Trang chính » Sáng Tác, Truyện ngắn Email bài này

THỰC VÀ ẢO

0 bình luận ♦ 23.09.2014

 

Hữu đưa tôi ra phi trường. Lần đầu tiên từ lúc quen anh và yêu anh, tôi thấy mừng vì anh không thể theo tôi vào tận cổng máy bay, và lấy cớ ấy để từ giã anh ở vệ đường ngoài cửa phi trường. Mặc tôi phản đối, anh xuống xe, xách chiếc vali nặng đặt xuống mặt đường, kéo tay cầm sẵn sàng cho tôi. Những cử chỉ chăm sóc tỉ mỉ đã từng kéo tôi lại gần anh, trong khoảnh khắc này, khiến tôi bối rối, vì tôi đang bồn chồn muốn rời khỏi anh. Tôi cần thời gian, cần khoảng cách. Không biết hai thứ ấy thật sự là cần thiết hay tôi chỉ muốn trốn tránh, kiểu người tiền sử núp trong hang động vì sợ hiểm nguy bên ngoài. Tôi chắc Hữu nhận ra sự né tránh ấy, nhưng anh đã hoài công thuyết phục tôi từ hai tuần nay mà kết quả chỉ là tôi rút vào sâu hơn trong lớp vỏ của mình và bây giờ là chạy trốn thẳng thừng. Trong lúc tôi gượng gạo nói từ giã, mắt nhìn xuống, Hữu nắm lấy hai tay tôi. Một ngón tay anh, chắc vô tình, đặt lên viên kim cương trên chiếc nhẫn ở ngón tay áp út của tôi. Viên kim cương không lớn lắm, không đẹp lắm, nhưng hẳn Hữu đã do dự tính toán rất lâu trước khi mua. Vì giá tiền của nó cũng như vì giá trị của tôi trong suy ngẫm của anh. Một điểm giữa mớ hỗn độn lúc lãng mạn, lúc thực tế, lúc keo kiệt, lúc hoang phí là tổng thể con người anh tôi nghĩ mình đã hiểu rất rõ. Tôi cũng nghĩ anh đã hiểu tôi rất rõ. Chỉ hai tuần nay, tôi mới mường tượng nhận ra hình như cả hai chúng tôi đều chưa hiểu hết, hoặc đã hiểu lầm một vài điều cơ bản của nhau.

o0o

Ba chờ tôi ở chỗ lấy hành lý. Ông không muốn tạt xe ngang qua lề đường để đón tôi, vì theo lời ông, ông không muốn phải vội vã đẩy tôi lên xe, vội vã lái ra khỏi chỗ chỉ cho dừng để đón người. Ông muốn có thì giờ ngắm nghía tôi, xách hành lý cho tôi, quàng vai tôi và ép chặt tôi vào người ông như thể đã lâu lắm rồi (chứ không phải mới vài tháng trước) ông chưa gặp lại tôi. Như thế, tôi có dịp dụi mặt vào vai ông, hít mùi xà bông bao nhiêu năm không thay đổi của ông, và nếu mắt tôi có rưng rưng như những lần tôi xa ông quá lâu, hay như bây giờ, khi lòng tôi rối rắm và cần an ủi, tôi có thể dùng thời gian nũng nịu ấy, và hơi ấm từ bả vai của ông để lấy lại bình tĩnh. Trong vòng tay ôm của ông, tôi lúc nào cũng là cô con gái cưng, kết quả của tình yêu một đời của ba với mẹ…Áp má vào mặt vải nỉ mềm của chiếc áo ba đang mặc, tôi tự hỏi nên có nên nhắc đến mẹ hay không, và nếu có, thì phải nhắc như thế nào, hỏi thăm sức khỏe của bà, tình trạng giữa hai người (ly dị hay không), hay thúc dục ba tìm cách giữ bà cho bằng được. Mẹ luôn luôn là nguồn cơn của một hoặc nhiều hơn những bối rối của tôi, và chưa bao giờ tôi định được vị thế của tôi trong lòng bà và ngược lại.

Ba nới lỏng vòng tay, cầm quai kéo vali của tôi lên, và trong một thoáng mắt chúng tôi gặp nhau. Mắt ông không có nụ cười, nhưng cũng không vẩn gợn yếu đuối. Người đàn ông vững vàng và đáng tin cậy, kiểu mẫu nam tính tôi đã dùng để đo đếm những chàng trai chung quanh, và Hữu, người khít khao vừa vặn vào khuôn mẫu ấy nhất, kể cả về điểm chiều chuộng và dịu dàng. Không hiểu ba nhìn thấy gì trong đôi mắt tôi, nhưng ông không hỏi han gì. Có thể ông đã hiểu theo một hướng khác, rằng trong tình trạng gia đình hiện nay thì chuyện tôi không vui là lẽ dĩ nhiên. Tôi chưa bao giờ dám để lộ cho ông biết những cảm giác mâu thuẫn của tôi về mẹ, về cuộc sống của hai người, những suy nghĩ vẩn vơ đôi khi của tôi khi tự hỏi ba sẽ buồn hơn hay vui hơn khi không có mẹ.

Trong phòng khách, đèn vẫn sáng tuy không có ai. Bước vào theo sau ba, một cảm giác hụt hẫng ùa đến bất ngờ khiến chính tôi cũng ngạc nhiên. Từ khi dọn đi thành phố khác, bước chân đầu tiên vào nhà của tôi bao giờ cũng ngập ngừng, nằng nặng e ngại. Tôi muốn mình tươi tỉnh và ấm áp khi chào mẹ, nhưng tôi cũng biết khuôn mặt mình trưng bày cảm xúc rõ ràng hơn cả những quầy kính được chiếu sáng ngoài cửa tiệm. Cho nên, gần đến cửa nhà, tôi hay lùi lại sau lưng ba, căng thẳng và quýnh quáng tìm cách cho cuộc gặp mặt được suông sẻ. Thực ra, tôi cũng không rõ tại sao mình vẫn còn như thế sau bao nhiêu lần nhìn thấy nụ cười mỉm ơ hờ của mẹ, không thay đổi từ những ngày tôi còn bé. Có thể trong lòng tôi vẫn còn bám víu hy vọng gần gũi mẹ hơn, hoặc có thể vì tôi không muốn cho ba nhìn thấy khoảng cách giữa hai người phụ nữ yêu quý của đời ông.

Theo ba vào trong phòng mình, căn phòng ba vẫn để nguyên chờ tôi về thăm, tôi nhìn thấy vệt sáng dưới khe cửa căn phòng đối diện, gọi là phòng dành cho khách nhưng đúng hơn là một thứ nhà kho thường tối im ỉm và thoảng ra một mùi mốc meo nhè nhẹ, mùi của những không gian vắng người và nhiều băng phiến. Ba đặt vali xuống, hất cằm về hướng căn phòng bên kia hành lang, và tôi biết mình không thể tránh né việc chào hỏi mẹ, bây giờ lại càng bối rối hơn trong một căn phòng thường khiến tôi thấy sợ vì bóng tối mập mờ phía sau cánh cửa khép hờ. Một bước chân dài là tôi đã đến sát cánh cửa. Một vài tiếng gõ nhẹ, rời rạc. Ba đứng ở ngưỡng cửa phòng tôi, có lẽ không muốn chen vào giây phút ông nghĩ là cần riêng tư của tôi và mẹ. Không nghe tiếng mẹ trả lời, tôi mở cửa. Mắt tôi tìm ngay đến mẹ, cuối căn phòng không lớn lắm. Bà đã gầy đi nhiều, mái tóc vừa mọc lại rất ngắn cho bà một vẻ tân thời lẫn cứng cỏi. Mắt chúng tôi gặp nhau. Bỗng dưng tôi nhận ra ít khi chúng tôi nhìn nhau như thế. Thường tia nhìn của tôi lần theo khóe miệng cười mỉm của bà, và nếu khi nào tôi len lén nhìn lên quá sống mũi, đôi mắt của bà cũng nhìn một điểm nào khác trên mặt tôi. Lần này, nhìn thẳng vào đôi mắt bà, tôi nhận ra sự do dự, căng thẳng của chính mình trong đôi mắt ấy. Thì ra gặp tôi cũng không phải dễ dàng với mẹ. Không biết bà có cảm thấy nụ cười của tôi là mập mờ và hờ hững, như tôi nhìn thấy nụ cười của bà?

Trong một lúc, chúng tôi đông lại trong vị thế của mình, mỗi bên chờ phản ứng hay một tín hiệu từ bên kia. Rồi mẹ đứng lên, lúng túng suýt làm ngã chiếc ghế đang ngồi. Tôi máy móc lại gần, rồi chợt nhận ra mình đã gần quá, lảng mắt sang chỗ khác. Bên cạnh tôi là một giá vẽ, mặt giấy còn trắng, lờ mờ một hàng lau sậy nơi cận cảnh. Lúc ấy, mẹ đặt tay lên cánh tay tôi. Những ngón tay gầy, hơi lạnh. Tôi không nhớ nổi lần cuối cùng tôi cảm thấy làn da ấy chạm vào mình. Không chuẩn bị trước, tôi khẽ giật mình. Mẹ bỏ tay xuống trong khi ba hỏi vọng từ bên kia hành lang: con đói không, đã ăn gì chưa. Tôi vội vã trả lời tôi đói lắm, và theo ba xuống bếp. Mẹ không đi theo, cũng như mọi lần.

o0o

Tôi thức dậy khi ánh nắng tràn qua khung cửa sổ buông màn một nửa. Nhích người qua một bên để vệt nắng không rọi vào mặt, tôi kéo tấm màn mỏng lên cổ, chưa muốn ngồi dậy. Tôi nhớ đến cảm giác lành lạnh của những ngón tay của mẹ, và mặt vải thấp thoáng hàng lau sậy. Tôi cũng nhớ đến một cảnh tượng khác khi tôi còn rất nhỏ, những thanh gỗ gẫy tung tóe trong phòng, những thỏi màu vung vãi, và những cây cọ còn dính màu hoen xuống mặt thảm màu kem. Hình như đấy là lần đầu tiên tôi nhìn thấy mắt mẹ đỏ hoe như thế, và mặt ba thì nổi gân như thế. Sau này, tôi chỉ nhìn thấy mắt mẹ đỏ khi ông ngoại mất, và mặt ba nổi gân khi tôi đòi đi làm thiện nguyện ở châu Phi một năm trước khi vào đại học. Đó cũng là lần duy nhất tôi nhìn thấy cảnh không vui giữa ba và mẹ. Có thể sau lần ấy họ biết nhịn nhau hơn. Có thể vì tôi mà họ phải nhịn nhau, vì vẻ mặt mếu máo hoảng hốt của tôi sau khi bước vào phòng và ngẩn người nhìn căn phòng, nhìn ba và nhìn mẹ. Cũng có thể vì sau lần ấy mẹ hay mệt, hay nằm trong phòng cửa đóng kín và ít tha thiết đến những chuyện gia đình, hoặc nếu có mặt thì hình như chỉ có một nửa của mẹ có mặt, còn nửa kia thì đã đi đâu vắng thường xuyên.

Tôi trở mình, nằm quay lưng lại vệt nắng. Nhớ đến ngày hôm ấy, tôi chợt nhớ đến một chi tiết khác. Lúc tôi cảm thấy sợ và bắt đầu mếu, tôi chạy đến bên ba và úp mặt vào chân ông. Bản năng lúc ấy của tôi chỉ là kiếm một nơi ẩn trốn gần nhất, và đó là chân của ba, đôi chân tôi hay bám vào đu theo bước đi của ông, rắn chắc và ấm áp. Ba bồng tôi lên, và tôi áp mặt vào vai ông, không muốn nhìn cả những đường gân còn phập phồng trên cổ ông, nhưng không tránh được nhịp rung của trái tim ông vẫn còn đập mạnh. Như thế, chúng tôi ra khỏi phòng. Buổi chiều, ba lo cho tôi ăn, ngồi chơi với tôi, dỗ tôi đi ngủ. Mấy ngày hôm sau tôi mới gặp lại mẹ lúc bà từ nhà ông bà ngoại về. Tôi không nhớ lúc ấy bà có nhìn thẳng vào tôi hay không, có thể vì tôi tránh nhìn bà. Có phải tôi đã mất ánh mắt bà từ ngày hôm đó, hay từ vài ngày trước nữa?

Trăn trở thêm vài lần, tôi ngồi dậy. Căn phòng đối diện đóng kín cửa, phòng ba mẹ cũng đóng kín cửa. Chắc ba đã đi làm, nhưng còn mẹ? Bà ngồi trong bếp, nhìn ra ngoài sân cỏ vàng nắng. Nghe tiếng chân tôi, bà quay lại. Một thoáng bối rối, rồi bà hỏi tôi có muốn ăn sáng không. Mẹ nấu món xôi dừa con thích đó, bà thêm. Tôi chưa kịp trả lời, bà đã bày trước mặt tôi một chén xôi nhỏ, và ngập ngừng nói với một nụ cười chỉ mập mờ ở khóe môi: trong lúc trị liệu mẹ đã mất gần hết vị giác,có thể không vừa miệng con lắm. Tôi xoay trở đôi đũa trong tay, mất một lúc mới có thể hỏi thăm bà: mẹ có mệt nhiều không? Tiến triển thế nào? Bác sĩ nói sao? Nụ cười của mẹ nở rộng ra thêm chút nữa. Tất cả đều tốt, có lẽ mẹ sẽ phải trị thêm hai tháng. Sau đó là im lặng. Tôi không tìm được điều gì để nói. Chúng tôi chưa bao giờ thực sự chia xẻ những lần bệnh hoạn hay nỗi buồn với nhau. Khi tôi bệnh, bà đứng sau lưng ba nhìn ba hỏi han chăm sóc tôi. Lúc bà mệt, tôi đứng sau lưng ba chờ ba sai đi rót nước hay múc cháo hay lấy thuốc cho bà. Một hai lần khi tôi nhìn thấy vẻ xanh xao của bà và hỏi, bà đều trả lời không sao đâu. Với ba cũng thế, nhưng ba không lẳng lặng tránh ra như tôi. Tuy bà không yêu cầu, và thậm chí không có vẻ muốn được chăm sóc, ba vẫn nhất định làm. Đấy là những cảnh âu yếm nhất giữa ba và mẹ, lúc khuôn mặt mẹ nghiêng trên gối, mắt nhắm nghiền, ba cầm lấy bàn tay mẹ buông thõng bên giường, vẻ lo lắng không kềm chế được. Đấy là những lúc tôi nhận thức tình yêu tha thiết của ba đối với mẹ, và đồng thời sự nhạt nhẽo của bà đối với ông. Vì những lúc ấy, nên mỗi lần ba nhìn tôi và nói tôi rất giống mẹ, tuy không vui tôi vẫn mỉm cười rất tươi. Tôi biết ba nói như thế là để tỏ lộ cùng một lúc tình yêu của ba với mẹ và với tôi. Giống một người ba yêu quý, có nghĩa là tôi cũng được yêu quý, có phải không?

Mẹ đứng dậy, thu dọn cái chén đã trống không và nắm lấy đôi đũa trong tay tôi. Tôi giằng lại, nói để con dọn, mẹ nấu đã mệt rồi. Mẹ không buông tay, nói mẹ muốn làm. Một lần nữa, sự sát gần của bà khiến tôi muốn lùi lại, nhưng không còn chỗ nào cho tôi lùi nữa, nên tôi chỉ biết để bà cầm chén đũa đi rửa. Trong lúc bà quay lưng lại, tôi khẽ khàng đứng dậy, định đi ra, nhưng mẹ đã hỏi: hôm nay con có định làm gì không? Có chứ, tôi quýnh quáng nghĩ, càng cố nghĩ càng không nghĩ ra điều gì. Không quay lại, mẹ tiếp tục: nếu con không làm gì hết, thì nói chuyện với mẹ một chút nhé.

Tôi ngồi xuống lại chiếc ghế. Ngoài tiếng nước chảy và chén đũa khua vào nhau, không còn tiếng động nào khác trong nhà. Tôi nhìn lưng của mẹ, mái tóc ngắn và cần cổ trước đã dài nay lại mỏng manh thêm. Hình như mẹ đã đổi khác nhiều hơn mái tóc và căn bệnh. Nhưng mẹ vẫn lịch sự, nhã nhặn như bao giờ, tôi nghĩ với một chút cay đắng. Người ngoài nghe chúng tôi nói chuyện với nhau hẳn nghĩ mẹ và tôi là mẹ chồng nàng dâu hay mẹ ghẻ con chồng chứ không thể là mẹ và con gái ruột. Từ nhỏ, tôi đã nhận ra khoảng cách trong những lời nói, giọng nói nhã nhặn ấy, một khoảng cách thoạt tiên tôi muốn vượt qua mà không biết làm sao, rồi dần dà trở thành bức tường đôi khi là chỗ ẩn núp của tôi. Nhìn thẳng trước mặt, tôi hình dung bức tường ấy, những viên gạch nâu đỏ thoáng vết rêu mốc thời gian, hoặc những tảng đá nhiều hình dạng ghép vào nhau khéo léo. Nhìn bức tường ấy, và vâng dạ ầm ừ, chắc hẳn tôi sẽ qua được cuộc nói chuyện nhã nhặn của mẹ chứ?

Mẹ ngồi lại xuống ghế đối diện tôi. Bức tường vô hình, cho nên tôi vẫn thấy hai bàn tay của mẹ đặt trên bàn, những ngón tay đối diện nhau, không hẳn giơ lên cũng không hẳn nằm yên trên mặt bàn. Tôi cũng có những ngón tay như thế, những ngón tay Hữu gọi là “bất ổn” và hay muốn nắm chúng trong tay mình, như thể muốn trấn an hoặc vỗ về sự bất ổn anh cảm thấy. Tôi bỏ hai bàn tay xuống gối. Mẹ không để ý đến chuyện ấy. Bà nhìn xuống mặt bàn, không cần rào đón lời nào: Lúc mẹ biết ra bệnh của mình, mẹ nghĩ mẹ sống thế là đủ rồi. Mẹ đắn đo rất lâu không biết có nên trị liệu hay không. Như thế hình như là cưỡng cầu, là gượng ép, mà đấy là chuyện mẹ sợ nhất. Nhưng bác sĩ nhất định nói bệnh của mẹ có nhiều cơ hội khỏi hẳn. Khi mẹ quyết định làm theo lời ông ta, mẹ nghĩ như thế này. Bị một chứng bệnh khó sống thì mẹ có thể xem như mẹ đã chết rồi. Ngày nào mẹ còn sống, thì đấy là những ngày được thêm, và trong phần phụ thêm đó mẹ muốn sống theo ý mình, làm những điều mẹ muốn làm – bà thoáng mỉm cười – chẳng hạn như nấu ăn cho dù mẹ không còn bao nhiêu vị giác.

Tôi chắc mẹ thực sự muốn có một lần nói chuyện với tôi, những câu nói có ý tưởng, có cảm xúc, không chỉ là loại đối thoại máy móc, thậm chí chẳng buồn cho có lệ như giữa tôi với bà từ bấy lâu nay. Tôi cũng muốn hiểu bà, muốn thông cảm bà, muốn an ủi bà và làm vui lòng bà trong lúc bà đang chống đỡ với cơn bệnh khắc nghiệt của mình. Nhưng những câu nói vừa rồi không làm mọi chuyện dễ dàng hơn. Lảng mắt nhìn xuống đất, tôi không thể không nghĩ, như tôi vẫn nghĩ, rằng mẹ rất ích kỷ. Mẹ không muốn chữa bệnh, có nghĩa là mẹ chẳng nghĩ gì đến ba và sự tận hiến cả đời của ba dành cho mẹ. Bây giờ, mẹ muốn làm theo ý mình, một trong những chuyện “làm theo ý mình” là ly dị ba, có phải không? Những lời nói cháy bỏng trên môi tôi, và tôi biết nếu tôi nhìn vào mắt mẹ bây giờ, tôi sẽ không dấu được sự bất mãn và chỉ trích tôi cảm thấy. Nhưng tôi đã hứa với ba sẽ không cho mẹ biết tôi biết về chuyện ly dị, ít nhất trong lúc ông tìm cách thuyết phục mẹ. Tôi cũng đã hứa trong thời gian tôi ở nhà, tôi sẽ cố sức chiều lòng mẹ, để “mẹ yên tâm dưỡng bệnh” như lời của ba. Ba có biết tình yêu của ba không hề được đền đáp không? Đã nhiều lần tôi muốn hỏi ba như thế, nhất là những khi tôi muốn chọc giận ba vì một lý do nào đấy. Nhưng rồi tôi không nỡ. Lúc nhỏ, tôi không dám, lớn lên, tôi cũng không dám. Ba thương tôi ghê lắm, nhưng tôi không chắc tôi có thể cạnh tranh với mẹ trong tình cảm của ba. Tôi sợ ba sẽ giận, sẽ buồn. Tôi sợ tôi sẽ mất người cha và tình thương của ông trong khi tôi biết rất rõ tôi không có tình thương của mẹ.

o0o

Một giọt nước mắt ấm rơi xuống mặt gối, sũng ướt làn da tôi đang áp vào đấy. Tôi không biết tôi thức dậy vì giọt lệ ấy rơi, hay vì cảm giác ẩm ướt lành lạnh một bên má, nhưng tôi thức dậy, và nhận ra mình đang khóc. Giấc mơ chập chờn trong không gian tối trước mặt. Khuôn mặt Hữu mờ dần sau làn nước mắt. Vẻ thất vọng khi anh quay đi không nhìn tôi nữa, người anh cong lại như bị đè nặng dưới buồn nản, hoặc một cử chỉ vô thức muốn tránh ra xa tôi hơn. Còn tôi chẳng còn biết làm gì hơn là khóc, khóc cho nỗi thất vọng của anh và của chính tôi, khóc vì chưa bao giờ chúng tôi nói với nhau nhiều như thế và ít hiểu nhau như thế. Tôi muốn vươn tay chạm đến anh, để biết rằng anh vẫn còn ở đấy dù có thể tâm hồn anh đã bỏ đi mất rồi, và có thể là cử động ấy, sự cố gắng cuống quýt ấy đã khiến tôi thức dậy không chừng.

Trở dậy, tôi lần tìm trong bóng tối cánh cửa vào hành lang dẫn xuống bếp. Những bước chân lảo đảo của tôi va vào cạnh bàn ăn đau điếng. Tôi chưa kịp suýt soa thì đèn đã bật lên. Ba nắm chặt hai tay tôi, ấn tôi ngồi xuống ghế, xem xét sơ chỗ va vấp để chắc chắn rằng tôi không trầy da ở đâu. Ông hỏi, con muốn uống nước à. Tôi liếc mắt nhìn ly rượu lưng nửa bên kia bàn, muốn nói con cũng uống rượu, nhưng tôi biết trong mắt ông tôi không có lý do gì để phải nhờ đến men cay, cho dù vì tò mò hay vui thích cũng thế. Thế nên tôi lẳng lặng nhận ly nước cam, nhấm nháp một chút. Đợi một lúc, thấy tôi vẫn nhẩn nha cùng ly nước cam, ba hỏi con không muốn ngủ nữa à. Tôi nói nếu ba muốn ngồi một mình thì con sẽ về phòng. Ba hơi ngạc nhiên. Trước nay chỉ có tôi đòi riêng tư, còn ba chưa bao giờ từ chối tôi nếu tôi muốn có ông bên cạnh. Ông vừa nhận ra tôi đã bắt đầu lớn khôn thật sự, tôi nghĩ. Nhưng mắt ông hình như buồn hơn, ông mân mê ly rượu, nói ba ngồi một mình đủ rồi. Trong bóng tối, tôi nghĩ tiếp. Băn khoăn về bệnh tình của mẹ, băn khoăn về đòi hỏi của mẹ, và ray tứt một mình. Nếu ba không ngồi trong bếp trước, chắc bây giờ tôi cũng sẽ ngồi yên trong bóng tối, băn khoăn chuyện của mình và Hữu. Ba hỏi con có chuyện gì buồn? Tôi đã quên đôi mắt mình không biết che dấu cảm xúc. Tôi không muốn kể lể với ba, một phần vì ba đã bận lòng chuyện của mẹ, một phần vì tôi e rằng ba sẽ vì chuyện này mà có ác cảm với Hữu. Quan hệ của ông vả Hữu rất tốt đẹp, và mối quan hệ ấy là một phần lý do tại sao tôi yêu anh nhiều như thế.

Ba nắm lấy bàn tay tôi trên bàn, những ngón tay lưng chừng không nằm hẳn xuống mặt bàn. Khác với cái nắm tay lúc nãy, ấm nhưng gấp gáp khi ông muốn biết ngay tôi có bị vấp nặng không, lần này sự dịu dàng, gượng nhẹ khiến trái tim tôi rung lên và những giọt lệ chưa lặng xuống lại chực chờ ở khóe mắt. Ba nói đừng lo lắng về ba mẹ quá. Ba tin rằng mẹ sẽ khỏi hẳn, và ba sẽ giải quyết được vấn đề của mẹ. Ba lúc nào cũng nghĩ đến mẹ, tôi nghĩ. Nhưng mẹ thì sao? Hai người lấy nhau vì yêu nhau, ba vẫn tin như thế. Nếu đó là sự thực, tình yêu của cả hai người rõ ràng không chống trụ được với thời gian, và bây giờ ba có còn đủ sức vượt qua sự xa vắng của mẹ không? Tôi xoay những ngón tay nắm lấy tay ông. Cái siết chặt vô thức. Tình yêu có đủ không ba? Nếu hai người thực sự khác biệt thì sao? Phải vượt qua bao nhiêu chướng ngại, tình yêu có mệt mỏi không ba? Bàn tay ba sững lại trong tay tôi, và tôi biết mình đã lỡ lời. Nhưng cùng lúc, tôi cảm thấy nhẹ nhõm vì không còn phải che dấu những điều đang ứ trào trong lòng. Ba kiên nhẫn chờ tôi lúng búng mở đầu, chờ tôi ấp úng tìm chữ, những chữ lạ lẫm và khó khăn như nỗi u ám không quen đang cuốn lấy tôi và bóp nghẹt hơi thở. Nói xong, đến lượt tôi im lặng chờ phản ứng của ba. Không nghe ba nói gì, tôi nhìn lên. Hình như chưa bao giờ tôi thấy ba như thế. Chắc chắn chưa bao giờ ba nhìn tôi như thế, với vẻ mặt cứng rắn, không khoan nhượng. Ba nhìn tôi như không nhận ra tôi, hay nhận ra những điều ba không thích ở tôi. Tim đập mạnh, trí óc tôi thấp thoáng một khuôn mặt khác, một vẻ mặt khác cũng không khoan nhượng như thế. Chắc hẳn nỗi hoảng hốt lộ hết trên khuôn mặt tôi, vì mắt ba dịu lại. Ông nhìn tôi một lúc, như để lựa lời, rồi nói. Trong gia đình, con phải nghĩ đến vai trò, bổn phận của mình, nghĩ đến lợi ích của gia đình, những người khác trong gia đình, phải biết hy sinh để làm tròn vai trò của mình. Trong gia đình, con không được ích kỷ – giọng ông càng lúc càng rắn lại như sợi thừng đang cuốn chặt – chỉ sống như con muốn – ông ngưng lại, hình như đang cố gắng kềm nén điều ông sắp nói, nhưng cuối cùng những chữ cũng bật ra – đừng giống như mẹ con.

o0o

Sắp xếp xong hành lý, tôi đi tìm mẹ. Chỗ cuối cùng tôi tìm là căn phòng đối diện bên kia hành lang. Đẩy cánh cửa không đóng, tôi thấy mẹ trước giá vẽ, mắt nhìn bâng quơ ra ngoài. Cảnh tượng ấy rất quen thuộc trong tuổi nhỏ của tôi, chỉ khác là thêm cái giá vẽ. Tôi tự hỏi bức tranh và hàng lau sậy có tiến triển gì thêm không. Tôi tự hỏi mẹ đang nghĩ gì, trong dáng dấp gần như bất động ấy. Những điều gì đã khiến mẹ thẫn thờ rất nhiều thời gian, rất nhiều lần như thế?

Tôi có thể tránh né bằng cách đi ra ngoài, nhưng ngày hôm nay là ngày cuối của tôi ở nhà, và tôi đang cảm thấy cô đơn và bối rối hơn bao giờ hết. Ngày mai tôi sẽ gặp lại Hữu, và những mối rối trong lòng tôi hình như chỉ rối thêm sau cuộc nói chuyện với ba. Không bao giờ tôi có thể ngờ ba có vẻ không hài lòng tôi như vậy. Chưa bao giờ ý kiến của ba và tôi khác biệt đến thế. Ôi, cái khối nặng trong lồng ngực tôi, đã nặng vì thiếu sự thông cảm của Hữu, giờ lại thêm nặng vì tôi không có thông cảm của ba. Đã thế, ba đã ám chỉ đến những khác biệt không vui giữa ba và mẹ lần đầu tiên, và ông nhắc đến điều tôi không muốn nghe chút nào, rằng tôi có thể giống mẹ ở những mặt cả ông và tôi đều không thích.

Có lẽ cảm thấy ánh mắt của tôi, mẹ quay lại. Nụ cười nhàn nhạt bên khóe môi giúp tôi tiến vào căn phòng. Mẹ chỉ cho tôi chiếc ghế bên kia góc phòng, và chờ tôi kéo nó lại gần bà. Bức tranh vẫn lờ mờ một hàng lau sậy, phía sau cũng lờ mờ hình như là một cảnh mặt trời lặn. Mẹ nhìn theo ánh mắt của tôi, nói mẹ không thể nào vẽ như mẹ tưởng tượng trong đầu. Con không đi đâu sao, bà hỏi tiếp, rồi lại hỏi thêm con có muốn ăn gì không. Mẹ đã ân cần hơn xưa nhiều, tôi nghĩ. Căn bệnh đã khiến bà quyết định muốn xa rời ba, nhưng hình như cũng là lý do bà muốn gần tôi hơn. Tôi không chắc mình cảm thấy gì trong những biến chuyển này. Dĩ nhiên tôi không muốn ba buồn, nhưng tôi cũng không thể không cưỡng được muốn gần mẹ hơn. Tuy tôi đã lớn lên với suy nghĩ (dằn dỗi) rằng tôi không cần mẹ, hình như bản năng vẫn đẩy tôi về bên mẹ, nhất là khi có một sự mời mọc dù là nhỏ nhoi từ phía bà. Tôi cũng e sợ rằng sự ân cần (hơn lên) của bà chỉ là trong chốc lát, một phản ứng phụ của căn bệnh và những loại thuốc của bà, và nếu tôi nương tựa quá nhiều vào sự ân cần ấy, một ngày kia tôi sẽ thất vọng và đau lòng khi không còn nó nữa.

Chờ một lúc không nghe tôi nói gì, mẹ hỏi tiếp bằng giọng khẽ khàng hơn, có phải con có chuyện gì buồn? Câu hỏi rất trực tiếp khiến tôi vừa ngạc nhiên vừa lúng túng. Tôi không có thói quen tâm sự với mẹ, và thường thì bà cũng hay né tránh những câu hỏi thân mật như vậy. Chừng như biết tôi sẽ không trả lời, mẹ nói tiếp, mẹ biết con có chuyện gì không vui. Những lần trước con về nhà cũng rất hay nói chuyện điện thoại với Hữu, có khi hàng giờ không dứt, và khi nói chuyện con rất vui, cười luôn. Lần này mẹ không nghe con nói chuyện điện thoại mà cũng không nghe thấy con cười.

Mẹ có để ý đến những chuyện ấy sao? Những điều tôi làm, tiếng cười của tôi. Không phải mẹ thờ ơ với ba và tôi lắm sao? Không cần phải lục tìm, những hình ảnh về mẹ loáng thoáng qua đầu tôi: khuôn mặt câm nín và đôi môi ít cười, ánh mắt lơ đãng nhìn ra ngoài sân hàng giờ không chán, những thỏi màu vung vãi trên mặt thảm và những sợi gân trên mặt ba. Tôi đã lớn lên sợ hãi những hình ảnh ấy, chẳng lẽ nào tôi cũng sẽ như thế? Tôi ngước nhìn mẹ, mái tóc ngắn, đôi mắt mệt mỏi và hai bờ môi vẫn chưa quen nụ cười. Thật trớ trêu, người tôi nghĩ mình sẽ không bao giờ có thể thật sự đối thoại với bây giờ hình như là người duy nhất cho tôi nói chuyện, vì ngay bây giờ đề tài này hình như đã đóng lại giữa ba và tôi. Vì tôi vẫn còn muốn tin vào những gì mình nghĩ và vẫn muốn tìm một sự đồng ý chấp nhận từ người khác, cho dù người ấy là người tôi vẫn nghĩ không bao giờ đến gần được. Tôi nhìn vào mắt mẹ, bắt đầu ngập ngừng cũng như lúc tôi nói chuyện với ba, nhưng lần này không phải vì tôi cần tìm ý. Lời lẽ của tôi đã sẵn sàng tuôn ra từ sau lần ấy và nhiều giờ trằn trọc suy nghĩ, nhưng lần này tôi không có niềm tin như với ba, và sự ngập ngừng cũng là sự sẵn sàng để ngưng nói. Suýt nữa tôi đã ngưng nói thật, không phải vì có điều gì lạ trong mắt mẹ (như sự khước từ hoặc lãnh đạm), mà chính vì sự xao lãng của tôi khi nhìn vào đôi mắt ấy. Tôi không biết mắt mẹ trong như vậy, hay có thể mở to đón chào như vậy, hai hàng mi chớp nhanh vả nhiều như cánh bướm chập chờn trong nắng. Có thể cũng vì nhờ thế mà tôi đã nói một mạch không cần suy nghĩ, không đắn đo lượng định nên hay không nên.

Khi tôi ngưng nói, tôi thấy đôi mắt mẹ nhòa đi trong nước mắt của chính mình, rồi đôi mắt mẹ tiến gần lại, cho đến lúc đôi mắt ấy biến mất và tôi thấy mình nhắm mắt lại khi cằm tôi chạm vào bả vai của mẹ. Gầy và hơi lạnh giống như những ngón tay của bà, nó vẫn đủ hơi ấm khiến giọt lệ đang tụ lại trong mắt tôi rơi xuống. Mẹ siết chặt tôi hơn nữa trong đôi tay bà, và sát gần như thế, trong nỗi thương xót lần đầu tiên tôi cảm nhận từ mẹ, tôi bật khóc nức nở. Vì mừng rỡ, vì tủi thân, vì tiếc nuối mối tình tôi sẽ phải cởi bỏ cùng chiếc nhẫn đính hôn. Tôi không muốn giống như mẹ, nhìn ra ngoài cửa sổ mơ đến một tình yêu có đủ ánh nắng và khí trời.

Hồ Như

4/13

bài đã đăng của Hồ Như


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)