Trang chính » Bàn Tròn: Chính trị, Biên Khảo, Nhận Định Email bài này

Phán quyết mới nhất về tự do ngôn luận tại Hoa Kỳ

 

westboro-picketing

Nhóm Westboro biểu tình trước Tối Cao Pháp Viện Mỹ – Ảnh New York Times

“Phát biểu có khả năng mạnh mẽ. Nó có thể kích thích người ta hành động, khiến người ta cảm động đến rơi lệ cả vì vui mùng hay thương cảm, và – như nó đã làm ở đây – gây ra sự đau khổ lớn lao. Với những sự việc trước mặt chúng tôi, chúng tôi không thế đáp lại sự đau khổ đó bằng cách trừng phạt người phát biểu. Với tư cách là một Dân tộc chúng ta đã chọn con đường khác – bảo vệ ngay cả lời phát biểu gây tổn thương về những vấn đề công để bảo đảm rằng chúng ta không bóp nghẹt thảo luận công khai. Lựa chọn này đã khiến chúng tôi che chở cho Westboro khỏi bị tội vì đã biểu tình trong vụ này.”

"Speech is powerful. It can stir people to action, move them to tears of both joy and sorrow, and – as it did here – inflict great pain. On the facts before us, we cannot react to that pain by punishing the speaker. As a Nation we have chosen a different course – to protect even hurtful speech on public issues to ensure that we do not stifle public debate. That choice requires that we shield Westboro from tort liability for its picketing in this case."

Trên đây là đoạn kết luận từ quan điểm của Chủ Tịch Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ John G. Roberts Jr., thay mặt 8 trong 9 thẩm phán tối cao trình bầy về phán quyết mới nhất, ngày 2 tháng 3, 2011, của cơ quan đứng đầu ngành tư pháp Hoa Kỳ, về vụ mang Số 09-751 Snyder v. Phelps, một vụ án nổi tiếng liên quan đến tự do ngôn luận.

Sau đây là đầu đuôi nội vụ.

Westboro mà Thẩm phán Tối cao nói tới là một nhóm khoảng 70 người, hầu hết thuộc về một gia đình và họ hàng. Ông Fred W. Phelps, 80 tuổi, là người đã sáng lập ra Westboro Baptist Church vào năm 1955 tại Topeka, Kansas. Nhóm này không thuộc hệ thống Baptist Church, là hệ phái Tin Lành lớn ở Hoa Kỳ.

Nhóm của ông Phelps đã được dư luận chú ý qua những việc làm gây khó chịu trong 20 năm qua. Một trong những điều khiến dư luận khó chịu đến phẫn nộ, là nhóm này đã coi sự đau khổ của người khác như thiên tai (bão Katrina, động đất) hay tai nạn (vụ tấn công 11 tháng 9) hoặc chết trận là sự trừng phạt của Chúa, vì Hoa Kỳ quá nhiều tội lỗi. Đối với nhóm của ông Phelps, một trong những tội hàng đầu, là cho phá thai, ly dị, và chấp nhận đồng tính luyến ái, nhất là trong quân đội.

Để quan điểm của mình được chú ý, nhóm này thường dùng computer xem địa hình địa vật, và theo dõi tin tức, để tìm ra những nơi chốn hay cơ hội thuận tiện nhất, rồi kéo tới biểu tình bầy tỏ quan điểm của mình. Họ đã xuất hiện tại gần 600 đám ma, đa số là đám táng tử sĩ, với những khẩu hiệu gây sốc, như “Chúa ghét Hoa Kỳ” (God Hates America), “Cám ơn Chúa về những tử sĩ” (Thank God for dead soldiers) hay “Cám ơn Chúa về 11 tháng 9” (Thank God for 9/11)…

Từ dân chúng địa phương, thị trưởng tới thống đốc tiểu bang, đã cố gắng bằng nhiều biện pháp để chống lại nhóm của ông Phelps, như biểu tình phản đối, kiện tụng, nhưng không làm gì được. Rút cục, đành “sống chung” với họ trong nhiều thập niên qua.

Ở Mỹ cấm xài luật rừng, mà dùng luật pháp để đối phó với gia đình ông Phelps không phải dễ; 11 trong số 13 người con của ông là luật sư, vào hạng giỏi, biết cách và luôn tôn trọng luật pháp (bản thân ông cũng từng là một luật sư, đã bị mất quyền hành nghề từ năm 1979).

Nội vụ mới được Tối Cao Pháp Viện ra phán quyết, khởi sự từ cuộc biểu tình tại đám táng Hạ sĩ Matthew Snyder, hy sinh tại mặt trận Iraq, an táng tại quê nhà ở Westminster, Maryland vào tháng Ba năm 2006. Matthew không phải là người đồng tính.

Hôm đó, bảy người gồm ông Phelps, hai con gái và bốn cháu trong gia đình, khoảng nửa giờ trước khi tang lễ bắt đầu tại một nhà thờ Công giáo, đã trương các biểu ngữ “Bọn Đồng tính tận diệt các Dân tộc” (Fags Doom Nations), “Hoa Kỳ đã tận số” (America is Doomed), “Linh mục hiếp con trai” (Priests Rape Boys) và “Mày xuống địa ngục” (You’re going to Hell). Họ theo đúng lệnh của cảnh sát địa phương, đứng xa tang lễ khoảng 300 mét, không vào nhà thờ hay nghĩa trang, không la hét, hô khẩu hiệu hay chủi thề, chỉ hát thánh ca.

Ông Albert Snyder, cha người quá cố, khi đến nhà thờ dự tang lễ, chỉ nhìn thấy đầu của mấy biểu ngữ, không biết chúng nói gì. Nhưng tối về nhà, coi tin trên truyền hình, mới biết các biểu ngữ nói gì. Cũng có nguồn tin nói ông đọc được trên Mạng “Nhà Thờ” của nhóm biểu tình nói rằng cha mẹ của người chết đã “nuôi dưỡng nó cho quỷ dữ” (“raised him for the devil.”). Nhưng điều này không được coi là một bằng chứng tại Tối Cao Pháp Viện.

Ông Snyder nạp đơn tại tòa án ở Maryland kiện ông Phelps và nhóm Westboro Baptist Church, gọi chung là “Westboro”, về các tội cố ý gây tổn thương cho tình cảm đau buồn, xâm phạm đời tư và cấu kết (intentional infliction of emotional distress, intrusion upon seclusion, and civil conspiracy). Tòa sơ thẩm cho ông thắng kiện. Bồi thẩm đoàn (jury) bắt Westboro bồi thường thiệt hại cho ông Snyder 2,9 triệu đô la và 8 triệu tiền phạt, tổng cộng gần 11 triệu. Westboro chống lại, cho là số tiền phạt quá đáng, và yêu cầu xử trên căn bản Đệ Nhất Tu Chính Hiến pháp (First Amendment) bảo vệ tự do ngôn luận. Tòa giảm tiền phạt xuống còn 2,1 triệu, tổng cộng là 5 triệu. Ngoài ra, bản án không thay đổi.

Theo ông Snyder: nội vụ không phải là tự do ngôn luận, mà là quấy nhiễu (harassment). Ông nói: “Tôi chỉ có một dịp để chôn con, và tôi đã bị lấy mất dịp đó”.

Westboro kháng cáo lên tòa thượng thẩm (Fourth Circuit Court) ở Richmond, Virginia. Tòa này phá án, xử cho phe biểu tình thắng kiện, với lý do Tu chính Thứ Nhất Hiến Pháp bảo vệ quyền của người biểu tình được nêu ra những quan điểm về những gì công chúng quan tâm. Mặc dầu tòa quan niệm rằng những phát biểu của Westboro không những có thể sai lầm mà còn biểu lộ theo lối hoàn toàn cường điệu.

Phía Snyder không chịu, kiện lên Tối Cao Pháp Viện. Ngày 6 tháng Mười năm ngoái, tòa này mở phiên họp nghe quan điểm của mọi phía, ngoài hai bên tranh tụng, còn từ nhiều nhân vật uy tín, coi như thân hữu của tòa, đưa ra những luận cứ để giúp tòa trong việc quyết định.

Vào dịp Tối Cao Pháp Viện nghe tranh luận về vụ này, ngoài quan điểm của luật sư hai bên, dư luận đã chia thành hai phe rõ rệt: 48 tiểu bang, 42 nghị sĩ và nhiều nhóm cựu chiến binh hậu thuẫn cho ông Snyder, yêu cầu tòa án che chở các đám táng tránh khỏi nạn “khủng bố tinh thần” (psychological terrorism) của nhóm Westboro. Ông Walter Dellinger, cựu quyền Tổng giám đốc tư pháp (solicitor general) thay mặt cả Nghị sĩ Trưởng khối đa số Harry Reid, và Trưởng khối thiểu số Mitch McConnell tại Thượng Viện cùng nhiều nhà lập pháp khác, lên tiếng ủng hộ việc giới hạn biểu tình tại các đám tang.

Trong khi ấy, giới truyền thông, tuy khinh bỉ những khẩu hiệu và cách hành sử của Westboro, nhưng hăng hái bênh vực quyền phát biểu của họ. Bài bình luận của báo The New York Times ngày 7 tháng 10, 2010 kết luận: “Lời trình bầy của một thân hữu tại tòa đã gọi thông điệp của những người biểu tình là ‘đáng khinh vượt bực’(“uncommonly contemptible.”) Đúng thế, nhưng lời lẽ mạnh về những vấn đề lớn được bảo vệ vì lợi ích quốc gia, kể cả khi làm như vậy là điều rất khó”.

Vấn đề chính ở đây là phát biểu của Westboro liên hệ tới sự quan tâm của công chúng hay riêng tư. Nếu liên hệ tới công chúng, thì được bảo vệ bởi Tu chính Hiến Pháp Thứ Nhất.

Theo tòa, các biểu ngữ hoàn toàn nêu ra những vấn đề liên hệ tới công chúng, như thái độ chính trị và đạo lý của Hoa Kỳ và các công dân, số phận của quốc gia, đồng tính trong quân đội, những chuyện tai tiếng liên hệ tới hàng giáo sĩ Công giáo, và Westboro trình bày phát biểu của mình trước quần chúng rộng rãi. Dù trong số các biểu ngữ có đề cập tới cá nhân đặc biệt, nhưng điều này không làm thay đổi đề tài chính của phát biểu.

Sau năm tháng nghị án, Tối Cao Pháp Viện đã đưa ra phán quyết ngày 2 tháng 3: Giữ nguyên bản án của tòa phá án về nội vụ, Westboro không bị tội vì được che chở bởi tự do ngôn luận do Tu chính Hiến pháp Thứ Nhất quy định. Chủ Tịch John G. Roberts thay mặt 8 trên 9 thẩm phán viết trình bầy quan điểm của Tòa, với lời kết luận đã được ghi lại trên đầu bài này.

Thẩm phán Breyer, một trong 8 người đồng ý với phán quyết, nhưng không đồng ý hoàn toàn, đã viết ra ý kiến riêng của mình, như sau: “Tôi đồng ý với Tòa và tham dự vào kết luận. Nhưng quan điểm về phán quyết này chỉ giá trị trong vụ này mà thôi. Phán quyết không xem xét sâu rộng tới ảnh hưởng của truyền hình hay những gì trên Internet. Tòa chỉ xác nhận Tu chính Hiến pháp Thứ Nhất bảo vệ biểu tình nêu ra các vấn đề liên hệ tới ‘quan tâm của công chúng’”….

Thẩm phán Alito, người duy nhất phản đối, viết ý kiến của mình với phần mở đầu như sau:

“Cam kết của chúng ta về thảo luận tự do và cởi mở không phải là môn bài cho cuộc tấn công độc ác bằng ngôn từ xẩy ra ở đây.

“Nguyên đơn Albert Snyder không phải là một bộ mặt của quần chúng. Ông ta giản dị chỉ là một người cha có con là Hạ sĩ Matthew bị tử trận tại Iraq. Điều ông Snyder mong muốn chắc chắn chỉ là cái quyền như tất cả các người cha nào đã trải qua sự mất mát không thể đo lường được ấy, là chôn cất con mình trong an bình. Nhưng các bị đơn, là những thành viên của Westboro Baptist Church đã đoạt mất của ông cái quyền cơ bản ấy. Khởi đầu, họ công bố một thông cáo báo chí, rồi biến đám tang của Matthew thành một sự cố truyền thông huyên náo. Rồi họ xuất hiện tại nhà thờ, đến gần nhất chỗ họ có thể mà không bị coi là xâm nhập trái phép, rồi phát động một cuộc tấn công ác ý nhắm Matthew và gia đình anh vào lúc tinh thần xao động khẩn trương. Kết quả là Albert Snyder bị tổn thương kéo dài về mặt tình cảm. Bây giờ Tòa phán rằng Tu chính Hiến pháp Thứ Nhất bảo vệ quyền của bị đơn được tàn ác với ông Snyder. Tôi không đồng ý.”

Sau khi giải thích về các lý do khiến ông không đồng ý, Thẩm phán Alito kết luận:

“Việc làm quá quắt của bị đơn gây cho nguyên đơn tổn thương trầm trọng, và bây giờ Tòa làm vết thương đó nặng thêm bằng cách lấy đi từ nguyên đơn một phán quyết ghi nhận sự sai trái mà ông đã phải chịu đựng.”

“Để có một xã hội trong đó các vấn đề công có thể thảo luận cởi mở và mạnh bạo, không cần phải để cho những nạn nhân vô tội phải chịu cảnh tàn nhẫn như nguyên đơn. Vì thế, tôi kính cẩn bất đồng ý”.

Sau đây là vài ý kiến của người viết:

– Chín thẩm phán Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ có những khuynh hướng khác nhau rõ rệt. Một bên bảo thủ, bên kia cấp tiến, với một hai vị trung dung, khi theo bên này, khi bên kia. Một vụ án gây nhiều tranh cãi, mà có sự đồng thuận của 8 trên 9, là tỷ lệ cao hiếm có, chứng tỏ tự do ngôn luận rất quan trọng tại Hoa Kỳ.

– Hầu như không có ai công khai bênh vực quan điểm và cách hành động của Westboro, nhiều người còn chỉ trích và ghê tởm các khẩu hiệu của họ, nhưng đã cương quyết bảo vệ quyền phát biểu của họ, vì đó là một quyền hiến định.

– Thẩm phán Alito, một chọi tám, tuy trong tình trạng lẻ loi, nhưng không buông xuôi “cho yên chuyện”, khỏi mất lòng “cấp trên” là ông chủ tịch và các đồng viện, mà nói thẳng quan điểm bất đồng của mình, không đợi tới lúc về hưu mới phát biểu.

– Anh Matthew đã đi lính và hy sinh cho nước Mỹ. Ít nhất sự hy sinh của anh cũng đóng góp cho một kết quả có thể nhìn thấy, là bảo vệ quyền tự do ngôn luận cho những kẻ quấy rối đám táng của anh.

bài đã đăng của Đinh Từ Thức


1 bình luận »

  • black raccoon viết:

    Public issues and public debate.
    Những vấn đề thuộc công chúng và sự tranh cãi công khai.
    Đó là hai mấu chốt khiến đưa tới phán quyết cho phía Westboro vô tội.

    – Có điều thú vị là phán quyết của TCPV đánh bại ngay sự ủng hộ của 48 tiểu bang và 42 ông Nghị làm ra luật.
    – Có lẽ một thời gian im lắng sau nầy, người dân Mỹ sẽ có cái nhìn đồng quan điểm với nhóm Westboro chăng ? Các vấn đề như đồng tính luyến ái , tu sĩ bạo hành tình dục, tự do phá thai v.v… Tui cũng thấy đồng tính luyến ái nó làm sao ấy. Chả có gì “hấp dẫn” , tại sao lại thích nhau nhỉ ? Cùng lắm là oánh “chập chõa” mí “đấu dao găm”. Funny. Chả ra làm sao cả.
    – Các quyền tự do chỉ có ý nghĩa khi nó được một tòa án tối cao diễn giải và bảo vệ.

    Cám ơn nhà báo Đinh Từ Thức đã bỏ thì giờ, viết một bài tổng kết phóng sự thật hay . Không cần phải làm dáng ngôn ngữ , những đề tài hóc búa cũng có thể được thông hiểu trơn tru rõ ràng .

Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch