Tạp chí Da Màu – Văn Chương Không Biên Giới

Để bày tỏ sự ái ngại

Phùng Nguyễn ♦ 0 bình luận ♦ 4.10.2007

Những giòng này không nhằm mục đích tranh luận với tác giả Bùi Công Thuấn về bài phản hồi của ông bởi vì một đối thoại tỉnh táo và bổ ích trong bầu không khí tràn ngập argumentum ad personam và những cáo buộc, vu vạ dựa trên sự ngộ nhận, vô tình hay cố ý, là điều bất khả thi. Có thực sự cần thiết phải dài dòng văn tự để xác minh đối tượng phê phán của Giải cấu "Thanh Tâm Tuyền, thi sĩ tuyệt vọng trần truồng" không hề là Bùi Công Thuấn mà chính là những lập luận chứa đựng trong văn bản của tác giả này hay không? Tôi cho rằng tốt hơn hết hãy để bạn đọc tự tìm ra kết luận cho chính mình về những trao đổi liên quan đến Thanh Tâm Tuyền, thi sĩ tuyệt vọng trần truồng. Điều may mắn là những văn bản liên hệ sẽ tiếp tục được lưu trữ trên trang damau.org trong một thời gian vô hạn định, rất thuận tiện cho việc tra cứu/đối chiếu của bạn đọc.

Những giòng này cũng không nhằm mục đích bày tỏ sự thất vọng. Chúng được dùng để bày tỏ sự ái ngại. Chúng ta nên ứng xử thế nào cho phải với điều tương tự những phản ứng cuồng nhiệt và đau đớn của người mẹ trong quyết tâm che giấu khuyết tật của đứa con yêu quí? Chúng ta sẽ không yên tâm!

Trong số rất nhiều định nghĩa và tóm lược về giải cấu trúc luận tìm thấy, tôi ưa thích và đã áp dụng phần tóm lược dưới đây cho tựa đề bài viết Giải cấu "Thanh Tâm Tuyền, thi sĩ tuyệt vọng trần truồng." Phần nguyên văn tiếng Anh được đăng kèm với hy vọng nhận được những bổ sung và hiệu đính từ bạn đọc để bản dịch có thể được làm cho trung thực và trong sáng hơn.

Rất gần gũi với chủ nghĩa hậu hiện đại, giải cấu trúc luận là một thách thức cho ý đồ thiết lập bất cứ ý nghĩa tối hậu hoặc an toàn/hoàn chỉnh cho văn bản. Căn cứ trên sự phân tích ngôn ngữ, giải cấu trúc luận tìm cách "tháo gỡ" những tư tưởng thiên lệch (giới tính, chủng tộc, kinh tế, chính trị, văn hóa) và những giả định truyền thống [làm] ô nhiễm mọi lịch sử cũng như mọi "chân lý" triết học và chính trị. Giải cấu trúc luận dựa trên tiền đề là trong nỗ lực tìm hiểu và rồi định nghĩa thực tại, phần lớn lịch sử nhân loại đã dẫn đến những hình thức thống trị – [lên] thiên nhiên, người da màu, người nghèo khó, người đồng tính, v.v… Tương tự chủ nghĩa hậu hiện đại, giải cấu trúc luận nhận thấy kinh nghiệm thực tiễn mang nhiều giá trị hơn những ý niệm trừu tượng, và do đó, chối bỏ bất cứ mưu toan nào nhằm chế tạo một lịch sử hoặc một chân lý. Nói cách khác, số lượng lớn lao và tính ngẫu nhiên/bất ngờ của những kinh nghiệm mà nhân loại đã kinh qua, một cách cần thiết, đưa kiến thức xuống mức độ gần gũi/trực tiếp và đặc thù [cho mỗi cá nhân], và thách thức cái xu hướng tập trung quyền lực xuyên qua những đề xướng về một chân lý tối hậu mà tất cả mọi người phải chấp nhận hoặc tuân thủ.

A term tied very closely to postmodernism, deconstructionism is a challenge to the attempt to establish any ultimate or secure meaning in a text. Basing itself in language analysis, it seeks to "deconstruct" the ideological biases (gender, racial, economic, political, cultural) and traditional assumptions that infect all histories, as well as philosophical and religious "truths." Deconstructionism is based on the premise that much of human history, in trying to understand, and then define, reality has led to various forms of domination – of nature, of people of color, of the poor, of homosexuals, etc. Like postmodernism, deconstructionism finds concrete experience more valid than abstract ideas and, therefore, refutes any attempts to produce a history, or a truth. In other words, the multiplicities and contingencies of human experience necessarily bring knowledge down to the local and specific level, and challenge the tendency to centralize power through the claims of an ultimate truth which must be accepted or obeyed by all.*

Trân trọng.
PN
04.10.2007

* nguồn: http://www.pbs.org/faithandreason/gengloss/decon-body.html