Corners Area

Thăm các công viên quốc gia Zion, Bryce Canyon, Capitol Reef, Arches, Canyonlands, và Mesa Verde

Trùng Dương

Kỳ số 1

Vùng Bốn Góc, Four Corners Area, nằm ở Tây Nam nước Mỹ, là nơi bốn tiểu bang Arizona, Utah, Colorado và New Mexico gặp nhau, độc nhất trên đất Mỹ, và cũng là nơi tập trung nhiều công viên quốc gia nhất, từ các kỳ quan thiên nhiên như Grand Canyon, Zion, Bryce Canyon, Capitol Reef, Arches, Canyonlands, đến các kỳ quan nhân tạo trông như những tác phẩm điêu khắc tuyệt vời, như các ngôi làng của người Da Đỏ cổ sơ Anasazi trong các hốc núi của Mesa Verde. Tôi đã đến đây một lần vào năm 2008, và vẫn mong muốn có dịp trở lại. Tôi có một sự lôi cuốn đặc biệt đối với văn hoá và nghệ thuật của người Da Đỏ, một phần vì nếp sống đơn sơ và gần gụi với thiên nhiên của họ.

Đã tính đi thăm lại Four Corners Area hết năm này qua năm khác. Cuối cùng vào mùa hè năm nay, tôi đã thực hiện được chuyến đi với ba chị bạn, tuổi từ 64 tới 71, mỗi người ở một nơi trên đất Mỹ — Tucson, Houston, New Orleans và San Diego. Lý tưởng là đi vào mùa xuân hay thu khi khí hậu vùng sa mạc này mát hơn. Nhưng tôi chọn cuối tháng 8 vì một số ngôi làng trong hốc đá mà tôi muốn thăm mà chưa có dịp trong công viên quốc gia Mesa Verde ở tây nam Colorado, và những ngôi làng này lại chỉ mở vào mùa hè, và đóng cửa sau ngày lễ Lao Động vào ngày thứ Hai đầu tiên của tháng 9.

Thoạt đầu chỉ tính có Thục Viên và tôi. Mai ở Tucson nói ở nhà miết cũng buồn nên đồng ý đi theo, mặc dù đã từng đến thăm vùng này mấy lần. Chị Tiên, chị dâu của Thục Viên, một người chưa hề đi chơi mà không cùng đi với gia đình chồng con, nghe Thục Viên “dụ dỗ”, nhân lúc “yếu lòng” nên cũng ghi tên xin theo. Tất nhiên là có lúc chị kêu nhớ nhà, nhất là thèm đồ ăn Việt, đến nỗi con gái nghe động lòng thương, nói để mua vé máy bay cho mẹ về sớm. May mà phi trường gần nhất cũng xa cỡ 200 miles, nên chị “bấm bụng” đi tiếp với chúng tôi. Tuy vậy, chị lại là người đầm tính nhất, không hề đổ quạu bao giờ, như mỗi đứa trong bọn thay phiên nhau trở chứng (già) đôi khi, vì nóng, vì cả lạnh (khi ở cao độ 8, 9 ngàn feet), có khi vì đói chưa kịp ăn, và mệt, vv. Và đặc biệt chị Tiên còn cho thấy chị thích thú trước các phong cảnh thiên nhiên đẹp đến hút hồn và không muốn bỏ sót nơi nào mà không đưa máy lên thu hình. Chắc chưa bao giờ chị chụp nhiều hình như vậy, bằng cái máy digital nhỏ xíu con cho, nói để mẹ “practice” cho quen. Nói vậy chứ nhìn chung thì suốt chuyến đi chúng tôi đối với nhau trong sự tương kính nhường nhịn lẫn nhau, với kết quả là chúng tôi đã có một chuyến đi nhiều kỷ niệm đẹp, đáng nhớ, ít người có được.

Chúng tôi, kẻ lái xe người đáp máy bay, tới gặp nhau ở Las Vegas, rồi thuê một cái SUV và thẳng đường đi Vùng Bốn Góc. Nhờ đã đi vùng Four Corners một lần, lại sẵn phương tiện Internet, như hotels.com (để đặt phòng cho mỗi nơi sẽ nghỉ đêm, thay vì gọi từng khách sạn vì tổng cộng phải đặt phòng cho cả thẩy 10 đêm) và dịch vụ của Google Maps cũng như Mapquest, chúng tôi căn được từng đường đi nước bước và biết được từng chiều dài và thời gian di chuyển, nên chúng tôi đã có được một cái lịch trình hết sức chi tiết, không phải thay đổi bao nhiêu.

Chuyến đi kéo dài 10 ngày, mỗi tối dừng chân ở một nhà trọ, sáng sớm lên đường, có ngày tối mịt mới về tới khách sạn. Ăn uống thì phần lớn mua đồ về ăn và làm sanwich mang theo ăn trưa, vừa tiết kiệm vừa vì thực sự không có tiệm ăn đúng khẩu vị của mình. Lâu lâu cũng ghé tiệm ăn, nếu gặp một tiệm ăn Tầu hay Thái, ăn để đỡ cơn ghiền đồ ăn Việt không sẵn trong cái vùng khá rộng mà thành phố lớn nhất là Farmington, Colorado với dân số là 46 ngàn người.

May mắn không có “bà lão” nào bị đau, kể cả cảm cúm, nhức đầu. Xong chuyến đi “để đời”, chúng tôi không khỏi vỗ vai nhau tự khen mình giỏi. Chị Tiên, có bệnh phong thấp, về lại tỉnh nhà là New Orleans vây quanh ba bề là nước, điện thư nói về đến nhà lại bắt đầu đau nhức mà suốt chuyến đi chị không bị vì Four Corners có khí hậu sa mạc, và vì đi bộ, leo chèo suốt ngày.

Cũng cần nói thêm là vì là cao niên, mỗi người chúng tôi đều có trong tay tấm thẻ dành cho những người lớn tuổi, vào cổng không mất đồng nào, mặc dù chỉ cần một thẻ cho mỗi xe. Từ 62 tuổi trở lên, bạn có thể xin thẻ này tại bất cứ công viên quốc gia nào, chỉ tốn một lần có 10 Mỹ kim. Chị Tiên và Thục Viên đều xin mỗi người một thẻ ở ngay công viên đầu tiên chúng tôi viếng thăm.

Vì muốn giới thiệu tất cả những công viên chúng tôi đã tới thăm trong vùng Four Corners độc đáo này, gồm cả thảy trên 10 địa điểm, bài du ký này sẽ đưọc chia thành hai kỳ. Kỳ này mời bạn đọc ghé viếng công viên tiểu bang Valley of Fire của Nevada; Four Corners Monument thuộc địa phận của bộ lạc Navajo; các công viên quốc gia Zion, Bryce Canyon, Capitol Reef, Arches; Scenic Highway 12; và cuối cùng cùng nghỉ đêm tại khách sạn lều độc đáo Moab Under Canvas ở Moab, Utah. Phần du ký kỳ 2 sẽ đi vào số tới, gồm các chuyến viếng thăm các công viên quốc gia Canyonlands, Newspaper Rock National Monument, ở Utah; công viên Mesa Verde ở Colorado; Grand Cayon North Rim và Antelope Canyon ở Arizona.

TD1

Lộ trình 10 ngày, dài trên 1,000 dặm của chuyến đi thăm các công viên quốc gia ở vùng Four Corners, khởi từ Las Vegas (điểm A&L), ghé công viên tiểu bang Valley of Fire của Nevada (B); các công viên quốc gia Zion (C), Bryce Canyon (D), Capitol Reef (E), Arches (F), Canyonlands và Newspaper Rock National Monument (G) ở Utah; công viên quốc gia Mesa Verde (H) ở Colorado; Four Corners Monument (I) thuộc Bộ lạc Navajo; và Antelope Canyon, Arizona (J) cũng thuộc quyền quản trị của sắc tộc Navajo. Từ Antelope Canyon chúng tôi về lại Las Vegas sau khi ghé qua Grand Canyon North Rim (K) xem cho biết vì mặc dù đã đến Grand Canyon South Rim nhiều lần mà tôi chưa hề ghé North Rim. (Bản đồ Mapquest)

Four Corners Monument, Navajo Nation

TD2TD3TD4

Four Corners, hình bên trái, mầu gạch, là điểm duy nhất trên đất Mỹ nơi bốn tiểu bang, theo chiều kim đồng hồ từ góc dưới bên trái, Arizona, Utah, Colorado và New Mexico, gặp nhau. Giữa, Four Corners Monument nằm dưới sự cai quản của bộ lạc Navajo, mỗi du khách phải mua vé giá 5 Mỹ kim để vào xem. (Ảnh Wikipedia) Phần lớn du khách vào chỉ để chụp hình kỷ niệm, đứng trên cái vòng tròn bằng đồng đánh dấu điểm gặp nhau của bốn tiểu bang, như hình bốn chúng tôi chụp bên phải. Nếu ghé, đừng quên thử món bánh Indian fry bread, một thứ bánh bộ lạc chiên và hoặc ăn không, hoặc ăn với mật, bột quế có tẩm đường hoặc rắc thịt bò bằm lên trên ăn như với taco. Trên thực tế thì chúng tôi kết thúc chuyến đi 10 ngày tại đây, đề cập tới trước ở đây vì nhu cầu giới thiệu cuộc hành trình trong vùng Four Corners. (Ảnh Trùng Dương)

Valley of Fire State Park, Nevada

Valley of Fire, tức Thung Lũng Lửa, là công viên lâu đời nhất, từ 1935, của Tiểu bang Nevada và đã được chỉ định là National Natural Landmark vào năm 1968. Chiếm một diện tích là 42,000 acres, Thung Lũng Lửa có tên gọi như vậy là nhờ những đồi đá cát (sandstone) mầu đỏ được cấu thành do những đụn cát bị gió chuyển dịch hàng cả 150 triệu năm. Những đồi đá đỏ này dưới các tia nắng mặt trời trông như đang cháy rực.

TD5TD6TD7

Hình trên, trái, đường vào Valley of Fire. Giữa, cô bạn Thục Viên đứng truớc một tảng đá đỏ rực. Phải, một cặp vợ chồng mới cưới đưa nhau vào Thung Lũng Lửa chụp hình lưu niệm. (Ảnh Trùng Dương, 08/2014)

Zion National Park, Utah

Công viên Zion nằm ở phía nam tiểu bang Utah, được Tổng thống William Howard Taft chỉ định là một đài kỷ niệm quốc gia vào năm 1909 và được Quốc hội nâng lên hàng công viên quốc gia vào năm 1937. Phần chính của công viên là cái hẻm núi (canyon) dài 15 dặm (24 km), sâu nửa dặm (800 m) do sông Virgin soi mòn qua hàng trăm triệu năm tạo thành. Lòng hẻm chính là nơi du khách đi lại, có xe bus đưa đón tới những địa điểm khác nhau dọc theo con sông Virgin để thăm thú phong cảnh gồm những vách đá sừng sững mầu đỏ hay nâu nhạt và những “nét cọ” ngang dọc hay những hình vẽ như bàn cờ tướng của thiên nhiên. Nhờ nằm ở vị trí giao thoa giữa Cao nguyên Colorado, Bình nguyên Trung Mỹ (Great Basin, thượng nguồn của nhiều con sông vùng Trung Mỹ) và Sa mạc Mojave mà Zion là nơi sinh sống của nhiều sinh vật và cây cối phong phú đa dạng. Được biết các sắc dân bộ lạc khác nhau đã sinh sống ở vùng này từ 8,000 năm về trước. Gần nhất là các giáo dân đạo Mormons đến lập nghiệp tại đây vào cuối thế kỷ 19, trước khi nơi đây được chính phủ liên bang bảo vệ bằng việc biến thành công viên quốc gia.

 

TD8TD9TD10

Hình bên trái, bốn chị em chúng tôi chụp hình lưu niệm tại cổng vào công viên Zion. Giữa, bên dưới hòn Weeping Rock (tôi gọi là Hòn Thổn Thức), nơi nước nhỏ giọt xuống quanh năm từ mép đá bên mặt phía trên chúng tôi, tỏa ra một lớp bụi nước khiến làm quên đi cái nóng của mùa hè trong hẻm núi Zion. Mặt, lái xe xuyên qua công viên là một cái thú tuyệt vời: nhìn đâu cũng thấy những núi đá đủ hình dạng mầu đỏ hoặc nâu nhạt, ngay cả mặt đường cũng được trải nhựa cùng mầu đỏ. Chị Tiên thích nhất những “nét cọ” của thiên nhiên quẹt tới lui trên các vách đá. Tôi thì thấy những hình bàn cờ tướng thật lạ, tự hỏi sao những “ô cờ” có thể gần như đều nhau đến vậy. (Ảnh TD)

Bryce Canyon National Park, Utah

Gọi là “hẻm núi” nhưng thực sự Bryce Canyon, cách Zion hai giờ lái xe vế phía đông bắc, trông như một quần thể sân khấu lộ thiên thiên nhiên, với những cột “hoodoo” trông nhiều cái giống hình nhân, do khí hậu lạnh và nước sông soi mòn lớp đá dưới lòng sông hồ qua hằng trăm triệu năm tạo thành. Công viên Bryce nằm ở cao độ từ 8,000 tới 9,000 feet (2,400-2,700 m), khá gió và lạnh mặc dù đang mùa hè, được chỉ định thành công viên năm 1928, có diện tích 35,835 acres. Bryce là tên của ông Ebenezer Bryce, một giáo dân đạo Mormon tới đây lập trang trại vào giữa thế kỷ 19.

 

TD11TD12TD13

Hình trên, trái, cả một lòng chảo Bryce đầy những “hình nhân hoodoo” rất thu hút du khách. Giữa, Cây Câu Thiên Nhiên – Natural Bridge, đúng ra là một cái vòm cung thì đúng hơn là cầu, bác tài xe bus của công viên kiêm hương dẫn viên giải thích với du khách. Để giữ cho công viên khỏi bị ô nhiễm bởi xe cộ, một hệ thống xe bus đưa đón miễn phí du khách tới các thắng cảnh trong công viên. Phải, “Ngọn đuốc Thế Vận Hội – Olympic Torch” là tên đặt cho tảng đá trong hình. (Ảnh TD)

Scenic Highway 12, Utah

Nối hai công viên quốc gia Bryce Canyon ở phiá nam và Capitol Reef ở phía đông bắc là con đường xa lộ tiểu bang 12, dài khoảng 122 dặm (200 km), nổi tiếng là một trong 10 con đường đẹp nhất nước Mỹ. Mệnh danh là “Xa lộ 12 – Cuộc hành trình qua thời gian”, con đường này dẫn du khách đi qua công viên quốc gia Bryce Canyon, rừng quốc gia Dixie, và kỳ quan thiên nhiên Grand Staircase Escalante cấu thành bởi mưa gió thời tiết soi mòn qua hàng trăm triệu năm, với hai bên đường là những “thành trì” thiên nhiên, những đồi đá khắc chạm đủ hình dạng mầu đỏ, mầu nâu từ đậm qua nhạt, vòng vèo đổ xuống những cụm rừng aspen với những thân cây thẳng mầu trắng toát điểm những đốm đen giữa mầu xanh của lá rung rinh trong gió. Đó đây từng đòan bò thong dong ăn cỏ hai bên đường trong những cái gọi là “open ranch”, tức trang trại không hàng rào. Cô bạn Thục Viên, tài xế của chúng tôi và là người mê nuôi gia súc, không ngừng suýt xoa, luôn miệng nói, “Chị chụp cho em những con bò này nghe!” mặc dù tôi đã liên tiếp chụp đến nỗi có mấy cục pin và cục cuối cùng đã hết điện.

 

TD14TD15TD16

Những hình ảnh dọc theo Scenic Highway 12, một trong 10 con đường nổi tiếng nhất nước Mỹ. Mặc dù gần suốt một ngày vãn cảnh trong Bryce Canyon, cả bốn chúng tôi người nào cũng vẫn tỉnh như sáo vì bận ngắm nhìn cảnh xung quanh dọc theo trên 100 dặm đường của Highway 12 mà không biết mệt. Trái và giữa, đường 12 dẫn qua những quả đồi bằng đất cát mâu nâu nhạt hoặc đỏ với những chỏm do thời tiết, gió mưa qua hàng triệu năm cấu tạo thành những hình thù như những thành trì và nhiều hình dạng khác nhau, không cái nào giống cái nào. Phải, đàn bò thong dong trên mặt lộ hoặc ăn cỏ trong những trang trại mở. (Ảnh TD)

Capitol Reef National Park, Utah

Nằm ở miền trung nam của Utah, công viên Capitol Reef tương đối trẻ, mới được thiết lập năm 1971 nhằm bảo vệ 241,904 acres đất đai với những hẻm núi, lườn núi, đồi đá cát đủ mọi hình thù rất đẹp và lạ, có những cái trông giống như di tích kiến trúc thành quách cung điện cổ xưa. Công viên này hẹp ngang nhưng có chiều dài tới 100 dặm, mở cửa quanh năm, đông nhất là các tháng từ Năm tới tháng Chín. Điều thú vị là du khách khám phá ngay khi vào công viên những vườn cây ăn trái của các nhà khai phá xưa, nay do nhân viên của công viên trông coi, và cả một tiệm làm bánh nữa. Khách có thể tự hái trái cây lấy, tự cân lấy và trả tiền tùy theo cân lượng nơi những hộp sắt bên bàn cân.

 

TD17TD18TD19TD20

Trái, hình bản đồ của công viên với những chỉ dẫn để du khách có thể tự mình đi khám phá. Hình giữa bên trái, một phần của vườn lê. Hình giữa bên phải, một hẻm núi nơi chúng tôi dừng xe để xuống khám phá bằng chân. Phải, “Đền Ai Cập – Egyptian Temple” là tên đặt khối đá cát mầu gạch do thời tiết với mưa gió và thời gian cấu thành. Chúng tôi cùng đồng ý chấm hạng nhất cho “kiến trúc thiên nhiên” này, mặc dù cũng còn nhiều “tác phẩm” khác rất đẹp; đồng thời cùng phong cho chị Tiên, mặc áo xanh trong hình, làm hoàng hậu của những “cung điện” trong công viên. Chị thích lắm, còn vui vẻ “ban phát” cho chúng tôi những “thành trì, cung điện” khác. (Ảnh TD)

Arches National Park, Utah

Chúng tôi giã từ công viên Capitol Reef sau khi ăn trưa và hái theo ít táo lê, thẳng đường sang công viên Arches nằm ở phía đông của Utah trên dòng sông Colorado. Được chỉ định là đài tưởng niệm quốc gia từ năm 1929 và được nâng lên thành công viên quốc gia năm 1971, công viên Arches có khoảng 2,000 vòng cung, chiếm một diện tích gồm 76,359 acres trên cao độ trung bình từ 4,085 feet tới 5,653 feet. Vì là loại đá cát tương đối mềm, những vòng cung này sau một thời gian bị thời tiết soi mòn làm xụp đổ là chuyện thường. Được biết từ 1977 tới nay đã có 43 vòng cung bị xụp. Vòng cung nổi tiếng nhất là Delicate Arch cao 65 feet (20 m) đứng chơ vơ giữa trời, đã trở thành một biểu tượng của tiểu bang Utah, đã được dùng để in hình tem nhân kỷ niệm 100 năm thành lập tiểu bang Utah vào năm 1996, và được dùng in trên các bảng số xe lưu hành trong tiểu bang. Năm 2002, đuốc Thế Vận Hội được trao tay dưới vòng cung này.

TD21TD22TD23

Trái, chúng tôi chụp hình lưu niệm bên lối vào công viên Arches. Giữa, Delicate Arch chụp từ xa bằng ống kính zoom. Phải, một số du khách đứng ngắm cảnh dưới một trong hàng ngàn vòng cung trong công viên. (Ảnh TD)

Moab Under Canvas, Utah

Moab Under Canvas đúng ra là tên của một khách sạn lều khá đặc biệt ở gần công viên Arches và nằm ở ngoại ô tỉnh Moab, một thành phố lớn trong vùng với dân số khoảng 5,000 người, nhưng vì là nơi tập trung nhiều du khách nhất nên có rất nhiều tiệm, chợ và khách sạn. Sau khi đặt phòng ở nhiều khách sạn khác nhau, tôi nghĩ để thay đổi không khí, tôi đặt thuê một cái lều loại teepee của người Da Đỏ ở Moab Under Canvas, với bốn ghế bố, để nghỉ lại một đêm. Moab Under Canvas đúng ra là một nơi cắm trại, có điều mình thuê lều đã cất sẵn giữa một miếng đất 40 acres bao quanh bởi núi đá đỏ mesa (có nghĩa là cái bàn vì chóp núi bằng phẳng như mặt bàn). Các bạn đồng hành của tôi đã được thông báo là coi đây như một đêm cắm trại, sẽ không tiện nghi như ở khách sạn thường.

Vì đi lạc nên mãi tới tối chúng tôi mới tới nơi. Không điện, không nước, các phòng tắm và vệ sinh nằm trong một cái trailer ở ngoài trời. Các “bà già” đâm hoảng, nhất là khi mỗi người đều phải ký đồng ý là sẽ được di tản khi có gió lớn, nghe “hãi” quá, mặc dù ông quản lý nói chuyện này hiếm khi xẩy ra. Có chị đòi về Moab thuê phòng. Chị Tiên mặt mày xanh lét như sắp gặp ma. Mai nổi cáu, nói tôi đã làm một quyết định ngu xuẩn. “Tao đã từng cắm trại, nhưng không bị mất tiền nhiều như thế này,” Mai kêu lên, với cái giọng the thé cố hữu. Ông quản lý thấy vậy tội nghiệp, thay vì cho chúng tôi ngủ teepee, đã thăng cấp mà không tính thêm tiền, và cho chúng tôi một cái lều. Và thay vì ghế bố, chúng tôi mỗi đứa được một cái giường một người nằm có chăn nệm hẳn hoi. Chúng tôi quờ quạng trong ánh sáng mù mờ của chiếc đèn solar, ăn tối qua loa, bằng con gà nướng Mai hứa với chị Tiên sẽ khao để dỗ chị đi bộ hết gần hai dặm đường vào xem mấy cái vòng cung ở Devils Garden Trail trong công viên Arches. Rồi chúng tôi thay phiên nhau ra trailer phòng tắm đánh răng rửa mặt, và để nguyên quần áo leo lên giường ngủ vì mệt.

Sáng hôm sau, thức giấc vào lúc mặt trời vừa lên, bao quanh bởi những dẫy núi mesa màu đỏ, bỗng thấy mình hít thở không khí trong lành giữa những làn gió hiu hiu mơn man da thịt, mặt mũi ai nấy hớn hở như được hồi sinh. Thục Viên kéo chị Tiên đi khám phá và chụp hình khắp nơi trong trại. Mai chưa nguôi cơn, vẻ mặt lầm lì; về sau thú nhận là tối qua có ý định đi tìm một vật gì cứng để phòng thân, sợ có tên “vô lại” nào đột nhập vào lều (không có khóa mà chỉ đóng bằng một cái zipper) vì thấy toàn các bà già với nhau. Có lẽ tại Mai có tật mang theo nữ trang đắt tiền đi chơi, nên sợ. Tôi nghe, cười ngất. Sống ở Mỹ đã bốn thập niên, phần lớn thời gian ở các vùng quê hoặc bờ biển hẻo lánh, tôi học được một điều: càng ở thành phố, đặc biệt các vùng downtown, mới càng đáng ngại và cần đề phòng nhiều hơn.

 

TD24TD25TD26

Các hình trên là quang cảnh trong khuôn khổ khách sạn lều Moab Under Canvas, cách thành phố Moab nằm ở phía nam khoảng 7 dặm. Hình chụp vào buổi sáng. Lều cho mướn có từ loại teepee rẻ nhất (như chiếc lều có góc nhọn trong hình giữa), ngủ ghế bố, lên tới loại mắc hơn có sẵn phòng tắm bên trong. Không gì thú vị bằng thức giấc cùng với mặt trời và bao quanh bởi những dẫy núi mesa màu đỏ và trời mây. Phải, Chị Tiên và Thục Viên đã sẵn sàng kéo nhau đi quanh trại chụp hình trong khi thưởng thức không khi trong lành của vùng sa mạc trên cao. (Ảnh TD)

Kỳ tới và hết: Mời độc giả tiếp tục cuộc hành trình trong Vùng Bốn Góc: thăm công viên quốc gia Canyonlands, Utah; Newspaper Rock National Monument, Utah; công viên quốc gia Mesa Verde, Colorado; Antelop Canyon, Arizona; và Grand Canyon North Rim, Arizona.

[TD, 11-2014]

bài đã đăng của Trùng Dương


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch