Trang chính » Sáng Tác, Tiểu thuyết Email bài này

Ghềnh V–Lời Dẫn Truyện & 1. Nhập

0 bình luận ♦ 6.11.2014


lời dẫn truyện

1 nhập

2 đi tìm

3 cứu rỗi

4 lên ghềnh

5 đường xuống núi

6 bên bờ ao

7 chuyện kể trong đêm

8 hai đoạn kết giữa ảo và thực

   clip_image002_thumb2

Lời dẫn truyện

Câu chuyện kể trùng hợp với những nhân vật có thật trong đời nên tác giả sẵn sàng gánh chịu mọi trách nhiệm pháp lý.

Rộng lượng đọc đến hết chương 7, độc giả sẽ phải chọn lựa. Nếu bạn đọc một trong hai đoạn kết trong chương 8 và yên tâm thì thôi. Nếu không, xin bạn quên đoạn đó, và đọc đoạn kia. Còn như bạn cứ vẫn bối rối, xin tha lỗi cho tôi, kẻ chót làm phiền lòng bạn giữa hư và thực. Nước xuôi con suối định mệnh chảy cho đến khi đập vào hòn đá chặn giữa lòng khiến dòng chẻ đôi, hư có thể là thực. Và ngược lại.

Nước vẫn trôi, chẳng ai biết dòng nước ấy đã từng một lần chảy qua, hay đã chảy qua thì sẽ chẳng bao giờ chảy lại.

25-04-2010

15-03-2011

 

nhập

1

Thật ra, ghềnh có một cái tên mỹ miều. Nhưng tôi gọi là ghềnh V, chữ V lộn ngược nằm nghiêng khoảng 30 độ, hình ảnh rất trần trụi của cái ghềnh nay quá nổi tiếng. Nằm trong địa giới tỉnh QN, cách mộ một nhà thơ tên tuổi độ ba mươi phút chim bay, ghềnh nhô ra biển, từng kéo hút nhiều định mệnh vào những bước chung cục một đời người. Anh bạn phóng viên tòa báo nơi tôi làm việc đã viết một thiên phóng sự có cái tên rất câu khách “Nơi để Chết trong cái Đẹp cứu rỗi.” Anh bảo hãy đến, và phải nhìn tận mắt tất hiểu. Dĩ nhiên, nhìn tận mắt cái Đẹp thôi, anh ta nhắc đi nhắc lại. Tuy vậy, vài tháng sau khi bài báo được phổ biến, một hiện tượng khiến tỉnh QN xôn xao, và cư dân quanh ghềnh hầu như đổi hẳn cách tiếp cận đời sống. Nhưng trước khi vào truyện, một phần là chuyện của tôi, xin một vài lời về nhà thơ, một người mắc bệnh hủi. Trăng lên là giờ Thượng Đế trừng phạt. Những vết lở lói trên cơ thể toạc ra ứa máu, ngứa ngáy, và nhức nhối chọc toang não bộ, mắt hoa lên, thị giác vỡ thành hằng hà sa số những cánh chim bay. Còn chim, loại chim sẻ. Chúng xấu xí, chẳng ai để ý trừ kẻ thù của chúng. Đến mùa, chúng sà xuống những mảnh ruộng cằn phá phách, tranh ăn với những kẻ đi mót từng hạt lúa rơi. Kẻ thù của chúng lúc nào cũng đói. Vài năm nay đói lê lết. Lạ thay, vậy mà những kẻ thù tội nghiệp này của đám chim này không bao giờ còn lên ghềnh V. Như trước.

Quyết định lên ghềnh V là điều tôi cân nhắc hơn nửa năm. Rồì sau, tôi sửa soạn. Đầu tiên, theo cái tít bài phóng sự, phải hiểu sự Chết. Khó đấy. Hiểu thì không, tôi chỉ có thể thật thà – thật thà và ngớ ngẩn – định nghĩa sự Chết như một hiện tượng sinh học, kiểu tim ngừng đập, lượng oxy chuyển lên óc giảm dần, tay buông, chân duỗi… Còn mắt thì mở hay nhắm, tùy, mở khi còn muốn nhìn lần cuối và nhất là yên trí có người bên cạnh vuốt mắt sau đó. Nắm bắt cái Đẹp? Cũng khó, thậm chí khó hơn. Và chẳng như cái Chết thuần sinh học, cái Đẹp là một phạm trù rất chủ quan, qua thị giác để nắm bắt cái thấy được, qua thính giác cái nghe được, và qua xúc giác cái sờ thấy được …Tất cả lại thấm qua một bộ lọc cấu thành từ văn hóa và trải nghiệm của mỗi người. Tìm hỏi anh bạn phóng viên, anh chép miệng, muốn hiểu thì cứ đi, nhưng đi là khó có bước về, và nếu về, người đi và kẻ về sẽ chẳng thể là một nữa.

 

2

Thôi thì đành. Vì cái Đẹp ám ảnh từ không biết là bao nhiêu năm rồi. Thú thật, chẳng hiểu làm sao mà tôi tin mình thuộc vào chủng loại có khả năng biến cái Đẹp thành Lời. Hoặc thăng hoa Lời thành cái Đẹp. Lạy đấng Cao Xanh, tôi bỏ chức vụ Giám Đốc Kỹ Thuật một trung tâm cung cấp dịch vụ cho những doanh nghiệp của Thành Phố, công việc từng cho phép gia đình tôi sống tuơng đối an vui. Trước đôi mắt trợn tròn của vợ, tôi thủng thẳng, sự thành đạt trong nghệ thuật cần nghệ sĩ dấn thân hết mình. Anh là nghệ sĩ à? Vợ hỏi. Tôi gật. Vợ thở dài.

Thế là tôi lao mình vào công việc viết lách. Đầu nguồn của Lời, là thơ. Và như có đến đâu 70% người có trình độ trung học ở nước tôi làm thơ tự nhiên gần như ăn, ngủ và làm những thao tác bài tiết thiết thân, tôi gieo vần, gọt chữ, mài những câu du dương tiết điệu, và gửi nhà thơ ở tỉnh QN, hồi hộp đợi hồi âm. Sau hai tháng chờ phúc đáp nhưng bặt tin, tôi bơ vơ mang tâm trạng hụt hẫng một đứa trẻ mồ côi. Thôi vậy, nay tôi đành một thân dấn mình vào sương gió văn đàn có tiếng là tanh tưởi, gửi thơ đến những tờ báo văn nghệ, báo hàng tháng, hàng tuần, rồi báo hàng ngày. Cứ đâu độ mười bài gửi thì tôi có một được đăng, và cái gọi là nhuận bút không quá được giá một bát phở phẩm lượng trung bình. Nhưng có thơ đăng báo cho phép tôi làm quen với văn hữu.

Trong số những người làm thơ ở nơi tôi sinh sống, tôi có dịp gặp một nhà thơ khá tiếng tăm. Đưa thơ cho ông ta đọc, ông cười bảo, thơ anh du dương giải trí được, nhưng khó nhớ quá, mặc dầu chữ nghĩa cũng xuề xòa thôi. Thơ phải có đặc thù mới được! Đặc thù là làm sao, tôi gặng. Ông đáp, vẻ thần bí, đó là sự huyền ảo của nàng Thơ. Thường thường, nàng lơi lả chèo kéo mọi kẻ biết đọc biết viết, nhưng chỉ khi nàng chọn ai đó để ăn ngủ thì mới sinh hạ ra Thơ. Muốn được nàng vời tới một ngày nào đó, phải kiên trì. Nghĩ đến số tiền nhuận bút cho thơ khá còm cõi, tôi ngao ngán thở dài thì ông hiểu ngay. Thì thào vào tai, anh phải chọn nghề viết lách như làm báo chẳng hạn, rồi “bỗng“ một hôm có phép lành nàng gọi, khi đó nhà báo thành nhà thơ, dễ như lật bàn tay. Ông giơ tay rồi lật ngược, móng tay cáu bẩn đen xì. Cười ha hả, ông vỗ vai tôi nhắc, kiên trì nhé.

Tôi trở thành nhà báo vậy. Liên lạc bạn bè, tôi được giới thiệu. Gặp ông Tổng biên tập một tờ báo hàng ngày, tôi khai trình độ học thuật và kinh nghiệm nghiệp vụ. Ông trợn tròn mắt. Tốt nghiệp Sư Phạm ngành điện toán ở Hà Nội, tôi theo gương ông thân sinh đi dậy học. Đồng lương nhà giáo chết đói khiến tôi mon men làm ngoài giờ cho doanh nghiệp nhà nước, rồi sau thì bỏ hẳn nghề chính, thu nhập lúc một rủng rỉnh. Bạn bè đồng môn đồng nghiệp rủ, tôi rời Thủ Đô, vào miền Nam thông thoáng với quyết tâm làm sự nghiệp cho ra trò. Nhưng chỉ mới mua được một căn hộ, tậu được một chiếc xe, lấy một cô vợ thì tôi bắt đầu ngờ vực cái gọi là sự nghiệp ở phía trước.

Kinh qua nghiệp vụ ngày trước, báo giao cho tôi phụ trách đưa tin về những doanh nghiệp cỡ vừa và nhỏ. Chán những con số thường vô nghĩa và nhất là vô cảm, tôi thoái thác. Ông Tổng biên bảo, thế thì cậu thử, cho cậu phụ trách một phần trong ngành giáo dục vậy. Hai tuần đầu tôi khá chao đảo. Ông Tổng biên bảo, bài cậu khó ăn khách lắm. Chép miệng, ông dặn dò, cậu hãy chuyên về những chuyện như trò đánh thày, nữ sinh đi làm gái bao, nam sinh rủ nhau hiếp tập thể cô giáo…Và viết với giọng điệu bình tĩnh khách quan, đừng để cảm tính xen vào phá cảm giác trung thực của độc giả là được. Kể chỉ thế thì không khó mấy, và trong khi tôi phải kiên trì đợi nàng Thơ, hẳn có cái đút vào miệng là bức thiết. Nhưng tôi vẫn cứ luẩn quẩn với chữ nghĩa. Ký hai ba tên lạ, tôi tiếp tục gửi thơ đăng báo. Tỉ số bài được chọn vẫn 1/10. Và đấy, tôi vẫn là nhà thơ hạng ba, chẳng một ai biết trừ vợ. Và hai ba đứa bạn thân từ thuở ấu thời, trong đó có anh phóng viên tác giả bài “Nơi để Chết trong cái Đẹp cứu rỗi.” Nghe tôi gặng hỏi về liên quan giữa Chết và Đẹp, anh phóng viên đáp, thì cái Đẹp cứu rỗi, như Dostoievski từng nói đấy. Không, tôi cằn nhằn, ông nhà văn lừng lẫy này người Nga, thừa hưởng văn hóa Kitô phương Tây. Còn tôi, gốc phương Đông, tôi khác. Khác thế nào, anh bạn tôi trừng mắt, Đông hay Tây thì cũng là con người thôi. Chưa chắc, tôi thầm nhủ, nhưng không hẳn biết những khác biệt văn hóa cơ bản. Lẩm bẩm, tôi nhắc như để tự thuyết phục, chết trong cái Đẹp là chết được cứu rỗi. Vướng ngay ở mệnh đề cái Đẹp cứu rỗi, tôi bảo anh bạn rằng chính tôi có một trải nghiệm khác. Cái Đẹp cho đến nay khiến tôi bỏ chức Giám Đốc, thành nhân viên công nhật cho một tờ báo khá rác, và vẫn cứ là một nhà thơ hạng ba, nay mang mặc cảm làm chồng mà chẳng cưu mang nổi vợ, về nhà len lén như kẻ cắp.

“Cái Đẹp cứu rỗi thế ư?” tôi cao giọng hoài nghi.

Anh bạn phóng viên khinh khỉnh, bạn đang đi tìm cái Đẹp chứ có ai bảo bạn tìm thấy rồi đâu! Tìm thấy nhiều khi không quan trọng bằng đi tìm, bạn ạ. Thấy, có thể rồi sẽ mất. Còn đi tìm, thì cứ mãi mãi trước mặt, chưa có thì chẳng mất đi vào đâu được!

Nhưng Đông và Tây khác nhau thế nào? Thế hệ chúng tôi được đào tạo bằng khẩu hiệu, thắc mắc thì tán láo như những triết gia chủ nhật ở quán cóc. Và sự bức bách của cuộc sống khiến ai nấy càng ít đặt câu hỏi càng thảnh thơi. Lần này, thì khác, tôi tự nhủ. Rảnh được phút nào, tôi vào thư viện hoặc lên mạng tìm thông tin. Nhưng quả thật khó, nhất là kiến thức kinh điển phía phương Đông. Nghe tôi phàn nàn, anh bạn phóng viên thương hại, bảo:

“Ông Thày ở cái am gần ghềnh có thể giúp bạn. Xưa ông làm kiểm lâm, nhưng ba mươi năm nay quanh quẩn trên ghềnh…Nghe đồn là sự minh triết của ông đã giải thoát nhiều người …”

bài đã đăng của Nam Dao


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)