Sự Hình Thành của Quán Văn (trích Phóng bút Cũng Cần Có Nhau)
Lời người viết (HXS): Cũng Cần Có Nhau là một thiên phóng bút dưới dạng hồi tưởng về thời điểm sinh hoạt văn nghệ thập niên 60/70 ở miền nam Việt Nam nói chung trong đó có Quán Văn, các chương trình công tác xã hội, phong trào du ca v.v. Bản thảo phóng bút này đã hoàn tất, duy chỉ còn mong đợi thời cơ thuận tiện và một nhà xuất bản thích hợp để ra mắt bạn đọc. Dưới đây là một trích đoạn có liên quan đến sự thành lập Quán Văn, theo yêu cầu của độc giả Da Màu. Kính mời quý vị theo dõi.
Hoàng Xuân Sơn – Ngô Vương Toại: 40 năm sau Quán Văn (hình chụp ở tiểu bang Virginia, USA, 2007)
TỪ NHÓM SINH VIÊN VĂN HÓA ĐẾN CÔNG TRƯỜNG THANH NIÊN VÙNG GIỚI TUYẾN: QUÁN VĂN TRONG NỖI TÌNH CỜ
Không phải cuộc sống lúc nào cũng suông sẻ. Những ngày thơ mộng rong chơi êm ả rồi cũng dần qua. Tất cả bọn tôi đều ở vào lứa tuổi động viên. Phương chi còn phải chúi đầu vào việc học cố kiếm lấy mảnh bằng để kéo dài cuộc sống dân sự. Chiến tranh rồi cũng lan dần về thành phố. Ngồi quán hôm nay trong nỗi thấp thỏm âu lo. Đại bác đêm đêm dội về thành phố … Cộng thêm những hình ảnh kinh hoàng của sự chết chóc phân ly dần ngự trị trong tâm khảm khiến những chàng thanh niên mang bộ mặt thảm sầu như đá đeo. Những đoàn dân quê rời bỏ ruộng đồng về lánh cư nơi thành thị. Những người lính trận áo còn bạc phếch màu chiến trường hối hả vui chơi hàng quán vài ba ngày phép ngắn ngủi. Thời chiến đọc mới thấy thấm những vần thơ bi tráng của Nguyễn Bắc Sơn: Mai ta đụng trận ta còn sống – Về ghé sông Mao phá phách chơi – Chia sớt nỗi sầu cùng gái điếm – Đốt tiền mua vội một ngày vui . . .
Và rồi những trận pháo kích của Bắc quân cũng đã rót đều vào đô thị. Lính Mỹ, kẽm gai và đồn bót. Chết chóc và tang thương. Thành đô trưng bày diện mạo căng thẳng nơm nớp đợi chờ? Chúng tôi sống hôm nay và lo âu cho ngày mai. Có những người bạn trong quân ngũ ghé thăm hôm trước , hôm sau đã nghe tin ngã gục nơi chiến trường. Hoặc mất tích ngoài trận địa. Như Mai Quang Giá, như Dương Phước Duy, Lê Văn Châu . . . Ôi học đường, chiến tranh, hòa bình, giá nào phải trả?
Hình như xưa vai gầy
lúc trời nghiêng vạt nắng . một bên
không thấy được mầu mắt
giấu sau làn kính râmhình như không nói tự đầu chí cuối
lặng im . như triết ngôn líu ríu chân người
mềm lụa áo dài cánh sen
bút cắn ở răng tư lựhình như chấm hỏi móc câu
níu trời gần xuống
trời xám buồn tiễn đưa thinh không áo trận về nằm khuất
hơi hám chiến tranh ngun ngút sầu vẫn mắt sau kính đen
và quay giấu lệ thầm giọt cà phê loang tưởng
khói thu vàng ảm ngón cay
con đường hòa bình côi cút. . .
(HXS)
Rồi giữa bạn bè, trong anh em thân tình cũng có mòi nghi kỵ lẫn nhau. Trần Tiến Định hục hặc với Trần Hiếu Lai, với Ngô Vương Toại . . . bỏ đi mất biệt (?) Nguyễn Huỳnh ở giữa bó tay. Thiên Bang tan rã. Không còn Nhóm Thanh Niên Tự Lực. Gió lộng trở thành hơi may tan vào cõi mịt mờ (*). Sinh hoạt lắng đọng một thời gian dài. Không khí ngột ngạt, trầm uất. Bạn đường ơi, hãy làm một cái gì đi chứ! Đỗ Tăng Bí nghĩ tới chuyện in sách, làm công tác văn hóa. Bọn tôi lại thay hình đổi dạng, quy tụ thành một nhóm nhỏ khác: Nhóm Sinh Viên Văn Hóa (NSVVH). Nhóm gồm những tay có trình độ học vấn và kiến thức ngang ngang nhau. Nhóm khởi đầu có Đỗ Tăng Bí (trước là chủ nhiệm tạp chí Thế Kỷ 21), Đinh Bá Ái (Dược sĩ, còn ở quê nhà?), Trần Viết Anh (Dược khoa, em Trần Viết Ngạc hiện đang dạy học, chuyên viên nghiên cứu Sử ở Việt Nam), Phan Huy Đạt (Luật sư, hành nghề ở Cali – gần đây nhất làm chủ nhiệm tờ báo Người Việt), Lưu Trọng Đạt (Quân nhân,tử trận), Nguyễn Thạc (Tây Ban Cầm thủ cổ điển, con trai GS Nguyễn Đăng Thục, nguyên khoa trưởng đại học Văn Khoa Sàigòn), Trần Trọng Thức (Ký giả Việt Tấn Xã, ông xã của nữ kịch sĩ Kim Cương; nghe nói là một nghệ sĩ nằm vùng?), Nguyễn Công Chánh tự Lô, Ngô Vương Toại, Hoàng Ngọc Tuấn, Hoàng Xuân Sơn . . . . (Hình như còn ai nữa? Nhờ ông Đỗ Tăng Bí nhắc hộ!) Công trình thực hiện đầu tiên của Nhóm Sinh Viên Văn Hóa (NSVVH) là thành lập nhà xuất bản Quảng Hóa (trùng tên với cô em xinh đẹp của họa sĩ Nghiêu Đề, đã khuất). Nhan sách ấn hành đầu tiên là cuốn Quân Vương (nguyên tác: The Prince của Machiavelli) chuyên về học thuật quyền lực chính trị. Sau đó còn in thêm một số nhạc tập, ca khúc của Trầm Ca, Du Ca, Nguyễn Đức Quang và thi tập Đêm Việt Nam của Đỗ Quý Toàn. Nhà Quảng Hóa còn dự trù in ấn sáng tác phẩm của anh em trong nhóm. Nhưng sau đó ngưng hoạt động vì vấn đề tài chánh.
Trong ý nghĩ tình cờ nào đó của một ai đề xướng, NSVVH đứng ra thành lập Quán Văn. Quán Văn Quán Văn cái tên trở thành rất thân thuộc về sau là một trong những tụ điểm sinh hoạt văn nghệ tiên phong của thanh niên sinh viên học sinh rất có khí thế, có sức lôi cuốn mãnh liệt và tạo được nhiều tiếng vang trong những năm dài biến động. Có thể nói không ngoa: Chính Quán Văn đã đưa tên tuổi nhiều nghệ sĩ sáng tác, trình diễn đi sâu vào lòng thưởng ngoạn của giới trẻ và người mộ điệu. Từ Thanh Lan/ Từ Công Phụng đến Khánh Ly/Trịnh Công Sơn v.v. và nhiều ca nhạc sĩ, thi sĩ khác nữa. Sinh hoạt văn nghệ từ Quán Văn như một bàn đạp, dần đi sâu vào các khuôn viên đại học, đoàn thể và ngay cả tư nhân về sau. Quán Văn là tiền thân của Thằng Bờm, Hầm Gió, Hội Quán Cây Tre . . .
Tưởng cũng nên nhắc lại, bọn tôi dù có tham gia các bang, nhóm riêng nhưng vẫn luôn luôn là thành viên của CPS (tên gọi tắt của Chương Trình Phát Triển Sinh Hoạt Thanh Niên Học Đường). CPS trực thuộc Bộ Quốc Gia Giáo Dục, là một cơ quan được sự trợ giúp của các tổ chức thiện nguyện quốc tế, chuyên trách về điều hành và xây dựng các sinh hoạt thanh niên sinh viên học sinh hướng về phụng sự xã hội, hỗ trợ đắc lực cho các sinh hoạt mang tính chất văn học nghệ thuật.
Cuối năm 1966, đầu 67, anh em CPS tham gia công tác cứu trợ nạn nhân chiến tranh vùng giới tuyến Gio Linh/Cam lộ/Đông Hà. Chiến dịch được mang tên Công Trường Thanh Niên Vùng Giới Tuyến gồm nhiều anh chị nhiệt tình hăng hái không nề súng đạn hiểm nguy mang vật liệu, phẩm vật đổ xô ra miền địa đầu dựng lại người dựng lại nhà cho đồng bào cật ruột. Một ngôi nhà mẫu bằng vật liệu thật nhẹ trong tinh thần cứu trợ khẩn cấp được tạm dựng trên khu đất trống trước thềm tam cấp (Nơi Khám Lớn cũ hồi xưa đặt cỗ máy chém hành xử tội nhân !!), bước xuống sân cỏ rộng bên dưới. Lúc anh chị em sinh viên học sinh về lại Sàigòn sau gần một tháng trời công tác, ngôi nhà mẫu cứu trợ vẫn còn đó.
Nhận thấy ngôi nhà tuy có vẻ sơ sài nhưng tọa lạc ở một địa điểm khá thơ mộng, anh em bàn thảo và ai đó nảy ra ý kiến dựng một quán cà phê văn nghệ làm nơi tụ họp thường xuyên cho giới trẻ, với vật liệu đơn sơ, tự chế lấy bàn ghế, quầy hàng v.v. Thế là hăng hái bắt tay vào việc. Mọi người đều đồng ý tên Quán Văn. Vốn liếng sơ khởi là do đóng góp tài chánh của các thành viên NSVVH dưới hình thức đầu tư cổ phần. Nói nghe có vẻ to tát thế nhưng sự thật đa số anh em là sinh viên nghèo, còn đang theo đuổi việc học, còn ngửa tay nhận trợ cấp gia đình, nên tài khoản đóng góp cũng chỉ đủ chi dùng hàng họ cà phê nước ngọt lúc ban đầu.
Nguyên tắc của Quán Văn là tự quản. Anh em luân phiên quản lý, coi sóc hàng quán mỗi tuần một lần. Đặc biệt chương trình văn nghệ chính thức được tổ chức mỗi tối thứ sáu hàng tuần, nhằm giới thiệu một tác giả hoặc một ban, nhóm, đã, đang hoặc sẽ có những hoạt động mang tính văn nghệ. Tối thứ Bảy, Chủ nhật là văn nghệ tự do, bỏ túi, cây nhà lá vườn. Toại và tôi lo trang trí mỹ thuật, kẽ bảng hiệu, sắp xếp, bố trí bàn ghế, hàng họ. Trước mặt quán, hai chiếc dù nhà binh phế thải được căng ra làm nơi che mưa nắng. Dưới “mái dù” có khoảng mươi bộ bàn ghế chính thấp lè tè. Và phía dưới tam cấp, dốc đồi, trên thảm cỏ … rải rác những ghế ngồi đủ kiểu đủ loại: thân cây cưa ngắn, ghế xe hơi cũ, thùng gỗ tạp, và thậm chí những két vỏ chai la de. Quán mang một dáng vẻ thô sơ, nghệ sĩ và rất là “sinh viên bụi.”
Để tăng cường thêm nét duyên dáng cho Quán Văn, Ngô Vương Toại đã mời được một cô bạn gái ở cùng xóm trường đua Phú Thọ làm thâu ngân viên. Đó là Nhuệ Giang, vóc người nhỏ nhắn, xinh xắn với nụ cười duyên răng khễnh rất ư là thu hút. Nhuệ Giang tính tình vui vẻ, bặt thiệp và dễ mến, sẵn sàng làm vui lòng khách đến, vừa lòng khách đi. Nhuệ Giang đã hóa thân làm Bông Hồng Quán Văn. Một cái tên tiền định . Mỗi tối đều có một chàng tình si đến cắm một đóa hồng rực thắm trên quày hàng Nhuệ Giang. Tất cả bọn tôi Toại/Giang/Sơn/Tuấn đều trở nên vô cùng thân thiết với Nhuệ Giang. Như anh em một nhà. Chỉ có chàng Trần Hiếu Lai công tử là lọt được vào mắt xanh của cô em gái. Được nhận làm “gạc-đờ-co” thường trực.
[Bao năm trời thất tán, bọn tôi không còn nghe tin tức Nhuệ Giang. Chẳng biết con sông Nhuệ giờ trôi chẩy về đâu? Và Bông Hồng Quán Văn lưu lạc ở phương trời miên viễn nào? Hay đã cằn khô nơi đáy thẳm quê nhà?!]
Ngồi quán nhâm nhi ly cà phê, nghe nhạc là mode cực thịnh của thanh niên sinh viên học sinh thời bấy giờ. Ngồi cho qua ngày đoạn tháng. Ngồi cho quên nỗi ám ảnh ghê sợ chiến tranh và đường tương lai mù mịt. Quán Cái Chùa (La Pagode), Givral, Brodard, Impérial . . . (**) dưới phố. Cà phê Hân, Duyên Anh , Thái Chi . . . ở Đa Kao. Thu Hương ở Tân Định. Gió Bấc, Năm Dưỡng . . . ở Phan Đình Phùng/Nguyễn Thiện Thuật. Quán nào cũng đông cứng và nườm nượp khách.
Quán Văn cũng không ra ngoài tiền lệ, có phần đông đảo khách hàng hơn, có sức thu hút đặc biệt hơn nhờ những chương trình văn nghệ sống động. Nhạc nền thường trực của Quán Văn là nhạc chọn lọc từ Phạm Duy, Trịnh Công Sơn, Cung Tiến . . . cùng nhạc tiền chiến, cổ điển phát ra từ một máy magnétophone gắn tape nhạc lớn do Trần Đại Lộc cung cấp. Thức uống của Quán Văn cũng đơn giản, chỉ vài ba món: Cà phê (dĩ nhiên); nước ngọt (thường là nước cam chua nhãn Birley, có khi là Xá Xị Con Cọp); đặc biệt rất đắt hàng là Nước Đá Chanh Đường pha rượu Rhum, gọi tắt là Chanh Rum. Trà nóng trà đá miễn phí. Tới phiên ai quản lý, người đó phải mua sắm dự trữ thức uống đủ cho cả tuần. Bọn tôi chọn cà phê Pháp thơm ngon loại Jean Martin ở quầy hàng kế nhà hàng Thanh Bạch đường Lê Lợi. Nước ngọt mua sỉ tận Chợ Lớn (Tấn Mốc lo việc này). Chanh, đá, đường … mua quanh khu vực chợ Bến Thành. Ẩm khách mua ticket tại quày thu ngân Nhuệ Giang và tự động ra phía sau chọn món hàng thích hợp. Có những hôm quá đông khách phe ta phải cật lực làm việc “ rụp rụp “ (nói theo ngôn từ Võ Phiến) kiểu dây chuyền mới bắt kịp lưu lượng khách vào ra. Nào liền tay rửa phin, ly tách, pha cà phê, quậy chanh rum, chặt đá v.v. Có những tay pha cà phê rành nghề như Hoàng Xuân Giang, NguyễnVănTính . . . thì cũng có những hảo thủ với ngón “hàn băng miên chưởng” múa tay chặt nước đá bay bướm nhậm lẹ cỡ Tấn Mốc, Hồ Tự, Nguyễn Khả Lộc . . . . Lắm khi làm không kịp, khách phải nhào vào giúp một tay. Không khí thiệt là rộn rịp, thân thiện. Đông, vui không thể tả.
xxx
Quán Văn ra quân những sinh hoạt văn nghệ tiên khởi bằng lực lượng trừ bị: phe nhà tung quả bóng dò đường trước.
Nguyễn Thạc bắn phát pháo đầu với đêm trình diễn độc tấu tây ban cầm. Thạc là một guitariste nhạc cổ điển có hạng. Khán thính giả chọn lọc, hạn chế . Đêm tĩnh lặng. Từng giọt đàn lóng lánh trong mắt người. Tí tách những giọt cà phê trầm tưởng. Và bóng đêm chan hòa trên sân cỏ ru người vào cơn mộng êm đềm. Dù ít khách nhưng đêm văn nghệ thành công mỹ mãn bởi tấm lòng của người trình tấu và kẻ thưởng thức.
Tiếp nối không khí trầm lắng, Quán Văn sôi động hẳn lên với Đêm Trầm Ca Nguyễn Đức Quang/Hoàng Kim Châu/Trần Trọng Thảo. Ở đây không có tiếng hát nhà nghề. Ở đây chỉ có ca khúc bùng cháy ra trên đầu mỗi nhiệt huyết. Quang-Châu-Thảo hát say sưa những bài ca khai phá . Những thanh khúc hùng tráng khơi động lòng hăng say tuổi trẻ. Khí thế bừng bừng. Anh hát. Tôi hát. Mọi người cùng hát trong tiếng vỗ tay đều nhịp dậy trời.
Anh em tôi – hơn trăm năm – nằm nếm gai uống chai mật đắng – chê bước anh – nhưng trông đến em lòng đầy lo lắng
Anh em tôi – hơn trăm năm – mang chiếc gông đi trong lao tù – cho đến nay cờ tự do cắm trên nấm mồ . . . ( Anh Em Tôi – Nguyễn Đức Quang)
Người bạn láng giềng – Ca Đoàn Nguồn Sống – tham gia trình diễn tại Quán Văn với một chương trình đặc sắc phong phú gồm đủ thể loại ca – vũ – nhạc – kịch; dân ca, hát chèo, nhạc cổ truyền . . . làm sống lại truyền thống văn hóa dân tộc, rất đáng trân quý, gìn giữ.
Và rồi Đêm Tâm Ca Phạm Duy/Steve Addist. Hai nhân dáng. Hai dòng máu. Khoác áo màu đen thôn dã. Song tấu tây ban cầm. Và cùng hòa chung tiếng hát, đổ xuống như những giọt mưa, chan hòa trong mắt, trên môi mẹ:
Giọt mưa trên lá – nước mắt mẹ già lả chả đầm đìa trên xác con lạnh giá
Giọt mưa trên lá – nước mắt mặn mà – thiếu nữ mừng vì tan chiến tranh chồng về . . .
Steve Addist (Mitch Miller?) cũng có chuyển sang Anh ngữ ca khúc này của Phạm Duy, The Rain On The Leaves:
The rain on the leaves is the tears of joy – of the girl whose boy – return from the war . . .
Đó là những hình ảnh khó phai mờ trong tâm trí. Như những bài tâm ca lắng đọng lâu dài trong hồn người.
Sinh hoạt văn nghệ Quán Văn thay đổi không ngừng. Tiếp nối là những đêm: Từ Công Phụng hát tình ca Trên Vùng Tuổi Mây với Thanh Lan (ca sĩ/diễn viên điện ảnh); Vũ Thành An/Hồng Vân/Thế Dung và Những Bài Không Tên; Miên ĐứcThắng vạm vỡ, mạnh bạo với Hát Từ Đồng Hoang. Và rồi Phương Oanh với dân ca. Ban Tam Ca Đông Phương. Các nhạc sĩ Du Ca như Ngô Mạnh Thu/Diễm Chi, Giang Châu, Nguyễn Quyết Thắng, Nguyễn Hữu Nghĩa cũng ra quân trình làng. Có những đêm thơ như đêm ra mắt thi phẩm Đêm Việt Nam của Đỗ Qúy Toàn. Nhà thơ Lê Văn Ngăn từ ngoài trung vào diễn ngâm thơ của mình và bằng hữu qua chủ đề Ánh Sáng Đời Lao Động. Trịnh Công Sơn cũng đã thực hiện xuất hát một mình trước khi có Khánh Ly. Anh hát những ca khúc trong Thần Thoại, Quê Hương và Thân Phận. Như đã có lần nhắc đến, đây là những ca khúc mang tính triết lý sâu đậm về con người và cuộc sống. Có nhìn thấy cái nhân dáng gầy gò của TCS ôm đàn hát những ca khúc mình với giọng gào thống thiết mới thấm cảm qua từng câu từng chữ, cái thân phận nhỏ nhoi, mong manh của kiếp người.
Như thế, Quán Văn lúc nào cũng đông vui. Nhưng phải đợi đến sự kết hợp diệu kỳ giữa Trịnh Công Sơn và Khánh Ly, Quán Văn mới trở nên một hiện tượng và mang dấu ấn rõ rệt về các sinh hoạt văn nghệ thời thượng. Từ khởi điểm này, đã có sự cảm thông tuyệt vời giữa nghệ sĩ và quần chúng. Hát và Lắng Nghe đã trở thành một nhu cầu cần thiết cho tuổi trẻ hôm nay giữa vùng đạn bom tủi nhục. Hát và Lắng Nghe đã bước đi từ Quán Văn, lan dần vào các đại học; lớn dậy một phong trào.
(còn tiếp)
(*) Nhóm Thanh Niên Tự Lực hay Thiên Bang có in ấn một tờ nội san mang tên Gió Lộng.
(**) Tin mới nhất: chính quyền Việt Nam hiện tại đã phá đổ các quán Givral, Brodard . . . để xây dựng kiến trúc khác!
Hoàng Xuân Sơn
bài đã đăng của Hoàng Xuân Sơn
- hồn nhiên mùa xuân - 06.02.2012
- nơi kề cận - 18.01.2012
- bạc phếch ♦ cách khác - 26.12.2011
- bài ca nhị nguyên - 19.12.2011
- thơ. ngươn tánh - 13.12.2011
- tướng mệnh - 08.12.2011
- lá ♦ ven - 05.12.2011
- bluetooth. và giấc mơ chàng - 23.11.2011
- bát sách ♦ buổi chiều nhường nhịn - 21.10.2011
- kẻ lạ & nước lọc - 04.10.2011
- Thử nghiệm chuyển thể bài ‘Chủ Nhật’ của Mai Ninh - 27.09.2011
- ngàn - 19.09.2011
- mật thám ♦ tài tử đa cùng - 16.09.2011
- biết. và sợ - 12.09.2011
- niêm ♦ chiêm tinh - 24.08.2011
- Tư Lò Rèn - 19.08.2011
- hộp ♦ rằng hay... - 18.08.2011
- tứ tuyệt trùng thẳm - 10.08.2011
- có khi - 08.08.2011
- thơ muỗi - 05.08.2011
- truy - 28.07.2011
- Tranh, xúi bẩy - 14.07.2011
- Thay câu trả lời - 05.07.2011
- đùng đoàng - 29.06.2011
- thương hiệu - 21.06.2011
- phù chú mùa xuân - 16.06.2011
- joyce ♦ mả giời ăn - 10.06.2011
- Tượng - 17.05.2011
- bưng túi - 11.05.2011
- ngay thẳng vào chương - 04.05.2011
- thoát ♦ hóa ra - 19.04.2011
- Tạm Thay Lời Kết: Vạn Nẻo Mây Tần - 04.04.2011
- đọc vũ thanh hoa [từ cảnh thổ quan dương] - 04.04.2011
- cuộc tình - 29.03.2011
- tai họa - 22.03.2011
- rồng rắn - 17.03.2011
- ngồi đồng ♦ tới lui - 22.02.2011
- tịch mịch cuồng - 17.02.2011
- lịnh pháo - 04.02.2011
- đờn ông ♦ phiên phiến - 02.02.2011
- thây thi - 03.01.2011
- Viễn xứ - 27.12.2010
- lá thư. nhập một: tẩn mẩn chuyển thể bản dịch thơ tình lưu hiểu ba - 20.12.2010
- khoảnh khắc - 14.12.2010
- Lũ - 10.12.2010
- Đợi chờ - 09.12.2010
- Trút ngược - 30.11.2010
- tháng gãy. đọc cao xuân huy - 17.11.2010
- Gia tài - 15.11.2010
- Ở - 13.11.2010
- Bằng mắt ♦ Đại vực - 20.10.2010
- mần được không - 09.10.2010
- nàng. những kẻ. và tôi ♦ Ra cái . . . - 23.09.2010
- Nước cờ ♦ Tổ thực vật ♦ Tập - 02.09.2010
- ví dụ - 13.08.2010
- Đừng ♦ 1, 2 đàng - 06.08.2010
- Đầu_____________________cuối bãi - 28.07.2010
- hoạt náo L - 23.07.2010
- công trình - 21.07.2010
- quik x - 14.07.2010
- Thơ, từ một dấu mốc - 21.05.2010
- Mùa màng - 30.04.2010
- Sự Hình Thành của Quán Văn (trích Phóng bút Cũng Cần Có Nhau) - 22.04.2010
- CHẠM MẶT TỬ THẦN - 09.04.2010
- Họa (hoằn) Vui (chơi) - 05.04.2010
- Lửa - 23.03.2010
- cùng dạng hoa chiêm - 16.03.2010
- ngũ ngôn. cho một đoạn buồn chữ S - 26.02.2010
- khí tượng - 28.01.2010
- Như chuyện thần tiên - 30.10.2009
- 3 truyện chớp - 24.01.2007
- Đ Ằ N G K H Ú C . T Ử U - 18.11.2006
- thơ Hoàng Xuân Sơn - 04.11.2006
- Collage, Mix - 12.10.2006
- thơ Hoàng Xuân Sơn - 22.09.2006

Hi ! Anh Hoàng Xuân Sơn !
Thưa Anh ! Nhìn hình anh ở trên là Lập nhận ra liền đó ! Chưa cần xem chú thích ở bên dươí nữa !
Là vì Lập đã thấy Anh trên Gio-o rồi và còn được đọc rất nhiều thơ của Anh nữa ! Thơ Anh rất hay và trí tuệ !
Lập không nghĩ là BBT có thể sắp xếp bài để post trích đoạn thứ hai này của Anh lên nhanh như thế. Ngày mai nhân ngày 10/03 AL, Lập cũng như các công chức khác được nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng vương, nên rất mừng sẽ có 1 món ăn tinh thần mang tên “Quán văn” để anh em bạn bè ở bên này cùng đọc và thảo luận với nhau bên tuần trà, tửu, hi hi hi
Lần trước, Lập có phản hồi cám ơn Anh đã khen sự chân thành của Lập và chúc mừng Lập vào được Gio-o nhưng có lẽ do không cần thiết nên không thấy BBT cho hiển thị. Rất cám ơn Anh đã có lời động viên Lập !
Bây giờ BBT cho đăng thể theo yêu cầu của độc giả nhanh vậy thì Lập cũng như các độc giả khác quan tâm “Quán văn” có quyền mong đợi nhiều trích đoạn khác của Anh cho đến khi …. đủ thì thôi ! hi hi hi Vì thật sự cứ đọc nửa chừng ……. như đang xem từng gián đoạn phim bộ hấp dẫn vậy đó.
Chân thành cám ơn BBT đã dành cho độc giả sự ưu ái này !
Cùng cám tạ Anh Hoàng Xuân Sơn rất nhiều ! Ngày mai tập hợp ý kiến bạn văn xong Lập sẽ phản hồi nhiều hơn !
Kính BBT cùng Anh !
TTL
Chân thành cám ơn BBT
Anh Hoàng Xuân Sơn kể chuyện hấp dẫn quá. Ước chi Hòa Bình có được cơ duyên chứng kiến Trịnh Công Sơn/Khánh Ly hát trong thời điểm này.
Bao giờ phát hành “Cũng Cần Có Nhau”, tác giả nhớ chừa cho tôi chín cuốn. HB sẳn sàng “đặt cọc” liền, độc giả đã trả trước rồi.
Thưa Anh Hoàng Xuân Sơn !
Đọc trích đoạn phóng bút trên của Anh, cùng trích đoạn Chạm mặt tử thần, cũng như 1 số bài viết khác có ý kiến của Anh như bài Thy Nga, phóng viên đài RFA, hỏi chuyện Hoàng Xuân Sơn về Quán Văn, 09.04.2007, Trung Lập cũng như các bạn bè muốn hỏi thêm Anh về sự việc tham dự trình diễn của Cố NS. TCS tại Quán văn.
Qua bài viết của Anh, có thể hiểu rằng Quán văn được thành lập, và đặc biệt là việc trình làng các tác phẩm của TCS với tiếng hát TCS/KL có 1 mục tiêu nhỏ của NSVVH là : “…muốn cho thiên hạ thấy rõ Miền Nam tự do nếu có phải can dự trong chiến tranh là vì tự vệ chứ không phải là phía cổ súy chiến tranh và có lý do để không ngại một loại nhạc chống chiến tranh…..”
Với Thy Nga, RFA, Anh có cho biết là : “…..cái đêm sinh hoạt tại Văn Khoa do Khánh Ly và Trịnh Công Sơn trình diễn thì có xảy ra cái vụ đôi co đi đến nổ súng giữa bên Quốc gia và bên Cộng sản. Chúng tôi thấy tình hình an ninh không được tốt đẹp lắm nên từ từ rút lui và dẹp tiệm luôn……”
Ngoài ra Anh có cho biết thêm : “………Tưởng cũng nên nhắc lại, bọn tôi dù có tham gia các bang, nhóm riêng nhưng vẫn luôn luôn là thành viên của CPS (tên gọi tắt của Chương Trình Phát Triển Sinh Hoạt Thanh Niên Học Đường). CPS trực thuộc Bộ Quốc Gia Giáo Dục, là một cơ quan được sự trợ giúp của các tổ chức thiện nguyện quốc tế, chuyên trách về điều hành và xây dựng các sinh hoạt thanh niên sinh viên học sinh hướng về phụng sự xã hội, hỗ trợ đắc lực cho các sinh hoạt mang tính chất văn học nghệ thuật…….”
Như vậy Lập hiểu từ Quốc gia mà Anh trả lời Thy Nga ở trên cũng là CPS thuộc Bộ Quốc Gia Giáo dục, đúng không Anh ? Nếu vậy, tại sao sau khi thấy tình hình an ninh không được tốt, các anh lại cho rút lui và đóng cửa Quán văn mà không bằng cách nào đó duy trì thêm tụ điểm đó ? Phải chăng khả năng gìn giữ anh ninh thủ đô của Cảnh sát Quốc gia lúc ấy không đảm bảo hoặc không có cách nào khác, hoặc có lí do nào khác chăng ?
Và khi Cố Nhạc sĩ TCS viết bài hát Nhân danh ai phải chăng Ông đã đồng thuận với mục đích lời mời của Ông Ngô Vương Toại ở trên ?
Kính Anh !
TTL
Mến chào anh Trịnh Trung Lập,
Trước hết lại cũng phải ngỏ lời cám ơn anh [ Biên tập Da Màu chắc hẳn đã chán ngấy cái trò cám ơn qua cám ơn lại này]. Nhưng nhận được ơn mà không cảm, hóa ra người bất lịch sự :
Cám ơn TTL đầu tiên có phản hồi về trường hợp Quán Văn[và nhiều lần khác]. Cám ơn đã vào Gió-O đọc và có lời khích lệ ưu ái cho HXS. Chuyện Quán Văn nói chung và TCS nói riêng là cả một vấn đề tế nhị cho nên mức độ hưởng ứng cũng có phần lấp lửng . Tuy nhiên, cũng cố gắng bộc lộ thêm một vài chi tiết sau đây cho bạn mình :
Hồi đó, trước khi có Quán Văn, bọn trẻ chúng tôi chọn CPS làm bàn đạp dấn thân vào các sinh hoạt về sau cũng vì mục đích và tôn chỉ của cơ quan này : tạo dựng và mở rộng môi trường phục vụ và phụng sự xã hội phù hợp với lý tưởng và bầu nhiệt huyết thanh niên, cho dù CPS là một cơ quan công quyền. Phương chi, sinh hoạt trong CPS còn được trợ cấp hàng tháng bù lỗ cho cái túi mộng rỗng không của thanh niên sinh viên học sinh nghèo rớt mồng tơi! Phải nói thời kỳ này ranh giới Quốc/Cộng rất chi là rạch ròi. Chúng tôi đứng phía bên này chiến tuyến là để bảo vệ cái lýtưởng tự do[ của người Quốc Gia] mà mình đã chọn lựa . Dẫu có làm việc cho tổ chức chính quyền, chúng tôi cũng chỉ phải tuân thủ một số định chế cơ bản của cơ quan công quyền nhưng không hề là CÔNG CỤ của nhà cầm quyền đương thời, nhắm mắt tuân thủ mọi lệnh lạc một cách mù quáng [ sai gì, bảo gì, làm đó] : đấy chính là sự khác biệt của hai cơ chế Quốc Gia và Cộng Sản.
Tưởng cũng nên nhắc lại, Quán Văn là một tổ chức tư nhân, hoàn toàn độc lập cho dù nằm trong vòng rào của CPS [về mặt địa dư], và được góp công sức hoàn thành bởi nhiều thành viên xuất phát từ CPS. Anh TCS đến sinh hoạt và hòa nhập với anh em CPS (lúc đầu), và Quán Văn(về sau) vào cuối năm 1965, đầu 66. Điều nhấn mạnh là TCS chưa hề là thành viên của hai tổ chức này, anh chỉ là một thân hữu đặc biệt. Có điều bọn trẻ chúng tôi dễ thân nhau, trải qua nhiều khó khăn, vui buồn, thăng trầm của đời sống, việc vàng , sinh hoạt, lý tưởng đã kết thân với nhau như anh em một nhà : đi đâu, làm cái gì cũng có nhau . TCS, và rồi Khánh Ly/TCS đã xuất hiệnở Quán Văn trước khi có xuất trình diễn ở ĐH Văn Khoa như tôi đã trình bày trong Chạm Mặt Tử Thần. Thử duyệt lại khúc phim này, chúng ta cùng thấy sự chọn lựa nằm sâu trong tâm khảm của những khán thính giả sống ở vùng trời tự do : Không có ai hưởng ứng bọn người khủng bố. Chỉ có nỗi sợ hãi bao trùm. Sợ là cái chắc vì bao lâu họ được hít thở bầu khí an lành trước khi xãy ra một biến cố đe dọa không ai lường trước được . Cuộc khủng bố đột ngột của phía bên kia đã tạo ra một tâm thức SỢ HÃI và XA LÁNH nơi người Việt yêu chuộng tự do và hòa bình ở phía bên này.
TCS/KL đồng ý xuất hiện trình diễn trước đám đông sinh viên hẵn đã có sự đồng thuận về mục tiêu của mùa tranh cử ban đại diện SV Văn Khoa [hoàn toàn không có một sự ép buột hoặc "nài nỉ" nào ở đây]. Và khi anh TCS sáng tác ca khúc Nhân Danh Ai, anh đã viết bằng nỗi xúc động của một người bạn dành cho một người bạn, viết bằng lương tri của con người trước bạo lực, nói khác hơn, anh đã chọn đứng về phía lẽ phải, tình thương và sự thật.
Về việc đóng cửa Quán Văn, có nhiều lý do dẫn tới : Từ sau cuộc khủng bố để lại nhiều dấu vết bất an , từ sau cuộc trở về tổ ấm của nhiều bằng hữu của Quán Văn từ Mậu Thân tang tóc, từ việc dời trụ sở CPS đến một địa điểm khác, và thứ nhất là lệnh giải tỏa trong tuơng lai gần khu đất trống khám lớn cũ [trong đó tọa lạc Quán Văn gần 3 năm trời] để dọn đường cho việc xây dựng Thư Viện Quốc Gia .
Mong ghi lại một vài điểm bổ túc thêm sự kiện. Rất cảm kích sự quan tâm của anh Trịnh Trung Lập . Chào thân ái và hẹn kỳ tới .
HXS
Thưa Anh Hoàng Xuân Sơn,
Vẫn với 1 văn phong của Thi sĩ HXS rất súc tích mà bay bỗng trên vùng hoài niệm về 1 địa chỉ rất đặc biệt trong số những sinh hoạt văn nghệ của Sài gòn thời ấy, cũng như về 1 vùng đất đã nghe quen từ lâu mà chưa 1 lần được hạnh ngộ cho những người trẻ hậu sinh như Lập trên con đường đi tìm hiểu những thần tượng của mình trong Văn hóa Việt “pre 1975″, Anh đã làm cho Lập tin và không ngần ngại để quảng bá là một Người kể chuyện lôi cuốn nhất, nhiệt thành nhất, và hơn cả là 1 địa chỉ gần gũi nhất cho những độc giả nào đang đi tìm để biết và để yêu hơn biết thần tượng của họ : Trịnh Công Sơn.
Như Anh cũng biết đó, có rất nhiều bài viết tưởng niệm, phóng tác về thân thế và sự nghiệp của Trịnh Công Sơn rất khác nhau, nhiều khi khác 1 cách “đau lòng” đến cả …. 180 độ, hi hi hi……
Đối với những người yêu nhạc Trịnh mà Lập có quen biết, những cái tên gắn liền với Quán văn như HXS, HXG, NVT, v.v….. đã từ lâu và đang là niềm mong mỏi cho họ để được 1 lần “đọc biết” hay “hỏi thăm” khi có duyên gặp gỡ. Vì thế có lẽ Lập phải là người cám ơn Anh nhiều nhiều mới phải vì đã có may mắn được Anh bổ túc thêm rất nhiều thông tin trên đây.
Lập cũng ước mong qua những trao đổi trên đó giữa Anh (Tác giả) và Lập (độc giả) sẽ góp phần làm cho các bạn trẻ khác hiểu rõ hơn và …. Thiên phóng bút của Anh sẽ đến thật nhanh trên bàn tay độc giả sau khi xuất bản (nôm na là bán thật chạy đó Anh ! hi hi hi). Rôi nhờ đó, Anh sẽ, biết đâu chừng, viết cho độc giả thêm nhiều hoài niệm khúc khác nữa, hi hi hi
Một lần nữa rất chân thành cám ơn Anh đã ưu ái trả lời những câu hỏi rất “personal” về “Quán văn” của Lập.
Anh nhớ giữ lời hứa cho đăng tải trích đoạn tiếp theo đấy nhé !
Chân kính cùng Anh !
TTL
Chào Hoàng Xuân Sơn. Tôi là đỗ tăng bí. Hôm nay mới biết Sơn viết về Quán Văn và Nhóm Sinh Viên Văn Hóa. Gần hết là trung thực nhưng có vài điều chưa chính xác. Sơn cho tôi e mail qua vietherald@hotmail.com. Chúc sức khỏe.
Phần Góp Ý/Bình Luận
Promoting the awareness and acceptance of cultural, language, gender, religious and political differences through literary and artistic expressions