Trang chính » Bàn Tròn: Chính trị, Biên Khảo, Lịch Sử, Phê Bình Email bài này

Lucien Conein và biến cố 1-11-63 (phần 2)

 

 Căng thẳng như dây đàn

Như đã trình bầy trong cuối phần 1, không giống với điều nhà báo Halberstam nói Tướng Minh là người quen Conein từ lâu và chính ông đi kiếm Conein,

Phillips viết:

Mike Dunn gọi tôi lên Tòa đại sứ vào ngày 26 tháng 8, thấy Lou Conein đang đợi tôi ở đấy. Dunn cho chúng tôi biết Washington – ý nói Tổng thống – đã ra lệnh cho Lodge khuyến khích các tướng làm một cuộc đảo chánh chớp nhoáng. Khi tôi hỏi về ông Diệm thì thế nào, ông ta nói sẽ cho các tướng biết để tùy họ quyết định có giữ Diệm không. Tôi ngạc nhiên về sự thiếu rõ ràng trong việc giữ Diệm. Ông Thuần không muốn như vậy, cũng không phải là điều ông Đôn muốn, theo Conein. Dunn nói chỉ thị không thiếu rõ ràng. Người đưa tin chính thức cho các tướng là Conein; Tôi giúp anh ta bằng mọi cách có thể.

Lou hỏi liệu tôi có sẵn sàng tự mình bảo lãnh cho anh ta với Tướng Kim như là một người Kim có thể tin cậy. Kim có lẽ là người tốt nhất để dàn xếp cho anh ta nói chuyện với tướng Minh. Đứng trước việc làm theo những gì có vẻ rõ ràng là lệnh từ Tổng thống Kennedy, dù tôi thấy không thoải mái, hay tự đứng ngoài mọi cơ may có ảnh hưởng tới tình thế, tôi đồng ý giúp Conein. Dunn đưa tôi vào gặp Lodge (Conein đã gặp rồi). Lodge rất ân cần. Ông đứng lên từ sau bàn giấy, bắt tay tôi, miệng nói kín đáo “Tôi tin tưởng vào anh”. 

Sau cuộc gặp gỡ, tôi gọi cho bà Kim ở nhà, hẹn tới nhà ông vào buổi tối. Tôi nói sẽ mang theo người bạn để gặp Kim…. Trên đưởng về, Lou ngỏ ý cảm ơn sự giúp đỡ của tôi, và rằng Kim có vẻ tin tưởng vào những lời nói của anh ta và sẽ bảo lãnh cho anh ta với tướng Minh. 

Vì thiếu tin tưởng vào các tướng đảo chánh, và sợ trách nhiệm nếu việc không thành, ngày 29 tháng 8, Kennedy đánh điện cho Lodge nói rằng “Cho đến giờ phút các tướng khởi sự chiến dịch, tôi vẫn dành quyền thay đổi và đảo ngược các chỉ thị trước”.

DiemandCabotLodge

Đại sứ Henry Cabot Lodge và Tổng thống Ngô Đình Diệm tại Dinh Gia Long, ngày 1 tháng 9 năm 1963 (ảnh Larry Burrows/Time & Life Pictures/Getty Images)

Ngày 31 tháng 8, Tướng Khiêm cho Tướng Harkins biết Tướng Minh đã hoãn kế hoạch đảo chánh, một phần chưa đủ lực lượng, một phần thiếu tin tưởng vào vai trò đại diện phía Hoa Kỳ của Conein, vì địa vị của anh ta tương đối thấp. Conein rất giận dữ về chuyện này, cho rằng Harkins đặt điều để tự đề cao. Lodge cũng không tin Harkins, lại nhờ Phillips kiểm chứng với Tướng Kim. Kim xác nhận quả thật đảo chánh bị hoãn. Lodge thất vọng. Minh trình bầy rằng không phải các tướng thiếu ý chí, mà thiếu phương tiện. Lodge vẫn nghĩ rằng vận động các tướng giống như đẩy sợi bún trên mặt đĩa.

BigMinhandLodge1263

Tướng Dương văn Minh và Đại sứ Henry Cabot Lodge (tháng 12 năm 1963)

Cùng vào ngày 31 tháng 8, có một chuyện khác cũng liên hệ tới Conein. Nhà báo Úc Denis Warner cho Phillips biết, mới nói chuyện với Trần Văn Khiêm–em bà Nhu– trong bốn tiếng. Qua đó, Khiêm cho biết cần phải loại ông Nhu, để chị em ông cầm quyền. Khiêm cho biết đã tổ chức mật vụ riêng, và có sẵn một danh sách liệt kê các viên chức Hoa Kỳ sẽ bị ám sát. Trong danh sách này, John Richardson đứng đầu, Lou Conein hàng thứ tư.

Âm mưu đảo chánh chớp nhoáng vào tháng 8 không thành, nhưng tình hình căng thẳng tiếp tục sang tháng 9, với cột trụ bảo vệ chế độ là Tổng trấn Tôn Thất Đính, và thỉnh thoảng lời phát ngôn thêm dầu vào lửa của bà Nhu. Nhưng Conein vẫn được trong dụng. Theo Phillips:

Không khí bất ổn tăng lên không phải chỉ do những chuyện điên khùng như em bà Nhu nhưng còn do những lời tuyên bố và tác phong của Tướng Tôn Thất Đính, người được Nhu ủy thác cho chức vụ Tổng Trấn Sài Gòn. Đính bốc đồng và bất ổn, từng gay gắt tuyên bố ý định làm thế nào đối phó với “kẻ thù” của chính quyền. Ông chọn Conein là người liên lạc riêng giữa ông và Đại sứ quán Mỹ, cho lắp tại nhà riêng Conein một điện thoại đỏ đặc biệt, một đường giây trực tiếp để gọi đến văn phòng ông. Thỉnh thoảng ông gọi cho Conein bằng đường giây đỏ, báo tin ông sắp ghé, rồi đi xe có mô tô hộ tống, ồn ào phóng tới nhà Conein tại con đường nhỏ, tạt vào, ngồi tại quầy rượu giữa đám hộ tống, gọi rượu Scotch. Ông ta và Conein đấu qua đấu lại một hồi, rồi lại rống lên ra đi. Vào thời điểm này, Đính chưa can dự vào âm mưu đảo chánh, và không biết Conein là người trong đám.(tr.180)

 

TonThatDinhportrait

Thiếu Tướng Tôn Thất Đính, 37 tuổi, Tư Lệnh Quân Đoàn 3 kiêm Tư Lệnh Vùng 3 Chiến Thuật kiêm Tổng Trấn Sài Gòn Gia Định, họp báo tại Tòa Đô chánh vào tháng 9 năm 1963 hầu bảo vệ lập trường của Chính phủ Ngô Đình Diệm trong thời kỳ thiết quân luật. Hai tháng sau, ông là một trong những tướng cầm đầu cuộc đảo chánh

Tháng 10, theo nhận định của Phillips, tình hình Sài Gòn căng thẳng như giây đàn piano. Lodge bực tức trước tin đồn mình sẽ bị ám sát. Theo Conein, tin đồn đó do phía Nhu tung ra như một đòn cân não. Harkins nói với Tướng Đôn tại một cuộc tiếp tân ở sứ quán Anh ngày 22 tháng 10 là Mỹ không ủng hộ đảo chánh, vì tình hình không phải lúc để làm điều đó, khiến ông Đôn chột dạ. Conein bực mình “Thằng cha Harkins ngu đần đó suýt nữa làm hư việc.” Lodge chỉ thị cho Conein bảo đảm với Đôn rằng Harkins không phát biểu thay cho Lodge hay chính sách Mỹ.

Sáng 28 tháng 10, Lodge được mời đi Đà Lạt với ông Diệm, nhân dịp khai mạc Trung Tâm Nguyên Tử Lực Cuộc tại đây. Ở phi trường Tân Sơn Nhất, theo Phillips, Conein xếp đặt để Đôn có dịp hỏi Lodge: Có phải Conein được phép nói thay cho ông? “Yes, he was”, Lodge trả lời. Nhưng Tướng Đôn là người trong cuộc, kể hơi khác:

“…bổn phận quyền Tổng Tham Mưu Trưởng phải đưa đón Tổng Thống. Vì vậy lúc 7 giờ 30 sáng tôi đã có mặt ở phi trường Tân Sơn Nhứt. Tại đây tôi gặp Đại sứ Cabot Lodge và phu nhân. Đại sứ Lodge giới thiệu vợ với tôi, ông Lodge hỏi tôi bằng tiếng Pháp: 

– Có phải Trung Tướng xưa kia phục vụ trong quân đội Pháp?

 – Đúng vậy.

 Tôi hỏi riêng ông:

 – Que pensez vous de Monsieur Conein? (Ông nghĩ gì về ông Conein?)

 Ông Lodge trả lời:

 – Il parle pour moi. Il me représente. Vous pouvez avoir confiance en lui. (Ông ta phát ngôn cho tôi, ông ta đại diện cho tôi. Ông có thể tin cậy ông ta).

Sáng 30 tháng 10, Phillips được ông Diệm tiếp tại dinh Gia Long. Khi câu truyện gần tàn, ông Diệm nhìn thẳng vào Phillips, hỏi: “Ông có nghĩ rằng sẽ có đảo chánh?” — “Tôi sợ rằng có, thưa Tổng thống”, là trả lời của Phillips.

Tiền và máu

Sáng 1 tháng 11, Phillips ăn sáng với Nguyễn Đình Thuần. Xong, ghé qua Sứ quán, viết báo cáo cho Lodge những gì đã nghe được từ Thuần, rồi về nhà Tướng Stilwell ăn trưa, cùng với phó Đại sứ Trueheart, và Dunn, phụ tá của Lodge.

Khoảng 1 giờ 45, Tướng Đôn gọi điện thoại báo cho Stilwell đảo chánh bắt đầu. Hồi đầu tháng 10, Conein mời Phillips đến ăn cơm tại nhà mình, cho biết đảo chánh sẽ xảy ra trong vòng mấy tuần. Anh ta đã nhờ “A-team” của Lực lượng Đặc biệt Hoa Kỳ canh nhà, và nếu có chuyện không hay xảy ra, sẽ di tản vợ con anh. Conein sẽ ở cạnh các tướng đảo chánh, nên nhờ Phillips ở tại nhà mình trông chừng vợ con anh, khi đảo chánh xảy ra. Vì thế, từ nhà Stilwell, Phillips đến thẳng nhà Conein.

Trong khi ấy, theo Tướng Đôn:

Đến ngày 1 tháng 11, như đã hứa, tôi điện thoại tìm ông ấy (Conein) tại nhà lúc 1 giờ trưa nhưng ông đi vắng. Tôi nhờ nha sĩ Long đi tìm và mời vào bộ Tổng Tham Mưu.

 Đúng 1 giờ 30 trưa, ông Conein vào có mang theo một máy truyền tin đặc biệt để liên lạc với tòa Đại sứ Mỹ và một bao tiền là ba triệu bạc Việt Nam….

 …ông Conein đại diện cho Đại sứ Cabot Lodge luôn luôn ở cạnh chúng tôi, theo dõi tình hình… ông Conein theo dõi tôi, cứ hỏi:

 – Hai ông ấy đâu? Phải bắt lại cho kỳ được vì rất quan trọng. (On ne fait pas d’omelette sans casser les oeufs.)

Phillips kể:

Từ nhà Conein có thể nghe tiếng súng không liên tục từ chiều đến tối. Vào khoảng bốn giờ sáng (2-11), tiếng súng nổ liên hồi, có cả võ khí hạng nặng, giống tiếng cannon từ xe tăng, bắn từ mọi phía quanh dinh Tổng thống, kéo dài khoảng trên một giờ. Rồi lại im lặng. Trong khi lực lượng đặc biệt vẫn thức canh gác, tôi ngủ vài giờ trước bình minh, hy vọng vào lúc đó sẽ biết tin. Vào khoảng 7:30 sáng, Lou về nhà tắm rửa, thay quần áo và ăn. Anh ta đã có mặt tại Tổng Tham Mưu Quân đội Việt Nam, nơi chỉ huy cuộc đảo chánh, từ chiều hôm trước. Anh ta mới ghé qua Sứ quán để báo cáo, rồi về thẳng nhà.

 Cuộc đảo chánh đã thành công. Diệm và Nhu đã đầu hàng tại một nhà thờ ở Chợ Lớn, và sắp được mang về Bộ Tổng Tham Mưu, giữ ở đó cho đến khi có máy bay Mỹ chở đi lưu vong. Đó là tất cả những gì anh ta có thể cho tôi biết. Rồi anh ta trở lại Bộ Tổng Tham Mưu để biết chắc mọi xếp đặt cho việc giữ các ông Diệm và Nhu cho đến khi máy bay tới, phải mất một thời gian. Tôi vừa cảm thấy buồn, vừa thấy nhẹ nhàng vì đảo chánh đã xong. Tôi vui mừng vì Diệm không bị hại. Tôi đợi Lou trở về cho biết mọi sự đều tốt đẹp.

 Lou về lại nhà vào khoảng 11 giờ sáng (2-11), nhưng với vẻ mặt tái xạm. Trông như người ốm. Anh nói: “Bọn chó đẻ khốn nạn, chúng giết Diệm rồi; chúng hạ sát Diệm và Nhu.” Anh ta nộ khí xung thiên…. Họ đã ôn hòa đầu hàng, rồi bị giết trong chiếc xe bọc sắt được phái đến chở họ…. Conein đã từ chối nhìn các xác chết, anh không muốn làm nhân chứng. Conein đã thất thần, và cả tôi nữa…. [Diệm] đúng là một người cha của Nam Việt Nam – không phải người cha tốt nhất, nhưng là người nếu không có ông, thì đã không có một Nam Việt Nam độc lập.

 Đâu là sự thật?

Conein đã giữ kín miệng về vai trò của mình trong cuộc đảo chánh một thời gian khá lâu. Mãi đến khi trả lời với tư cách nhân chứng vào tháng 6, 1975, trước Ủy ban Thượng viện điều tra về vai trò của Hoa Kỳ trong việc ám sát các nhà lãnh đạo nước ngoài, do Nghị sĩ Frank Church đứng đầu, thường được gọi là “Church committee”, Conein mới nói về vai trò của mình, đó là: “chuyển lệnh từ Đại sứ của tôi đến những người làm kế hoạch đảo chánh, theo dõi những người làm kế hoạch đảo chánh, thu hoạch càng nhiều thông tin càng tốt, để Chính quyền chúng ta không bị đặt trước sự bất ngờ”.

Trong cuộc phỏng vấn thu thanhthu hình của WGBH lâu 42 phút 31 giây vào ngày 7 tháng 5, 1981 (2), Conein cho biết những điều đáng chú ý sau:

– Đường lối của Hoa Kỳ đối với chính quyền Ngô Đình Diệm rõ ràng đã thay đổi từ sau khi Đại sứ Lodge đến Việt Nam.

– Hoa Kỳ có bật đèn xanh cho các tướng về đảo chánh, nhưng không có bằng chứng rõ ràng, mà chỉ qua lời nói việc làm để các tướng hiểu được như vậy.

– Conein có gặp riêng ông Nhu tại Phủ Tổng thống, nghe ông độc thoại khoảng ba bốn tiếng. Conein có cảm tưởng ông Nhu muốn thuyết phục anh ta là mọi sự đều trong vòng kiểm soát. Tại sao ông Nhu làm như vậy? Anh không biết. Có lẽ tại ông Nhu biết anh có liên lạc với các tướng. Qua thái độ của ông Nhu, Conein có cảm tưởng chính quyền đã tự cô lập mình.

– Conein thường chỉ liên lạc với Tướng Đôn, phần lớn gặp nhau tại văn phòng nha sĩ (Tướng Đôn nói rõ là Nha sĩ Long), đóng kịch như người đi chữa răng.

– Conein gặp Tướng Minh vào đầu tháng Mười để trao đổi quan điểm. Minh không muốn Hoa Kỳ tham dự vào cuộc đảo chánh, mà chỉ muốn chính quyền mới được Mỹ sớm thừa nhận. Conein nói:

Ông ấy cũng thảo luận về việc để ngỏ cho ông ấy lựa chọn liên hệ tới Diệm. Một lựa chọn là họ cho ông Diệm đi lưu vong. Lựa chọn khác là họ có thể giết Diệm và Nhu. Tôi báo cáo chuyện này ngay, đó là lần chót, và cũng chỉ có lần ấy đề cập tới cái chết của Diệm cho đến ngày nó xảy ra.

 Được hỏi có thông tin nào cho Minh biết là Mỹ phản đối kế hoạch giết Diệm không. Conein trả lời có phản đối ngay, từ Washington.

Vấn đề chót trong cuộc phỏng vấn là: Anh cảm thấy thế nào khi biết Diệm Nhu bị giết, và làm thế nào anh biết họ bị giết? Conein trả lời:

Khi đảo chánh sắp kết thúc vào khoảng 5 hay 6 giờ sáng 2-11, Tổng thống Diệm gọi và nói chuyện với Big Minh. Tất cả các cú điện thoại nói với các tướng đều qua Đôn. Diệm từ chối nói chuyện với Minh, trừ một lần. Khi xong, Big Minh nói đại khái ông ta không chấp nhận cho các ông Diệm và Nhu đầu hàng khi người Việt còn bắn lẫn nhau, do đó, Diệm nói rằng sẽ có ngừng bắn vào lúc 7 giờ sáng. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy các tướng đã thắng …Sàigòn.

Lúc đó, các tướng và mọi người bỗng nhiên kéo ra đầy hành lang rộng lớn của Tổng Tham Mưu, và Big Minh tiếp nhận chúc mừng. Đúng ra, tôi nghĩ họ đã vinh thăng một số người ngay tại chỗ, từ đại tá lên thiếu tướng. Tôi không biết, sao bay khắp nơi, và thiếu tá lên trung tá, đại tá lên tướng và tướng thêm một sao nữa, và…. Tôi có cảm tưởng vào lúc đó, Diệm vẫn còn ở trong dinh…

Big Minh hỏi tôi cần bao lâu để tôi có thể kiếm được một máy bay đến Sàigòn. Trước hết, ông muốn một máy bay Mỹ, không phải máy bay Việt Nam…. Điều này chứng tỏ sự ủng hộ trực tiếp nên tôi gọi, tôi hỏi tòa đại sứ, nói với họ Diệm sắp đầu hàng…. Tôi được tòa đại sứ cho biết Hoa Kỳ muốn ông Diệm chấp nhận lưu vong tại quốc gia đầu tiên nhận ông, hoặc Philippines, Nhật, hay Pháp. Do đó, cần 24 giờ cho một máy bay đàng hoàng từ Okinawa tới Sàigòn để có thể bay thẳng tới nước khác…

Vào lúc này, Big Minh đòi mang chiếc xe du lịch (sedan) của ông tới, hộ tống bởi hai xe Jeep của Quân Cảnh Việt Nam, và ông đi đường trong để tới dinh và bốn hoặc sáu xe bọc sắt được gửi thẳng tới dinh. Sau khi ông đi rồi, mọi người dọn dẹp…

Sau khi Big Minh ra đi, tôi đi đường trong về phía dinh, tôi để ý chúng tôi phải dọn dẹp đủ thứ để họ sửa soạn cho ông Diệm tới. Họ có cái bàn phủ khăn xanh, họ có Phó Tổng thống ở đó để nhận sự giải nhiệm và họ chuẩn bị để mang máy quay phim tới. Lúc này, tôi biết họ sắp mang máy quay phim tới, tốt hơn là tôi nên về nhà. Trong khi ở nhà, tôi nhận được điện thoại từ sứ quán, họ nói cần tôi, và đây là điện thoại từ thẩm quyền cao nhất, muốn biết ông Diệm và ông Nhu đang ở đâu. Tắm xong, tôi trở lại Tổng Tham Mưu, tới câu lạc bộ sĩ quan, thấy họ đang lấy lời khai các bộ trưởng trong chính quyền cũ.

Lúc này, tôi hỏi về Diệm và Nhu. Tôi nói chuyện thẳng với Big Minh và ông ta cho tôi biết họ đã tự tử, và xác họ đang ở phía sau Tổng Tham Mưu – Tôi có muốn nhìn họ không? Tôi nói Không, tôi không muốn nhìn và tôi rất thất vọng họ đã làm sai dự định trước, vì kế hoạch nguyên thủy là Diệm Nhu ra khỏi nước.

 Có một khác biệt giữa thông tin của Phillips và trả lời của Conein: Theo Phillips, khi về nhà lần thứ nhất vào sáng 2-11, Conein cho biết anh em ông Diệm đã đầu hàng từ một nhà thờ ở Chợ Lớn, và sắp được mang về Bộ Tổng Tham Mưu, đợi lên máy bay đi lưu vong. Trong trả lời phỏng vấn, Conein cho biết khi đang ở nhà, được “thẩm quyền cao nhất” có nghĩa là ông đại sứ muốn biết các ông Diệm Nhu đang ở đâu. Đâu là sự thật?

TRanVanDon

 Trung tướng Trần văn Đôn trên Đại lộ Thống Nhất, sau khi đảo chánh thành công

Từ Sàigòn đến Arlington

Trong cuốn A Bright Shining Lie (1988) nhà báo Neil Sheehan viết: “Ít điệp viên được trao cho cơ hội đạt tới đỉnh cao của nghề nghiệp bằng cách xếp đặt để lật đổ một chính quyền. Conein đã chuyển quyền lực của Hoa Kỳ hầu tạo ảnh hưởng nơi các tướng để sai khiến”.

Theo lời Tướng Đôn, vào trưa ngày 2-11, ông chấp thuận lời yêu cầu cùa Conein, cho phép một máy bay chở Bác sĩ Phan Huy Quát, đang bị giam tại lao xá Cần Thơ từ sau cuộc đảo chánh bất thành tháng 11 năm 1960, về Sài Gòn. Ba giờ chiều, Conein cho biết ông Lodge muốn gặp các tướng đảo chánh. Tướng Minh không chịu đi, cử hai ông Kim và Đôn tới gặp Lodge lúc 4 giờ. Tối ngày 4 tháng 11, Lodge cho Conein đến nhà Tướng Khánh đón ba con ông bà Nhu, chở ra phi trường, cho đi Roma trên một chuyến bay đặc biệt.

Tháng 1-1964, Conein về Mỹ nhận huy chương CIA thưởng cho những công trạng trong cuộc đảo chánh. Sau cuộc “Chỉnh lý” ngày 30 tháng 1, từ Washington trở lại Sài Gòn, Conein được chỉ định làm phụ tá không chính thức cho Nguyễn Khánh.

Theo Phillips, Conein là người đầu tiên biết Khánh chuẩn bị thảo hiến pháp mới, sau này gọi là “Hiến chương Vũng Tàu”. Một hôm vào tháng Bảy (64), Lou thấy một Thiếu tá làm việc tại Tổng Tham Mưu, cắm cúi với chồng sách trên bàn, gồm hiến pháp Mỹ, Pháp, và một bản hiến pháp Đệ nhất Cộng hòa. Ông cho biết đang thảo một hiến pháp cho Khánh. Hỏi có kinh nghiệm gì về luật hiến pháp không, ông nhún vai trả lời: “không!” Thấy lạ, Conein báo cho tòa Đại sứ biết, nhưng không có động tĩnh gì.

Họp với Khánh tại Vũng Tầu, Đại sứ Taylor chỉ trích hiến chương, cả về hình thức và nội dung. Đi với Khánh trên đường ra Vũng Tầu, Conein đề nghị Khánh dẹp chuyện hiến chương, nhưng Khánh không nghe. Trong phiên họp Hội đồng Quận đội Cách mạng, Conein là người Mỹ duy nhất hiện diện. Vừa về Sài Gòn công bố Hiến chương, Khánh đã bị phản đối ồn ào, từ mọi phía. Khánh nhờ Conein yêu cầu Tướng Taylor ra tuyên bố ủng hộ. Taylor thẳng tay từ chối, nói các cuộc biểu tình phản đối là do lỗi của Khánh. Được Conein báo thái độ của Taylor, Khánh nổi giận. Conein bị kẹt giữa hai tướng khó tính, và có nhiệm vụ tường thuật trung thực những lời chửi rủa ông nọ dành cho ông kia.

Bị đả đảo, giận Mỹ không ủng hộ, Khánh bỏ lên Đà Lạt nằm, còn bị đài VOA loan tin là ông trong tình trạng khủng hoảng tinh thần. Khánh gọi Conein lên Đà Lạt ngay, để nghe ông ta chửi Taylor thậm tệ. Chửi, còn ra lệnh cho Conein trở về nói lại cho Taylor nguyên văn những gì ông ta nói, kể cả những điều tục tằn, như “espèce de con”. Conein cẩn thận viết lời của Khánh xuống giấy, rồi hỏi lại có đúng ông ta muốn chuyển đi nguyên văn không. Trả lời đúng.

Tại Sài Gòn, sau khi đọc lời chửi của Khánh, Taylor giận dữ hỏi Conein “Anh có chắc hiểu rõ tiếng Pháp không?” Taylor bay ngay lên Đà Lạt đề đương đầu với Khánh, nhưng máy bay không đáp xuống được vì thời tiết xấu. Hôm sau, Taylor gặp Khánh thì Khánh đã nguôi giận, tỏ ra rất lịch sự với Taylor. Trong khi ấy, người thân của Khánh đã cho ký giả báo New York Herald Tribune biết chuyện Khánh chửi Taylor. Đọc báo xong, Taylor ra lệnh cho Conein không được liên lạc với Khánh nữa, và anh phải rời Việt Nam trong 30 ngày.

Sau khi gặp Taylor, Conein nhận được điện thoại từ Sam Wilson của USOM ở Quân khu IV, nói Tướng Dương Văn Đức đang chuẩn bị đảo chánh chống Khánh, hỏi Conein có giúp được gì không. Conein quen Đức từ chiến dịch tiếp thu Cà Mau năm 1955, bèn gọi cho Đức bảo đừng đảo chánh, tội nặng lắm đấy. Đức hứa sẽ thôi. Nhưng Taylor biết được, thay vì khen Conein, đã ra lệnh cho anh phải rời Việt Nam ngay trong vòng 8 tiếng. Trên đường về Mỹ, khi Conein đang ở Hong Kong ngày 13 tháng 9, các tướng Đức và Phát vẫn kéo quân vào Sài Gòn, nhưng thay vì đảo chánh, gọi là “biểu dương lực lượng”.

Năm 1965, thời chính quyền Thiệu-Kỳ, Lansdale lại được cử qua giúp Việt Nam. Cả nhóm cộng tác cũ, trong đó có Phillips và Conein, cùng trở lại với Lansdale. Lại có thêm sự nhập bọn của một nhân vật sau này nổi tiếng trong vụ tiết lộ tài liệu mật Bộ quốc phòng là Daniel Ellsberg. Nhưng lần tái hồi này, nhóm của Lansdale đã không tạo được phép lạ nào. Lansdale rời hẳn Việt Nam vào tháng Sáu 1968. Conein cũng thôi làm cho CIA từ năm 1968, trở thành một doanh nhân tại Việt Nam, buôn bán quân trang quân dụng thặng dư. Nhưng không thành công.

Trở về Mỹ, năm 1970 Lucien Conein được một người quen từ hồi OSS là Howard Hunt giới thiệu với Tổng thống Nixon. Năm 1971, Hunt muốn Conein nhập bọn đám “Thợ ống nước” (Plumbers), là nhóm chuyên làm những việc mờ ám để củng cố địa vị của Nixon đã chủ mưu và bị bắt trong vụ Watergate 1972. Nhưng Conein từ chối. Sau này, Conein nói với Stanley Karnow, tác giả quyển Vietnam: A History rằng “Nếu có tôi can dự, thì chúng tôi đã làm hẳn hoi”.

Từng là người có nhiều liên hệ với Corsican Brotherhood, một tổ chức nổi tiếng trong lãnh vực buôn ma túy, năm 1973 Nixon đã cho Conein điều khiển cơ sở đặc biệt chống ma túy (Chief of Special Operations for Drug Enforcement Administration).

Karnow cho biết ông đã bỏ ra 70 giờ phỏng vấn Conein, cho dự tính viết một cuốn tiểu sử ông ta, nhưng dự án đành phải bỏ, khi thấy Conein giống như Ashenden, một nhân vật gián điệp Anh trong tiểu thuyết của Somerset Maugham, một người can dự quá nhiều vào các điệp vụ phiêu lưu, đến nỗi không thể phân biệt được đâu là sự thật với vai trò của mình trong nghề nghiệp.

Lucien Conein qua đời đầu tháng 6 năm 1998. Vào dịp này, trong bài báo trên tờ New York Times ngày 7-6, Tim Weiner viết: “Ông Conein cho các đồng nghiệp và mấy người bạn nhà báo biết rằng ông từng phục vụ trong đạo quân Lê Dương của Pháp (French Foreign Legion), điều này có thể đúng mà cũng có thể không, và rằng ông mất hai ngón tay trong một mật vụ nguy hiểm. Thật ra, ông mất chúng trong khi sửa máy chiếc xe chở ông và vợ một người bạn thân đi mùi mẫn, như vậy, câu truyện cũng dựa trên sự thật.”

lucienconeinfuneralleotouchet1999

Đám tang Lucien Conein tại nghĩa trang quân đội Arlington tháng 6 năm 1998 (ảnh Leo Touchet)

Có người còn thất vọng là trước khi qua đời, Conein đã không thú nhận vai trò của mình trong vụ ám sát Tổng thống Kennedy. Sở dĩ có chuyện này, vì trong một bức ảnh chụp Tổng thống Kennedy trước khi ông bị ám sát, có một khuôn mặt giống hệt Conein. Chuyện này, mãi mười năm sau khi Conein qua đời mới được làm sáng tỏ: người ta tìm ra người có khuôn mặt giống Conein trong hình.

Về già, sau một lần bị đột quỵ, Conein đi lại khó khăn, phải chống gậy, nhưng đầu óc tương đối còn minh mẫn–minh mẫn theo kiểu Conein, mọi sự ông nói ra đều gần đúng. Trong phần “Lời cuối” (Epilogue) của cuốn Facing the Phoenix, tác giả Zalin Grant viết, đối với Conein “hạnh phúc tuyệt vời là được ngồi tại căn nhà ngoại ô ở Virginia mà không phải làm gì cả.” Conein cho Grant biết ông dùng thì giờ đọc Thánh kinh (Bible) từ đầu tới cuối. Được hỏi về sự nổi tiếng, phần nhiều là tiếng xấu, Conein nói: “Tôi đếch cần những gì bọn chó đẻ viết về tôi. Bây giờ, chẳng đứa nào còn có thể làm hại tôi…”

Lucien Conein được an táng theo lễ nghi trọng thể tại nghĩa trang quân đội Arlington vào ngày quốc khánh Pháp 14 tháng 7, cũng là nơi an nghỉ của John Kennedy, người đã cho ông vai trò quan trọng trong biến cố 1-11-63.

————-

Chú thích:

2. Có thể đọc bản ghi lại cuộc phỏng vấn Conein theo đường dẫn:

http://openvault.wgbh.org/transcript/asset:c42744d7f08e586105f77503c66cd7e7bbd9450e

hay coi video cuộc phỏng vấn theo đường dẫn:

http://openvault.wgbh.org/catalog/org.wgbh.mla:70d2519bd2e927ad46581a12a52575b1123abc7d

bài đã đăng của Đinh Từ Thức


11 bình luận »

  • Phan Đức viết:

    Đoạn văn sau đây làm tôi chú ý vì dễ làm người đọc hiểu lầm,
    nếu dựa vào cấu trúc câu :
    “Từng là một người có nhiều lên hệ với Corsican Brotherhood,
    một tổ chức nổi tiếng trong lãnh vực buôn ma túy,năm 1975,
    Nixon đã cho Conein điều khiển cơ sở đặc biệt chống ma túy”.
    Lẽ ra,nên đảo lại Conein thay vì Nixon(để tránh hiểu lầm là
    Nixon là người có liên hệ với Corsican Brotherhood).

  • Phan Đức viết:

    Xin đảo lại như sau :
    Conein đã được Nixon cho điều khiển cơ sở đặc biệt chống ma túy.

  • Đinh Từ Thức viết:

    Xin cảm ơn bạn đọc Phan Đức đã góp ý sửa câu văn để tránh bị hiểu lầm.

    Trân trọng.

  • Hoà Nguyễn viết:

    Theo Nguyễn Kỳ Phong trong quyển “Vũng Lầy của Bạch Ốc” (trang 184): ” ngày 5 tháng 10, (1963), Dương Văn Minh tiếp Conein ở tư dinh để thông báo là họ đảo chánh. Tướng Minh tiết lộ cho Conein biết nhóm đảo chánh sẽ thực hiện một trong ba kế hoạch: (1) Ám sát hai ông Nhu và Cẩn, vẫn để yên ông Diệm. (2) Bao vây Sài Gòn để gây áp lực. (3) Chia Sài Gòn ra làm nhiều khu và triệt tiêu từng khu nếu có sự chống cự. Lodge điện về Hoa Thạnh Đốn nội dung câu chuyện giữa Minh và Conein”.
    Đêm 28 tháng 10, Conein gặp tướng Đôn. Khi Conein hỏi, Đôn cho biết chi tiết về thành viên của nhóm đảo chánh. Người cầm đầu là Dương Văn Minh, tướng Lê Văn Kim lo về chính trị, ông Đôn đại diện nói chuyện với Mỹ (Ông Nguyễn Kỳ Phong chú thích là theo văn kiện CIA “Nguồn Gốc Cuộc Đảo Chánh 1-2 tháng 11, 1963 của Các Tướng Lãnh”, theo sách dẫn trên trang 186). Như vậy phía Mỹ chỉ biết về những người cầm đầu trước đảo chánh ba, bốn ngày. Lúc đó, theo tương Đôn kể cho Conein, các tướng đảo chánh vẫn chưa tin lòng trung thành của tướng Tôn Thất Đính. Ngày 29 tháng 10 Lodge đánh điện về Hoa Thạnh Đốn báo cáo đảo chánh sẽ bắt đấu.

    Vai trò của Conein trong đảo chánh 1-11- 1963 chỉ là liên lạc để đưa tin và lấy tin giữa toà đại sứ Mỹ với các tướng đảo chánh. Conein đã gặp các tướng Đôn, Kim, Minh và Đính. Conein biết tướng Minh có chọn lựa giữa để ông Diệm ra đi, và giết cả hai anh em ông Diệm. Nhưng Conein không tỏ vẻ ngăn cản ông Minh, và không chịu trách nhiệm vế cái chết của ông Diệm.

    Cái tiểu tựa “Tiền và Máu” (của ông Đinh Từ Thức trong bài viết ) dường như muốn so sánh chuyện Conein đem 3 triệu đống VN đến bộ Tổng Tham Mưu giao cho các tướng đảo chánh với chuyện Juda nhận 30 đồng tiền vàng để bán Chúa. Nhưng so sánh này hơi cường điệu, vì Mỹ đưa tiền nhưng không yêu cầu giết ông Diệm: Tổng thống Kennedy và Conein đều bất ngờ và tỏ vẻ thất thần khi nghe tin ông Diệm chết; phần các tướng đảo chánh, tuy ông Đôn nhận tiền tại Tổng Tham Mưu, nhưng ông Minh vẫn ra lệnh giết hai ông Diệm và Nhu. Lý do không phải vì tiền mà vì ông Minh quá lo sợ thế lực của ảng Cần Lao và ảnh hưởng của ông Diệm trong quân đội (như thấy đối với Cao Văn Viên, Trần Thiện Khiêm về sau lật đổ nhóm tướng đảo chánh, một phần để trả thù cho cái chết của ông Diệm).

  • 1mitee viết:

    Trong quyển “In the Jaws of History” cựu Đại Sứ Bùi Diễm cho biết ý tưởng về một cuộc đảo chính lật đổ chế độ Ngô Đình Diệm là do Rufus Phillips “gợi ý” với Tướng Lê Văn Kim.

    Việc một nhân viên tình báo kỳ cựu như Rufus Phillips đưa ra ý kiến như thế sẽ làm Tướng Kim diễn dịch là Mỹ đã cân nhắc và khuyến khích chuyện lật đổ chính quyền.

    Khi một ý tưởng đã được gieo vào trong đầu những nhân vật võ biền như các tướng lãnh, họ sẽ phải khai triển nó bằng cách thảo luận với các thành phần chính trị chống đối chính phủ Ngô Đình Diệm.

    Do đó khi đọc quyển sách của Rufus Phillips, chúng ta cần thận trọng vì khả năng chạy tội hay bốc thơm chính mình(self serving) của tác giả. Khi Lou Conein không còn nữa thì khó ai kiểm chứng những gì Rufus Phillips viết về Lou Conein.

    Cái bất hạnh cho Việt Nam là quá nhiều kẻ bất tài nhưng có tham vọng quá lớn mà hành động nông nổi, không nghĩ đến hậu họa lâu dài!

  • Hoà Nguyễn viết:

    1mitee viết:”Trong quyển “In the Jaws of History” cựu Đại Sứ Bùi Diễm cho biết ý tưởng về một cuộc đảo chính lật đổ chế độ Ngô Đình Diệm là do Rufus Phillips “gợi ý” với Tướng Lê Văn Kim”.

    Theo cuốn “Vũng Lầy của Bạch Ốc” của Nguyễn Kỳ Phong, Rufus Phillips và Lucien Conein trước cùng làm việc trong toán tình báo SMM (Sài Gòn Military Mission) dưới quyền của Landsdale, khi đó Phillips còn là trung úy và Conein là thiếu tá. Cuối năm 160, Phillips qua Lào, và năm 1963 lại trở về Sài Gòn, làm cho CIA, dưới dạng trá hình là phó giám đốc USOM, một cơ quan viện trợ kinh tế. Hai ngày sau khi chùa Xá Lợi bị tấn công, tướng Trần Văn Đôn liên lạc với Conein, cùng ngày tướng Lê Văn Kim liên lạc với Phillips, “khẳng định là quân đội sẽ ủng hộ Hoa kỳ trong việc hạ bệ ông Nhu, và nếu ông Diệm phản đối, quân đội sẽ đảo chánh”. Ý định của các tướng lãnh được CIA góp nhặt gởi về thẫm quyền Hoa kỳ (câu này chép nguyên văn cuối trang 178 trong VLCBO). Như vậy, đây là chủ ý của hai ông Đôn và Kim, tuy chưa rõ rệt làm đảo chánh, chứ không phải “gợi ý” của CIA như ông Bùi Diễm viết.

    Ngày 24-8, Phillips gặp bộ trưởng phủ tổng thống kiêm phụ tá bộ trưởng Quốc phòng Nguyễn Đình Thuần, vừa là bạn vừa là đồng sự . Hai người nói chuyện với nhau rất nhiều về các tướng lãnh, và ông Thuần lên án hoặc chống ông Nhu, nhưng vẫn trung thành với ông Diệm. (Theo “A Death in November: America in Vietnam, 1963″ của Eileen J. Hammer in năm 1987, bản dịch của Vũ Văn Ninh và Trần Ngọc Dung là ” Bàn tay Hoa kỳ, Cái chết ông Diệm”, trang 162). Cũng theo sách này, trong lần gặp nhau lần đầu, tướng Kim nói với Phillips ” nếu Hoa kỳ có lập trường rõ ràng chống Nhu và ủng hộ quân đội loại ông ta ra khỏi guồng máy chính quyền, quân đội sẵn sàng ra tay ngay” (nguyên văn trang 164, 166). Điều này giống với ý đã dẫn ở sách trên. Trong khi đó tướng Nguyễn Khánh đã nói với nhân viên CIA qua một cuộc tiếp xúc là “ông Nhu dường như muốn bắt liên lạc với Hà Nội”.(trang 165). Điều này làm tăng thêm ý muốn của Mỹ muốn loại bỏ ông Nhu ra khỏi chính trướng.

    Ngày 25-8, Conien gặp tướng Minh. Sau đó, tướng Kim đi tìm gặp Phillips. Kim cùng đi với một nhà chính trị của đảng Đại Việt, muốn biết xem đại sứ Lodge có cử Conein đến gặp tướng Minh hay không. Phillips báo cho Lodge điều này, và sau đó cho biết Lodge nói rằng Conein hành động là do lệnh của Lodge. (sách dẫn trang 178). Ông Bùi Diễm cũng là ngườì của đảng Đại Việt, nên biết có cuộc gặp gỡ này và ghi lại chuyện đó là đúng, nhưng nội dung thật sự thế nào thì không thể nói chắc (trừ khi ông Kim kể lại, hay ông Diễm là nhân vật cùng đi).

  • Đinh Từ Thức viết:

    Trước hết, mừng được gặp lại các bạn từ tlw trên sân DM,

    Về phản hồi của Hòa Nguyễn:

    Theo những tài liệu mà tôi có, ngày 5 tháng 10, 1963 không phải là lần đầu tiên Conein gặp Tướng Big Minh. Theo tài liệu của CIA mới được phổ biến “CIA and the House of Ngo” (tr.177 pdf) trong cuộc gặp gỡ ngày 27 tháng 8, 1963, Tướng Khiêm đã cho Conein biết tên những người trong nhóm âm mưu đảo chánh, ngoài các tướng còn gồm cả Phó Tổng thống Nguyễn Ngọc Thơ. Dịp này, Tướng Khiêm cho Conein biết, vì địa bị đặc biệt, Big Minh tránh gặp người Mỹ.

    Nhưng chỉ hai ngày sau, Tướng Minh quyết định ngược lại, qua Tướng Khiêm, xếp đặt gặp Conein và Spera tại văn phòng Tướng Khiêm vào sáng ngày 29 tháng 8. (tr.178)

    Trong khi sửa soạn tới văn phòng Tướng Khiêm, Conein và Spera nhận được tin từ Richardson, trưởng trạm CIA ở Sàigòn cho biết mới nhận được điện tín cho biết có thể “giới thẩm quyền thay đổi ý định”, và ra lệnh cho Conein và Spera cứ đi gặp các Tướng Minh và Khiêm nhưng không cam kết gì hết.

    Khi trở về, Richardson củng với Conein và Spera gặp ông Lodge, và ông đã nổi giận về chuyện này, cho là Richardson đã làm hỏng việc. Cùng ngày, Tướng Kim và ông Bùi Diễm cũng nói chuyện này với Rufus Phillips. Ông Lodge cũng nhờ Phillips xác nhận với các tướng về quan điểm của ông và vai trò của Conein và Spera.

    Tôi dùng tiểu tựa “tiền và máu”, vì trong tiểu mục này, đây là hai thứ nổi bật hơn cả. Ngoài ra, không có ý gì khác. Bị cho là “cường điệu”, đành chịu.

    Về phản hồi của 1mitee:

    Tôi check trong “In the Jaws of History”, thấy nơi trang 102 tác giả Bùi Diễm viết rằng “Khi kế hoạch (đảo chánh) tiến mau, tôi quyết định đã đến lúc xếp đặt cho Kim gặp Rufe Phillips”. (As the pace of planning picked up, I decided the time had come to arrange for Kim to get together with Rufe Phillips). Như vậy rõ ràng người “gợi ý” đảo chánh cho Tướng Kim không phải là Phillips. Khi Tướng Kim gặp Phillips, kế hoạch đảo chánh đã đang tiến hành.

    Xin cám ơn các bạn đã góp ý.

  • 1mitee viết:

    @Đinh Từ Thức: “In the Jaws of History – Gọng Kìm Lịch Sử” trang 102…

    Tôi thì lại chú ý đến đọan đầu trang 101, và trước đó khi tác giả Bùi Diễm nói đến sự thân thiết với gia đình Tướng Kim như thế nào, và một lần vào khỏang cuối tháng 7, hay đầu tháng 8/1963, Tướng Kim nhờ Bùi Diễm thăm dò ý huớng người Mỹ… sau đó là đọan Bùi Diễm nói về Rufus Phillips, đặc biệt có câu:

    “From Phillips I began to pick up hints that the Americans were now not sure of themselves, that they were beginning to worry about Diem’s viability.” (Từ Phillips, tôi bắt đầu nắm bắt những gợi ý rằng người Mỹ lúc này không còn tự tin, rằng họ bắt đầu lo ngại về sự tồn tại của Diêm.)

    Với bản lãnh của một nhà ngoại giao thâm niên và là một chính khách lãnh đạo của đảng Đại Việt, Ông Bùi Diễm diễn dịch thế nào về những gợi ý đó… và ông chia sẽ với ai nếu không phải với Tướng Kim!

  • Hoà Nguyễn viết:

    1mitee viết: Với bản lãnh của một nhà ngoại giao thâm niên và là một chính khách lãnh đạo của đảng Đại Việt, Ông Bùi Diễm diễn dịch thế nào về những gợi ý đó…

    Theo bài viết của Trần Giao Thuỷ, trên DCVOnline ngày 10-11-10, ở phần trích lại bên dưới, lúc đó Bùi Diễm là chủ bút của báo Anh ngữ Saigon Post, chưa giữ vai trò gì ở chính trường miền Nam, hơn nữa còn bị (người Mỹ) đánh giá cùng với bác sĩ Đặng Văn Sung, cũng viết báo, như là “người cơ hội”. Lý do của từ “cơ hội” (không đẹp) này cũng cần tìm hiểu thêm. Đảng Đại Việt có mặt bên trong hậu trường của nhiều cuộc chính biến ở miền Nam: hai đảo chính năm 1960 (bất thành) và năm 1963, chỉnh lý hay đảo chính của tướng Nguyễn Khánh (với các sĩ quan cấp tá tham dự như Huỳnh Văn Tồn, Nhan Minh Trang và đưa Nguyễn Tôn Hoàn, Đại Việt, từ Pháp về làm thủ tướng); không kể sau này ông Nguyễn Văn Kiểu, anh ông Nguyễn Văn Thiệu, cũng người đảng Đại Việt. Bùi Diễm là bộ trưởng phủ thủ tướng cho thủ tướng Phan Huy Quát (Đại Việt) năm 1965, chỉ trong một thời gian ngắn, và làm đại sứ miền Nam VN tại Mỹ từ năm 1967.

    Trích : Những ngày cuối cùng của Đệ I Cộng hòa (II) củaTrần Giao Thủy đăng trên DCVOnline

    “Hôm 28 tháng Mười, một chính khách thuộc Đảng Đại Việt, Bùi Diễm (trong giai đoạn này Bùi Diễm chưa giữ vai trò gì ở chính trường miền Nam; ông là nhà báo [Saigon Post], nhà sản xuất phim ảnh [“Chúng tôi muốn sống”]), liên lạc với cơ sở để dò hỏi về vai trò của Conein, nhân viên CIA xác định vai trò chính yếu của Conein. Bùi Diễm trả lời bằng cách tuyên bố mình có thể là một đại diện khác có liên lạc với nhóm tướng đảo chánh. Một người cơ hội khác là Bác sĩ Đặng Văn Sung (một đảng viên khác của Đại Việt), bỏ cả buổi tối hôm sau mô tả với một nhân viên CIA khác là ông và các đồng chí đã hình dung cơ chế chính phủ mới và vai trò của họ trong đó ra sao. ”

    (Thomas L. Ahern Jr., CIA and The House of Ngo, p. 204)

    Như đã kể cùng ngày 22-8 khi tướng Trần Văn Đôn gặp Conein, tướng Lê văn Kim chủ động tìm gặp Rufus Phillips(không biết có qua ông Bùi Diễm không). Lý do dễ hiểu là để dò xem người Mỹ có thái độ thế nào nếu quân đội làm đảo chính sau ngày chùa Xá Lợi bị tấn công (20-8-1963). Nhưng không phải chỉ nhóm các tướng Minh, Đôn, Kim muốn làm đảo chính. Trước đó, còn có nhóm Trần Kim Tuyến, Huỳnh Văn Lang và Phạm Ngọc Thảo, hay nhóm các sĩ quan trẻ cấp tá nhưng bị ngăn chận. Không có chứng cớ do Mỹ gợi ý cuộc đảo chính, nhưng họ tiếp xúc với Mỹ để biết Mỹ ủng hộ họ làm đảo chính, và nhất là viện trợ tiếp theo đó không, là điều tối cần thiết trong tình hình chính quyền miền Nam phải được Mỹ giúp kinh tế, quân sự để tồn tại và chống lại CS.

  • Đinh Từ Thức viết:

    Hòa Nguyễn trích lại “Những ngày cuối cùng của Đệ I Cộng hòa (II) của Trần Giao Thủy đăng trên DCVOnline”:

    “Một người cơ hội khác là Bác sĩ Đặng Văn Sung…”

    Trong bản tiếng Anh “CIA and The House of Ngo”, Thomas L. Ahern Jr. viết: “Another oppositionist Dr. Dan Van Sung…” Người Mỹ viết thiếu chữ “g” trong họ Đặng, trong khi người Việt, có lẽ vì đọc vội, đã nhìn “oppositionist” là người đối lập, thành “opportunist” là người cơ hội. Từ người đối lập thành người cơ hội, khá tai hại.

  • Hoà Nguyễn viết:

    Về câu dịch của ông Trần Giao Thủy (mà tôi trích lại), ông Đinh Từ Thức nhận xét sau đây chắc hẳn là đúng :” có lẽ vì đọc vội, đã nhìn “oppositionist” là người đối lập, thành “opportunist” là người cơ hội .” Do đó, từ “cơ hội” đã dùng là không thích hợp, và ở đây tôi chỉ cóp nhặt ghi lại các sự kiện được thấy kể, chứ không có ý đánh giá nhân vật nào.

    Trở lại câu chuyện này, tôi chỉ muốn ghi thêm vài chi tiết mới thấy nói tới khi chúng ta cùng đi tìm sự thật trong lịch sử.

    Sau cuộc chỉnh lý 30-1-1964 của tướng Nguyễn Khánh (thật ra do tướng Trần Thiện Khiêm làm với các sĩ quan Đại Việt), nhiều đảng viên Đại Việt có mặt trong chính phủ mới, như các ông Nguyễn Tôn Hoàn (Phó Thủ tướng), Hà Thúc Ký (bộ trưởng bộ Nội Vụ); ngoài ra giáo sư Nguyễn Ngọc Huy, thuộc Đại Việt Quốc Dân đảng ra hoạt động công khai (chính thức). Nhưng do bất đống, Nguyễn Khánh loại bỏ Hà Thúc Ký, và Nguyễn Tôn Hoàn từ chức. Nhiều chính biến tiếp theo, trong đó có vài đảo chính không thành, rốt cuộc loại được Nguyễn Khánh khỏi chính trướng miền Nam, và trong đó chắc chắn có bàn tay của đảng Đại Việt (như thấy trong chính phủ Phan Huy Quát và ông bộ trưởng Bùi Diễm). Về sau gs Nguyễn Ngọc Huy thành lập đảng (hay Phong trào) Cấp Tiến, phàt triển rất nhanh vào thời tổng thống Nguyễn Văn Thiệu.

    Hôm nay (11-16-10), trên DCVOnline, trong bài phỏng vấn của Pho H. Huynh, tướng Tôn Thất Đính nói về cuộc đảo chính 1-11-1963 :” Tôi biết mọi người (đảng viên) Đại Việt sẽ phản đối bất kỳ hình thức chính phủ mới nào của Diệm, nhưng việc họ (Đại Việt) đã giết chết ông Diệm như thế thực sự làm tôi đau buồn “. Có lẽ là kết luận quá vội vã khi cho ông Diệm chết vì người của Đại Việt (tuy họ có mối thù đối với ông Diệm và nhất là với ông Ngô Dình Cẩn đã đánh phá, tiêu diệt cơ sở đảng Đại Việt ở miền Trung)

    Cũng theo tướng Tôn Thất Đính, các tướng Lê văn Kim, Mai Hữu Xuân, và cả đại uý Nguyễn Văn Nhung (đã giết hai anh em ông Diệm, Nhu), đều là người của đảng Đại Việt. Sự kiện này quá mới, và vì tướng Đính bị nhiều người cho là xốc nổi, hợm hĩnh, thiếu chín chắn, nên điều ông tiết lộ cần được tìm hiểu cặn kẽ hơn. Riêng tướng Lê Văn Kim cho là chơi thân với ông Bùi Diễm, và thấy hai người cùng đi gặp Rufus Phillips, nên có thể ông Kim cũng người đảng Đại Việt ? Nhưng nếu là vậy, tại sao sau ngày 30-1-1964 ông Kim bị loại cùng với các tướng Đôn, Xuân, Đính ?

Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch