Trang chính » Alice Munro và Thể Loại Truyện Ngắn, Biên Khảo, Chuyên Đề, Phỏng vấn Email bài này

Phỏng vấn Alice Munro về tập truyện ngắn Dear Life


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 7.04.2014

 

AliceMunro

 

 

Ngày 20/11/2012
Phỏng vấn Alice Munroe về Dear Life

Deborah Treisman thực hiện

 

Tập truyện ngắn mới đây của bà, Dear Life (Cuộc Sống Yêu Dấu), bao gồm những truyện kể trong đó người phụ nữ đã tìm cách giũ bỏ gánh nặng đạo lý của những nền tảng mà họ đã được nuôi dạy để làm những điều bất bình thường-và như vậy, có thể, đã bị trừng phạt về điều đó, bởi những người đàn ông-những kẻ đã phản bội hay bỏ rơi họ đúng vào lúc mà họ yếu đuối nhất. Điều này đã xảy ra trong “Rời bỏ Maverley”, “Amundsen” “Corrie,” “Chuyến tàu” và những truyện khác. Ngay cả người dì trong “Haven” cũng đã phải trả giá cho một hành động phản loạn nhỏ nhặt chống lại người chồng độc đoán của mình. Liệu có phải là bà luôn như thế-ít nhất là trong tiểu thuyết-hay không?

Trong “Amundsen,” người thiếu nữ đã lần đầu tiên được trải nghiệm với một người đàn ông ích kỷ đến tột cùng-là loại người khiến cô chú ý. Một cái giá xứng đáng, luôn luôn là thế, mặc dù cuối cùng cô ta cũng có phần thực tế hơn, chỉ lưu giữ anh chàng trong trí tưởng. Đó là cách tôi nhìn sự việc.

Trong “Rời Bỏ Maverley,” có một số không ít những người đeo đuổi tình yêu, tình dục hay một điều gì đó. Đối với tôi, con người tàn tật và người chồng của cô ta dường như đã hiểu điều này trong khi xung quanh có nhiều người khác đã không nhận ra do những lý do khác nhau. Tôi thực sự kính phục cô gái đã thoát ra khỏi đó, và tôi thậm chí còn hy vọng là cô và người đàn ông góa vợ có thể gắn bó được với nhau theo một cách nào đó.

Trong “Thiên Đường,” rõ ràng là đã có mẫu hình một “người vợ lý tưởng,”đến độ gần như biếm họa, vốn dĩ đã được đề cao bởi mấy cái tạp chí phụ nữ lúc tôi còn nhỏ. Cuối cùng thì bà ta cũng tự cho phép mình được mệt mỏi với điều đó-và có trời mới biết được chuyện gì sẽ xảy ra sau đó.

“Chuyến Tàu” thì tương đối khác. Toàn bộ câu chuyện là về một người đàn ông sống tự tin và thỏa mãn nếu như không phải dính líu gì tới chuyện tình dục. Tôi nghĩ ắt hẳn đã có một người đàn bà phóng túng nào đó trêu ghẹo ông ta khi còn niên thiếu. Tôi không nghĩ là ông có thể chịu đựng được chuyện đó, mà phải là tháo chạy thôi.

Trong những câu chuyện của bà, thường hay có một cái vết nhơ gắn liền với bất kỳ thiếu nữ nào gây chú ý tới mình- chủ nghĩa cá nhân bị coi là đáng xấu hổ nơi phụ nữ. Phải chăng đã có một nỗ lực đáng kể để vượt qua những điều đó trong suốt cuộc đời bà, và do đó đã khiến bà tự tiến tới thành một nhà văn? Liệu có là bình thường không khi thiếu nữ ở vùng quê Ontario đi học đại học cũng như bà?

Tôi đã được nuôi dạy để tin rằng điều tệ hại nhất mà bạn có thể làm là “gây chú ý tới mình” hoặc “nghĩ là mình thông minh.” Mẹ tôi là một ngoại lệ của cái quy tắc này, và đã bị trừng phạt do phải gánh chịu căn bệnh Parkinson’s giai đoạn đầu. (Quy tắc này là đối với dân quê, như chúng tôi, chứ không hẳn đúng đối với dân thành thị.) Tôi đã cố sức để đời sống mình chấp nhận được một cuộc sống riêng tư và đa phần là ổn. Không một thiếu nữ nào tôi biết được vào trường đại học, và cũng chỉ có một ít nam thanh niên có đi học. Tôi đã nhận được một học bổng có giá trị chỉ trong hai năm, nhưng cho tới lúc đó thì tôi cũng đã chọn được một anh bạn trai – là người muốn cưới tôi và đưa tôi về sống ở Bờ Tây. Giờ đây tôi có thể viết lách trọn thời gian. (Đó là những gì tôi đã định làm từ lúc còn ở quê nhà. Lúc đó chúng tôi nghèo, nhưng luôn có sách vở đầy xung quanh.)

Bà vẫn đã đang viết rất nhiều về những thiếu phụ trẻ có cảm giác tù túng do hôn nhân và do phải làm mẹ, cứ muốn tìm kiếm một điều gì khác hơn cho cuộc đời mình. Bà cũng đã lập gia đình rất sớm, và có hai tiểu thư vào lúc mới ngoài đôi mươi. Việc quân bình giữa vai trò của một người vợ và một người mẹ với đam mê viết lách có nhiều khó khăn lắm không?

Không phải việc nội trợ hay chăm sóc con cái đã gò bó tôi. Tôi vẫn làm việc nhà suốt đời mình. Đã gần như công khai tồn tại một cái luật là những người đàn bà mà ráng làm bất kỳ điều gì quái lạ như viết văn thường dễ bị rẻ rúng một cách kỳ quặc. Tuy nhiên tôi cũng vẫn có bạn, những người phụ nữ bí mật đọc sách và nói tiếu lâm, và chúng tôi đã có những thời khắc tuyệt đẹp bên nhau.

Vấn đề vốn nằm ngay trong bản thân việc viết lách, một điều thường là KHÔNG TỐT. Tôi đã trải qua một lần tập tành viết lách mà tôi không hề mong đợi trước. May mắn là lúc đó bỗng dấy lên những tiếng kêu than về VĂN HỌC CANADA ĐANG Ở ĐÂU? Thế là có một số người ở Toronto chú ý tới những đề nghị không dễ chịu của tôi và đã giúp đỡ suốt con đường sáng tác.

Dear Life gồm có bốn mẩu chuyện mà bà đã mô tả là “không hẳn là chuyện… (mà là) tiểu sử lồng trong cảm xúc, mặc dù đôi lúc thực tế có thể không hoàn toàn như thế” (một trong số đó, là mẩu chuyện mang cùng tên “Dear LIfe” đã được đăng trên tạp chí The New Yorker như một hồi ký chứ không phải truyện ngắn). Hầu hết những mẩu chuyện này đều có vẻ như trong mơ-chúng tản mác, với những ánh chớp nửa như ký ức, nửa như những khoảnh khắc thông hiểu của thời thơ ấu của bà. Có phải chúng đều đã được sáng tác dựa trên những nhật ký mà bà còn lưu giữ từ thời bấy giờ?

Tôi chả bao giờ lưu giữ nhật ký. Tôi chỉ lưu trong ký ức rất nhiều, và tôi thường ngả về bản thân mình nhiều hơn phần lớn những người khác.

Mẹ của bà đóng vai trò nhất định trong cả bốn mẩu chuyện. Bà đã có nói trong cuộc phỏng vấn năm 1944 bởi tờ Paris View là mẹ bà là chất liệu chính cho cuộc đời bà. Điều đó có vẫn đang đúng như thế không?

Tôi cho rằng mẹ tôi vẫn là nhân vật chính trong cuộc đời tôi bởi vì cuộc đời của mẹ quá buồn và bất công, và mẹ rất dũng cảm, nhưng cũng còn bởi vì mẹ đã nhất quyết biến tôi thành đứa trẻ gái đi học đạo ngày Chủ nhật mà tôi, lúc đó khoảng bảy tám tuổi gì đó, đã phản ứng kịch liệt.

Tôi thấy ngạc nhiên khi thấy bà định hình phần này của quyển sách như là điều “đầu tiên và cuối cùng” bà muốn nói về chính cuộc đời mình. Dường như đã có nhiều truyện của bà sử dụng những yếu tố của thời thơ ấu của chính bà và của cha mẹ bà. Tuyển tập 2006 của bà mang tên Nhìn Từ Lâu Đài Đá cũng là dựa trên lịch sử của chính gia đình bà, phải không ạ?

Tôi vẫn luôn đã và đang dùng nhiều mẩu chuyện của đời mình, nhưng những điều cuối cùng trong cuốn sách mới này thảy đều đơn giản là sự thật. Đó là-đáng lẽ tôi nên nói điều này ra từ trước-câu chuyện của gia đình tôi, được kể nhiều nhất từ trước tới nay.

Khi tìm hiểu cho cuốn sách đó, bà đã khám phá là mỗi một thế hệ trong gia tộc bà đều có một nhà văn. Phải chăng bà đã có cảm giác về cái truyền thống đó khi chính bà cũng trở thành nhà văn, hay bà đã thấy rằng những ước vọng của mình là độc đáo riêng có?

Quả là đáng ngạc nhiên khi biết trong gia đình có nhiều nhà văn như vậy. (Ngày xưa) Người Scotland dù nghèo, cũng đã được dạy đọc sách. Giàu hay nghèo, đàn ông hay dàn bà đều vậy. Nhưng điều kỳ lạ là tôi đã được lớn lên mà không hề nhận thấy điều đó. Tôi luôn bị rấy rà về việc phải thông thạo nghệ thuật đan len khâu vá (từ ông bà và các dì tôi, chứ không phải từ mẹ tôi). Có lần tôi đã khiến họ kinh ngạc khi nói là khi lớn lên tôi sẽ LIỆNG HẾT mấy thứ đó đi. Và tôi đã làm như vậy.

 

Lúc mới khởi sự viết, đã có những nhà văn nào mà bà muốn định hình những sáng tác của mình theo họ, những nhà văn mà bà yêu mến?

Nhà văn mà tôi ngưỡng mộ là Eudora Welty. Đến nay vẫn còn ngưỡng mộ. Tôi sẽ không bao giờ thử sao chép bà ấy-bản thân bà đã quá hay và quá nhiều rồi. Cuốn hay nhất của bà, theo tôi nghĩ, là cuốn Những Quả Táo Vàng.

Bà đã chọn thể loại truyện ngắn để “định cư,” hay chúng đã “định cư” trên bà?

Trong nhiều năm tôi cứ nghĩ rằng viết truyện ngắn là để thực hành, cho tới khi tôi có thời gian để viết tiểu thuyết. Sau đó tôi mới thấy rằng đó là tất cả những gì tôi có thể làm, và thế là tôi  chấp nhận điều đó. Tôi cho rằng nỗ lực của tôi để có thật nhiều truyện ngắn là một đền bù cho mình.

Thường mỗi khi biên tập một truyện ngắn của bà, tôi sẽ thử cắt bỏ những gì đó mà tôi thấy hoàn toàn dư nơi trang 3, và rồi khi đọc tới trang 24 tôi bỗng nhận ra rằng cái điều ấy thật là cần thiết. Đọc những truyện ngắn của bà cứ thấy như thể bà đã viết nó liên tục một hơi thật dài, viết một mạch, nhưng tôi đoan chắc là bà đã dành nhiều thời gian để suy nghĩ về những gì cần biểu lộ và biểu lộ như thế nào.

Khi viết truyện ngắn tôi mất thì giờ đi loanh quanh vòng ngoài lắm, cứ đặt mọi thứ đầy ra đó. Rồi một lúc nào đó tôi lại sực tỉnh, Ô, tất cả những thứ này đều sai bét cả!

Bà có thấy là viết lách là khó không, hiểu theo nghĩa về quy tắc. Nó có trở nên dễ dàng hơn qua thời gian không?

Có và Không. Một cú chớp tuyệt vời chợt đến với bản thảo đầu tiên, rồi phải đau đớn sửa lại chỗ nọ chỗ kia, rồi lại thêm thắt, v… v…

Có đôi lần trong thập kỷ vừa qua bà đã nói là bà sắp từ bỏ việc viết lách. Rồi thình lình những truyện mới lại xuất hiện trên bàn tôi. Điều gì đã xảy ra khi bà thử ngưng viết?

Quả thực tôi đã có ngừng viết-trong một niềm tin kỳ lạ là để trở nên “bình thường hơn,” để đón nhận sự việc dễ dàng hơn. Thế rồi những ý tưởng đột phá nảy đến. Lần này tôi nghĩ đó là thực. Tôi đã 81 tuổi rồi, có đánh mất tên tuổi hay chữ nghĩa thì cũng là bình thường thôi, cho nên…

Mặc dầu mỗi câu chuyện trong Dear Life có một sự mở rộng- thậm chí có tính cách tha thứ-thì việc chồng chất những tiếc nuối và vô định trong cuộc đời của các nhân vật của bà cứ được tiếp tục mãi tới một kết cuộc khá là cay đắng. Rất ít những câu chuyện về những mảnh đời phụ nữ kết thúc không có buồn đau hay mất mát. Tôi biết đây là một câu hỏi gây khó chịu, nhưng liệu bà có tự cho mình là một nhà văn vì nữ quyền không?

Tôi không bao giờ nghĩ tới việc trở thành một nhà văn vì nữ quyền, nhưng dĩ nhiên tôi không biết được. Tôi không thấy là mọi thứ cứ luôn được sắp đặt theo kiểu đó. Tôi nghĩ làm đàn ông cũng khá vất vả đó chứ. Thử nghĩ xem nếu như tôi phải lo toan cho cả một gia đình trong những năm tháng đầu của thời kỳ thảm bại đó?

Có truyện nào trong Dear Life mà bà đặc biệt thích không? Có truyện nào mà đã gây ra cho bà nhiều rắc rối hơn những truyện khác?

Có lẽ là “Amundsen” là truyện đã gây nhiều rắc rối. Và truyện mà tôi thích là “Pride” (“Niềm tự hào”), trong đó có con chồn hôi bé tí đi ngang qua bãi cỏ. Nhưng thực lòng mà nói thì tôi thích tất cả mấy truyện trong đó, mặc dù tôi biết là mình không nên nói thế.

 

 

 

November 20, 2012
On “Dear Life”: An Interview with Alice Munro
Posted by Deborah Treisman

 

Your new collection of stories, “Dear Life,” which came out this month, includes several narratives in which women in some way shake off the weight of their upbringing and do something unconventional—and are then, perhaps, punished for it, by men who betray them or abandon them at their most vulnerable. It happens in “Leaving Maverley,” “Amundsen,” “Corrie,” “Train,” and other stories. Even the aunt in “Haven” pays a price for a seemingly minor rebellion against her husband’s dictatorship. Does that trajectory seem inevitable to you—at least in fiction?

In “Amundsen,” the girl has her first experience with a helplessly selfish man—that’s the type that interests her. A prize worth getting, always, though she ends up somewhat more realistic, stores him away in fantasy. That’s how I see it.

In “Leaving Maverley,” a fair number of people are after love or sex or something. The invalid and her husband seem to me to get it, while, all around, various people miss the boat for various reasons. I do admire the girl who got out, and I rather hope that she and the man whose wife is dead can get together in some kind of way.

In “Haven,” there’s a very obvious “ideal wife,” almost a caricature, urged by women’s magazines when I was young. At the end, she lets herself be tired of it. —God knows what will come of that.

“Train” is quite different. It’s all about the man who is confident and satisfied as long as no sex gets in the way. I think a rowdy woman tormented him when he was young. I don’t think he can help it—he’s got to run.

In your stories, there is often a stigma attached to any girl who attracts attention to herself—individualism, for women, is seen as a shameful impulse. Did it take a great effort to break through that in your own life, and put yourself forward as a writer? Was it normal for girls from rural Ontario to go to university when you did?

I was brought up to believe that the worst thing you could do was “call attention to yourself,” or “think you were smart.” My mother was an exception to this rule and was punished by the early onset of Parkinson’s disease. (The rule was for country people, like us, not so much for towners.) I tried to lead an acceptable life and a private life and got by most of the time O.K. No girls I knew went to college and very few boys. I had a scholarship for two years only, but by that time I had picked up a boy who wanted to marry me and take me to the West Coast. Now I could write all the time. (That was what I’d intended since I was at home. We were poor but had books around always.)

 

 

You’ve written so much about young women who feel trapped in marriage and motherhood and cast around for something more to life. You also married very young and had two daughters by the time you were in your mid-twenties. How difficult was it to balance your obligations as a wife and a mother and your ambitions as a writer?

It wasn’t the housework or the children that dragged me down. I’d done housework all my life. It was the sort of open rule that women who tried to do anything so weird as writing were unseemly and possibly neglectful. I did, however, find friends—other women who joked and read covertly and we had a very good time.

The trouble was the writing itself, which was often NO GOOD. I was going through an apprenticeship I hadn’t expected. Luck had it that there was a big cry at the time about WHERE IS OUR CANADIAN LITERATURE? So some people in Toronto noticed my uneasy offerings and helped me along.

“Dear Life” includes four pieces that you describe as “not quite stories … autobiographical in feeling, thought not, sometimes, entirely so in fact.” (One of them, the title piece, “Dear Life,” ran in The New Yorker as a memoir, not a story.) These pieces seem almost dreamlike—fragmentary, flashes of half-remembered, half-understood moments from your childhood. Are they based on diaries you kept at the time?

I have never kept diaries. I just remember a lot and am more self-centered than most people.

Your mother plays a role in all four pieces. You said in a 1994 interview in The Paris Review that your mother was the central material in your life. Is that still true?

My mother, I suppose, is still a main figure in my life because her life was so sad and unfair and she so brave, but also because she was determined to make me into the Sunday-school-recitation little girl I was, from the age of seven or so, fighting not to be.

I was surprised to see you characterize this section of the book as the “first and last” thing you had to say about your own life. It seems that many of your stories have used elements of your childhood and of your parents’ lives. Your 2006 collection, “The View from Castle Rock,” was based on your own family history, wasn’t it?

I have used bits and pieces of my own life always, but the last things in the new book were all simple truth. As was—I should have said this—“The View from Castle Rock,” the story of my family, as much as I could tell.

You discovered, when researching that book, that there had been a writer in every generation of your family. Did you have a sense of that legacy when you were becoming a writer yourself, or did you see your aspirations as sui generis?

It was a surprise that there were so many writers lurking around in the family. Scots people, however poor, were taught to read. Rich or poor, men or women. But oddly I had no sense of that, growing up. There was always a hounding to master the arts of knitting and darning (from my aunts and grandparents, not my mother). Once I shocked them mightily by saying that I would THROW THINGS OUT when I grew up. And I have.

When you were writing in the early days, were there other writers you consciously modelled your work on, writers you cherished?

The writer I adored was Eudora Welty. I still do. I would never try to copy her—she’s too good and too much herself. Her supreme book, I think, is “The Golden Apples.”

How did you settle on the short-story form—or did it settle on you?

For years and years I thought that stories were just practice, till I got time to write a novel. Then I found that they were all I could do, and so I faced that. I suppose that my trying to get so much into stories has been a compensation.

Often when I’m editing a story of yours I’ll try to cut something that seems completely extraneous on page 3, and then when I get to page 24 I suddenly realize how essential that passage was. The stories read as though you had written them in one long breath, but I’m betting that you spend a lot of time thinking about how and where to reveal what.

I do a lot of fooling around with stories, putting things here and there. It’s conscious in that I suddenly think, Oh, that’s all wrong.

Do you find writing difficult, as a rule? Has it got any easier over time?

I do and don’t find writing difficult. Nice bang away at the first draft, then agonizing fix-up, then re-insertions, etc.

A couple of times in the past decade or so you’ve said that you were going to give up writing. Then suddenly new stories have arrived on my desk. What happens when you try to stop?

I do stop—for some strange notion of being “more normal,” taking things easy. Then some poking idea comes. This time, I think it’s for real. I’m eighty-one, losing names or words in a commonplace way, so…

 

Though each of the stories in “Dear Life” has an openness—even a forgiving quality—the pile-up of regret and disorientation in your characters’ lives adds up to a slightly bitter conclusion. Few of these stories of women’s lives end without loss or sadness. I’m sure this is an irritating question, but do you consider yourself a feminist writer?

I never think about being a feminist writer, but of course I wouldn’t know. I don’t see things all put together in that way. I do think it’s plenty hard to be a man. Think if I’d had to support a family, in those early years of failure?

Is there a story in “Dear Life” that you have particular affection for? One that gave you more trouble than the others?

I’m partial to “Amundsen”—it gave me so much trouble. And my favorite scene is in “Pride,” the one where the little baby skunks walk across the grass. Actually, I like them all pretty much, though I know I’m not supposed to say so.

bài đã đăng của Deborah Treisman


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch