Văn chương và mũ mão chính trị
(trao đổi về bài “Thơ Việt Nam đương đại, buổi ra đi và trở về” của Mai Văn Phấn và các comment trên Da Màu)
Tôi thuần túy chỉ là một độc giả của Da Màu và rất hoan nghênh chủ trương của trang web văn chương này khi “Da Màu chủ trương một diễn đàn văn chương không biên giới, một diễn đàn mở rộng cho mọi khuynh hướng sáng tác, mọi tác giả, mọi khai phá đúng nghĩa. Da Màu chủ trương một nền văn chương Việt Nam không đặt trọng tâm và không lệ thuộc vào một thể chế chính trị nào. Da Màu là một mô hình tiên phong chủ xướng một đối thoại tự do giữa các ngôn ngữ, đặc biệt là giữa những ngôn ngữ bên lề và những ngôn ngữ có thế lực kinh tế và chính trị.”
Thế nhưng, hôm nay cứ ngờ ngờ ngợ ngợ lẩm nhẩm mấy comment của bạn đọc về bài viết “Thơ Việt Nam đương đại, buổi ra đi và trở về” của Mai Văn Phấn. Tưởng như các bạn (từ TT, Phạm Ngọc Thái, Cao Thành Minh, rồi Hoàng Thị) đều ít nhiều bộc lộ hằn học xúc xiểm, dè bỉu cái gọi là Hội Nhà Văn VN, và từ thành kiến/ tiên kiến này mà buộc mà ràng mà cùng nhau thổi chung hồi kèn xung trận xóa sổ, bôi lem luốc cho bằng được các nhà thơ VN có tên trong HNVVN. Xin trích dẫn một số giọng điệu nguyên gốc:
- Chắc hẳn tác giả lớn lên dười mái trường XHCN, nên có cách phân đoạn lịch sử thi ca theo lối kinh tế chính trị Mác-Lê: “Từ khi chủ nghĩa tư bản độc quyền chuyển thành chủ nghĩa tư bản tiêu dùng đã xuất hiện chủ nghĩa Hậu hiện đại.” (TT)
- Hay là người ở Hà Nội biết nhiều về thơ Mỹ thế kỷ 21 hơn là người sống ở Mỹ? (CTM)
- … chứ đừng lấy nghị quyết của HNVVN như kiểu xây dựng “người tốt việc tốt” làm chuẩn mực để bàn? (PNT)
- … sự thực nó quá sáo mép mà không ít các vị Hội nhà văn đại trà của ta dùng tới mấy mươi năm nay, nó khó tiêu hoá lắm rồi. Sự thực bây giờ nhiều bài bình luận đăng trên báo Văn nghệ của HNVVN… (Hoàng Thị)
Đọc những trích đoạn trên, tôi tự hỏi, giá như MVP hiện thường trú ở Pháp, Mỹ, Canada… liệu có bị đá lăn lóc dưa như trên không? Và tôi tự trả lời: chắc chắn là không, 1000% không… Vừa qua, đôi lời của Chân Phương chú thích về sự dốt nát của những trí thức VN thông qua hình ảnh “mù chột”… “trong xứ sở của những người mù về thông tin và kiến thức… bọn chột lý luận sẽ làm vua” (CP – Cái Chết của Chủ Nghĩa Hậu Hiện Đại và Xa Hơn) đã khiến bàn dân phẫn nộ, hôm nay thêm Cao Thành Minh với một câu hỏi treo lên nhạo báng Hay là người ở Hà Nội biết nhiều về thơ Mỹ thế kỷ 21 hơn là người sống ở Mỹ? Ôi chao, thế nào là một “diễn đàn văn chương không biên giới, không đặt trọng tâm và không lệ thuộc vào một thể chế chính trị nào…”
Tôi xin thưa nhỏ: Hội, một từ Hội viết hoa của các nhóm ngành nghề đều có những sai lầm, đấu đá, xôi thịt, phe nhóm… không nhất thiết là HNVVN. Tuy nhiên, không vì thế mà TẤT CẢ hội viên đều xấu xa, xôi thịt… Vẫn còn đấy những tác phẩm của số ít “hội viên”, những tấm lòng, những tư duy tiến bộ… MVP, lớn lên dưới Miền Bắc XHCN, dĩ nhiên đấy là thực, nhưng xin mời xem lại 8 tập thơ đã xuất bản của ông (từ Giọt nắng, Gọi xanh, Cầu nguyện ban mai, Nghi lễ nhận tên, Vách nước, trường ca Người cùng thời, Hôm sau, và đột nhiên gió thổi) có câu nào đoạn nào nhằm tụng ca chế độ… MVP đã lạnh lùng phê phán những “đạo mạo” kiểu như: Đạo mạo thở mùi hôi vào miệng người khác/ Đạo mạo bọc nhầm một chiếc răng sâu/ Đạo mạo tiểu tiện nơi công cộng/Đạo mạo xụt xịt trong khăn mùi xoa/ Đạo mạo chỉnh lại con c… trong túi quần nơi hội họp (Bài học).
Thế nhưng Hoàng Lan – hy vọng cô/bà này là thi sĩ thứ thiệt! – cho rằng “Mai Văn Phấn làm thơ không ra hồn”!!! Tôi cùng mù mụ mù mờ Mr. Phạm Ngọc Thái có bao nhiêu bài văn/thơ được giới thiệu trên văn đàn thế giới mà cho rằng Hà Nội – VN cứ là… khù khờ với lừ đừ ông từ vào đền? Bùi thi sĩ ra đi còn dặn lại với nhân gian:
Bắt chước ông Khổng Tử
Con chim thì ta biết nó bay
Con cá thì ta biết nó lội
Thằng thi sĩ thì ta biết nó làm thơ
Nhưng thơ là gì
Thì đó là điều
Ta không biết
(Sa Mạc Trường Ca – Bùi Giáng)
Tôi không biết nhiều về MVP, chỉ biết MVP làm thơ và thơ là… thơ (mời đọc các tác phẩm của MVP được đăng tải trên tienve.org – một trung tâm văn học và nghệ thuật trên mạng lưới thông tin toàn cầu: http://www.tienve.org/home/authors/viewAuthors.do?action=show&authorId=138).
“Sống ở Mỹ” e chừng bữa cơm nhiều thịt hơn chứ chữ nghĩa, tri thức, tư duy thì rằng chưa biết anh Hải ngoại hay anh mít đặc An Nam, mèo nào cắn miu nào… Tôi nhớ cha ông vẫn dạy “gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau” và buồn, vì cá biệt trong số những người ra đi cứ bôi mặt mang “nhãn Mỹ/ Tây” mãi chực chờ đấu đá mấy con gà VN cùng mẹ!!! Thái độ này, tôi nghĩ là THIẾU TRUNG THỰC, THIẾU KHÁCH QUAN VÀ PHIẾN DIỆN vì xuất phát điểm là MỘT KỲ THỊ CHÍNH TRỊ, DÙNG CHÍNH TRỊ QUÀNG CỔ VĂN CHƯƠNG CHO MỌI TÁC GIẢ.
Ý thứ hai là nội dung các comment tập trung phê phán bài viết là thiếu lập luận chứng cứ, không xứng đáng là một nhận định mới mẻ to lớn gì khi nhận diện văn học đương đại, viết lý luận phê bình là dở… Tôi có thể đồng ý một vài điểm trên chỉ xin nhắc quý bạn mấy điểm nhỏ:
+ MVP chưa hề ghi đây là bài Phê bình, Tiểu luận chi chi cả, mà nên hiểu chỉ là ý kiến ngắn về thơ VN đương đại (trong một hội thảo nào đó?). Chưa sâu sắc, chưa đầy đủ thì nào có… tội tình gì mà đổ vấy những XHCN với nghị quyết Đại hội…
+ Trong bối cảnh Việt Nam, việc đề xuất của MVP thực sự là nhạy cảm, mạnh mẽ chứ không hề như giọng nhiễu nhại của HT: “…Thì đâu phải là mạnh dạn đề xuất? Cái kiểu viết ra vẻ “tân tiến cải cách…” sự thực nó quá sáo mép mà không ít các vị Hội nhà văn đại trà của ta dùng tới mấy mươi năm nay, nó khó tiêu hoá lắm rồi. Sự thực bây giờ nhiều bài bình luận đăng trên báo Văn nghệ của HNVVN… cũng đều rưa rứa thế cả…”
Xin thưa, việc đăng đàn bàn thảo về các chuyên đề về các trường phái chủ nghĩa hiện vẫn chưa phải là chú tâm của HNVVN, việc sử dụng các bài báo canh tân trên các mặt báo truyền thông chưa nhiều nên là “Sẵn sàng hội nhập để không có ngoài/trong lề, trong/ngoài nước bằng việc cho công bố những tác phẩm hay & mới. Sẵn sàng đối thoại công khai bình quyền với các chủ trương/trường phái/nhóm thơ trên các mặt báo và phương tiện truyền thông, đồng thời chọn tác phẩm tiêu biểu đưa vào nghiên cứu ở các trường đại học”… không hề là tào lao và cửa miệng. Chính xác là một thiết tha đề nghị có tâm của thi sĩ.
Ý thứ ba là quan điểm thẩm mỹ của từng tác giả, có lẽ chúng ta không cần bàn sâu làm chi cho sâu rộng trong một comment vì đơn giản KHÔNG AI CÓ THỂ DẠY AI. Nếu MVP thích ông Frederick Turner và “chủ nghĩa Cổ điển mới”… thì nào có tội gì. Tôi nghĩ ít nhất cũng sạch & đẹp hơn cái kiểu Dung Nham đem vãi phân với bày đầy đủ bộ đồ sinh dục lòng thòng nhầy nhụa vào thơ, như một cách làm mới “thi ca tiếng Việt”? Hỡi ôi!
Ý cuối cùng xin thưa với cô/bà Hoàng Lan. Tôi hoàn toàn đồng ý với TTTD (trích thơ nhăng cuội, không đầu chẳng cuối, rồi lớn tiếng phê phán). Rất mong HL hiển thị thi pháp bút pháp của mình bằng một bài thơ cụ thể và tôi xin hứa sẽ nghiền ngẫm bài thơ bằng một bài viết nhỏ – xin được công bố trên Damau để chúng ta có dịp ngắm nhìn/ hâm mộ tác giả – Ít nhất trong một văn bản cụ thể… Còn việc ngông cuồng nhảy lên bàn hò hét xô đẩy ai đó, đao to búa lớn cho rằng bài viết chưa bằng luận văn của HSPT thì ôi chao… HL đã nhìn đời chưa được nửa con mắt. Thú thiệt, Đoàn Linh này chưa tin cái tài thơ của HL bằng đâu đó mấy bồ chữ của Chu Thần thi sĩ. Còn việc rêu rao “Mai Văn Phấn làm thơ không ra hồn thì viết lý luận phê bình sẽ ra cái gì” thì HOÀN TOÀN LÀ MỘT LUẬN ĐIỂM KHÔNG CHÍNH XÁC, chẳng qua là vơ quàng xiên xỏ cho thỏa cái tâm lục đục, thỏa cái hỉ nộ cá nhân vặt vặt! Một nhà phê bình giỏi chưa hẳn là một nhà thơ hay và ngược lại. Tôi chưa nghe ai nói đến cái tài Bình bút của Tố Như, của Cao Bá Quát, Hồ Xuân Hương chỉ biết tất cả là… thi sĩ thứ thiệt. Cũng thưa với Phùng Nguyễn tiên sinh – mà tôi ít nhiều hâm mộ – là không thể vào hùa để tuyên truyền một luận điểm phi luận chứng. Không thể lấy cái cá biệt mà gán cho tất cả…
Cuối cùng, Đoàn Linh tôi chỉ là khách qua đường, thấy việc bất bằng góp một tiếng nói. Hy vọng chúng ta là người đọc sách, trao đổi có văn hóa, khách quan, trung thực, đừng có suy diễn, chèn ép và vin vào cái mũ chính trị để chụp lên đầu thi ca này nọ những nghị quyết. Đối thoại là cần thiết nhưng không thể lợi dụng đục nước béo cò mà vu khống, xúc xiểm, dè bỉu, khinh thường người cầm bút khi họ viết với cái “tâm” chân thực.
Xin được cảm ơn Da Màu đã cho tôi cơ hội phát biểu. Xin cám ơn tất cả bạn đọc.
SG đêm 17/3.
ĐL.
————————————
* Xin chờ đọc thông tin về bài viết của quý vị đã lên tiếng chê bai MVP. Tôi sẵn sàng có đôi lời bàn bạc về bút pháp phong cách của quý vị một cách chân thực trên tinh thần xây dựng mà không cần biết quý bạn là ai và ở đâu trên trái đất này…
Địa chỉ e-mail: doanlinh486@gmail,com
.
bài đã đăng của Đoàn Linh
- Chùm thơ hoa - 09.04.2010
- Văn chương và mũ mão chính trị - 19.03.2010
Thưa bạn Đoàn Linh quý mến
Trước hết xin minh xác ngay, HL chưa làm thơ bao giờ, vì thế ĐL hy vọng HL là thi sĩ thứ thiệt thì không đúng. HL cũng chỉ là người đọc bình thường như ĐL thôi
Hoàng Lan xin nói rõ là, HL không chính chị chính em gì cả, HL chỉ đọc văn bản của Mai Văn Phấn và phát biểu nhận xét chủ quan của mình trên văn bản ấy. Hai luận điểm của HL đưa ra đều lấy văn bản của MVP làm luận cứ, không thêm bới một chữ nào, lời bình cũng chuẩn xác. ĐL đã không bác được hai luận điểm ấy (hay không thèm bác ?) Và vì không bác được hai luận điểm ấy nên mới lái sang chuyện khác, kể cũng là cây viết có tài lách.
Câu nhập đề HL nói : MVP làm thơ không ra hồn không có nghiã là thơ MVP không hay, không có nghiã là thơ MVP chỉ là thơ dở. Việc cảm nhận hay, dở một tác phẩm nghệ thuật hoàn toàn là cảm tính, chủ quan, vì thế không nên bàn. Nhưng để một bài thơ đọng được trong lòng người đọc, nhất thiết nó phải có hồn. Ngô Thì Nhậm có ý này rất hay : « hãy xúc động hồn thơ cho ngọn bút có thần ‘ Tôi nói “thơ MVP không ra hồn” nghiã là hồn thơ của MVP chưa hiển lộ độc đáo như một cá tính sáng tạo, mà còn bị lẫn vào câu chữ. Hay nói cách khác, MVP chưa định hình một khuôn mặt thơ độc đáo bên cạnh những khuôn mặt thơ đương đại ( thí dụ Nguyễn Quang Thiều, Ly Hoàng Ly, Nguyễn Thuý Hằng, Lê Vĩnh tài…)
Việc trích thơ MVP, tôi không trích toàn bài vì lý do một comment không nên dài. Nay trích trọn vẹn một bài ( thực ra thơ hay chỉ cần một câu, một đoạn cũng đủ, thí dụ thơ Nguyễn Du, thơ Bùi Giáng, thơ Phạm Thiên Thư…), xin quý vị chỉ ra hồn thơ của MVP là gì trong bài thơ này ( tức là chỉ ra giúp cá tính sáng tạo độc đáo của MVP là gì, góc cạnh khuôn mặt thi nhân của MVP là gì, để HL này được mở mắt ra một tí. HL chỉ thấy chữ là chữ:
Không thể tin -Mai văn Phấn
Con ong bay vào phòng
bằng nhựa hay bằng gỗ?
nham nhở trên mình những vết cắt dở dang
đúng nó đã bay
tiếng vỗ cánh êm ru, tinh sảo.
Không nên tin vào một con ong
Tôi kiểm chứng bằng những cử động nhỏ:
vẫn còn đủ 532 trang một cuốn sách cũ
tôi bấm móng tay, thông nõ điếu
thử báo cáo, thử ký, thử huỷ tài liệu…
Nhưng hình như
mọi con vật trong nhà
vẫn chế tác từ đồ phế thải:
con mèo tam thể được sinh ra từ mớ giẻ rách?
con cá bơi trong bể được gò hàn từ vỏ lon beer?
chim họa mi hót trong lồng là chiếc ấm vỡ?
con chó giụi đầu vào tay mình là cuộn báo cũ?
đàn kiến đang nhẫn nại tha mồi là đống mạt cưa?
Cả bài thơ chỉ có một luận điểm nghị luận: ” mọi con vật trong nhà /vẫn chế tác từ đồ phế liệu“. Những câu thơ khác là liệt kê, dẫn chứng cho luận điểm ấy. Phải chăng hồn thơ MVP là không tin vào mắt mình những đồ vật sờ sờ ra đó làm bằng phế liệu ? Đó mới chỉ là tra hỏi, chẳng có hồn cũng chẳng có viá, càng chưa có thơ.
Xin chia sẻ với bạn ĐL đôi điều, và xin ĐL đừng chụp mũ chính trị HL, tội nghiệp!
Một bài viết chân thành.
@Hoàng Lan:
Có những bài thơ đưa người đọc vào một căn phòng và bảo người đọc: đây là cảm giác ấm cúng, nó là cảm giác bạn phải có.
Có những bài thơ khác đưa người đọc vào một căn phòng và bảo người đọc: những đồ vật này không bình thường, đây là cách nhìn về chúng, hoặc đâu là cách nhìn về chúng?
Gặp trường hợp thứ hai mà cứ đòi cảm giác ấm cúng, thì người đọc chứng tỏ không sẵn sàng thích nghi. Nếu nhất định đòi một xúc động lâng lâng, một người đọc không thể đi sâu vào thế giới thơ của Mai Văn Phấn, cũng như phần lớn nghệ thuật từ hiện đại trở đi.
Anh Đoàn Linh;
Tôi có phần ngạc nhiên khi được đề cập trong bài viết của anh với lời cảnh giác là “… không thể vào hùa để tuyên truyền một luận điểm phi luận chứng. Không thể lấy cái cá biệt mà gán cho tất cả…” Đóng góp duy nhất của tôi cho bài viết của Mai văn Phấn là nhận xét về nhận xét “thú vị” của độc giả Hoàng Lan. Xin trích lại nguyên văn để tiện theo dõi:
Hoàng Lan chỉ trích “Mai Văn Phấn làm thơ không ra hồn thì viết lý luận phê bình sẽ ra cái gì! ”
Đây là một quan niệm thú vị, muốn làm một phê bình gia “cho ra hồn” thì đồng thời phải là sáng tác gia “ra hồn.”
Thử điểm qua một số thi sĩ ra hồn: Hoài Thanh, Thụy Khuê, Nguyễn Hưng Quốc…
Tôi cho rằng “com” của tôi và phần tô đậm trong bài của anh (Một nhà phê bình giỏi chưa hẳn là một nhà thơ hay và ngược lại) không khác gì nhau ngoại trừ cách diễn đạt. Có lẽ cách trình bày “luộm thuộm” của tôi khiến “com” của tôi được hiểu khác đi chăng?
PN
Thưa lại với cô/ bà Hoàng Lan
Trước hết, xin cám ơn HL đã vào chia sẻ , bộc lộ thân phận và bày tỏ quan điểm , cảm nhận về thơ của mình.
Đoàn Linh xin cáo lỗi vì tưởng mình đang đối thoại với một “ thi sĩ thứ thiệt”, một học giả uyên thâm nắm bắt được các chủ nghĩa trường phái thi ca, một nhà phê bình có thứ hạng …Đoàn Linh bây giờ không thể/ không cần dông dài chi nữa về cách luận bàn thơ của HL, và nhất định không cần “chỉ ra hồn thơ của MVP là gì trong bài thơ này ( tức là chỉ ra giúp cá tính sáng tạo độc đáo của MVP là gì, góc cạnh khuôn mặt thi nhân của MVP là gì…” vì với một bài thơ quá tuyệt, đậm đặc cảm thức hậu hiện đại như Không thể tin thì ai cũng hiểu chỉ một người không hiểu!!!
Đoàn Linh tưởng HL có một bài thơ nào đó thì ĐL cũng cố gắng bàn, giải chứ về thơ MVP, về hồn thơ của thi sĩ…đã có quá nhiều bài viết của Lê Vũ, Đặng Thân …treo khắp các mạng từ Damau, Vanchuongviet.org, Talawas…
Xin mời HL chịu khó đọc một chút về bài viết Thơ Mai Văn Phấn trên Damau – Lê Vũ .
http://damau.org/archives/9393
Giả như mỏi mắt hoặc không nhiều thời gian , mời đọc trích đoạn dưới đây ( e chừng cũng tạm đủ)
Hiện thực, không hề là nguyên mẫu nhưng là một hiện thực thậm phồn (hyper-reality), những simulacra, với lớp lớp hình ảnh đa tầng đa phương, phi trung tâm. Đời thường nhặt nhạnh, những trở trăn, giấc chiêm bao, cả những nếp gấp tư duy đã được hư cấu hóa toàn phần từ gốc đến ngọn. Hiện thực trong hai tập Hôm Sau và Và Đột Nhiên Gió Thổi chen chúc giữa miêu tả và tra vấn, chiêm nghiệm và dằn vặt, phê phán và chúc tụng, khắc khoải với mò mẫm kiếm tìm, giữa những xung năng chết và sống, giữa cú đấm, máu, nước mắt và nụ cười giễu nhại… Nếu Hôm Sau nổi lên là những hoang tưởng, hoài nghi, một “niềm kinh hãi rằng có ai đó đang vẽ kiểu cho cuộc sống của mình” (Tony Tanner) với nghìn nghìn hỗn độn, phi lý của hiện thực thì, Và Đột Nhiên Gió Thổi không hề là một vòng luẩn quẩn của đời sống mà ngồn ngộn những tinh khiết sáng trong nhuần nhị với xuân thu, với em trong veo làm chủ thể sống động, với mây ngày gió thổi những bông hoa, với nghi lễ của đất rộn ràng mùa màng giai điệu.
Tập Hôm Sau gồm 27 mẩu chuyện lặt vặt thường ngày: một ông khách, những nghệ nhân, anh tôi, ông trưởng thôn, chị thu tiền điện rồi một hắn…; bên cạnh là cái lưỡi trên đỉnh cột, con ong bằng nhựa hay bằng gỗ, con gián ba tháng tuổi, con quạ của mọi cái chết đều được sắp đặt…đến cái thùng rác và những tin đồn… Tất cả có mặt như một ngẫu nhiên của hiện thực không được xếp đặt, ngang bằng và phi trung tâm. 27 chuyện, một con số biến thiên hằng hà chỉ ra những biến hóa vô thường của hiện thực tạo ra trùng trùng những cú shock của nhận thức chứ không phải những cú shock của cái mới (Edit Deak).
Đây là căn nhà, thế giới riêng của Mai Văn Phấn, những ngổn ngang và bất ổn, ảo giác và hoang mang chồng ghép dày đặc.
Nhà mình/Mọi sự đảo lộn/Không nhớ bức chân dung hạ xuống bao giờ
Đâu rồi chiếc đồng hồ chạy bằng dây cót?/Bộ ấm chén giả cổ ai cho?
(Vẫn trấn tĩnh tiễn khách ra ngõ)
Những con vật như được chế tác bằng đồ phế thải, hoài nghi không-hoài-nghi nhưng hoàn toàn không phải là hiện thực thần kỳ (magic realism).
con mèo tam thể được sinh ra từ mớ giẻ rách?
con cá bơi trong bể được gò hàn từ vỏ lon beer?
chim họa mi hót trong lồng là chiếc ấm vỡ?
con chó giụi đầu vào tay mình là cuộn báo cũ?
đàn kiến đang nhẫn nại tha mồi là đống mạt cưa?
(Không thể tin)
Lời cuối xin thưa
- Chúng ta chỉ là độc giả tầm thường, đom đóm không thể nhìn ra cái vằng vặc thiên thu của nhật nguyệt nên chỉ xin đọc và cảm nhân với riêng mình . Chưa hiểu, xin tìm đọc nhiều hơn để hiểu . Không thích thôi thì đừng đọc vậy chứ không nên PHÊ& PHÁN , HL ạ.
-ĐL này xin chúc HL sức khỏe để đọc và học , học nhiều hơn nữa . Xin cám ơn quý bạn đọc . Chúc mọi ngày tốt lành
Lại xin thưa với bạn Đoàn Linh
Ở trên bạn viết:”Rất mong HL hiển thị thi pháp bút pháp của mình bằng một bài thơ cụ thể và tôi xin hứa sẽ nghiền ngẫm bài thơ bằng một bài viết nhỏ – xin được công bố trên Damau để chúng ta có dịp ngắm nhìn/ hâm mộ tác giả –” vậy mà khi HL ghi một bài cụ thể, bạn lại nuốt ngay lời hứa của mình. Sao vậy? Bạn tự phủ định mình đến thế sao!. Bạn cứ nói thẳng ra rằng bạn không có khả năng bình bài thơ ấy để chỉ ra đâu là hốn cốt thi sĩ của MVP thì có lẽ bạn đọc sẽ tha thứ cho sự yếu kém của bạn. Nuốt lời hưá như thế người ta cười cho nhân cách của bạn đấy! Như vậy hồn cốt MVP vẫn bị con chữ che lấp. MVP đang chờ bạn cứu rỗi . Nhưng tuyệt vọng thôi!
Bạn trích một đoạn khá dài mà không ghi đoạn văn ấy của ai, điều ấy không đúng nguyên tắc trích dẫn. Và bạn coi đoạn trích dẫn ấy là chân lý trong việc đọc thơ MVP, điều ấy lại sai nữa. Mình tưởng bạn tự viết được đoạn ấy thì cũng nên trọng, nhưng bạn mưọn hơi người khác ! và tự hào về sự mượn hơi ấy. Điều ấy có nghiã là gì? Có nghiã là Bạn không tồn tại. Bạn mượn hơi người khác để thở, mượn đầu người khác để nghĩ. Bạn là người không đầu. Đọc nhiều như bạn, người không đầu , thì chữ nghiã chỉ ở ngoài da thôi!
Bạn lại viết:”Đoàn Linh bây giờ không thể/ không cần dông dài chi nữa về cách luận bàn thơ của HL, và nhất định không cần “chỉ ra hồn thơ của MVP là gì trong bài thơ này ( tức là chỉ ra giúp cá tính sáng tạo độc đáo của MVP là gì, góc cạnh khuôn mặt thi nhân của MVP là gì…” vì với một bài thơ quá tuyệt, đậm đặc cảm thức hậu hiện đại như Không thể tin thì ai cũng hiểu chỉ một người không hiểu!!! Bạn lại bày tỏ một thái độ đối thoại không tôn trọng nhau rồi. Và né tránh vấn đề cần làm sáng tỏ. Trước hết bạn cần trả lời vào yêu cầu của HL đã, sau đó phải phân tích bài thơ ấy “quá tuyệt” ở chỗ nào. Bạn hô lên rằng bài thơ ấy là bài thơ quá tuyệt mà không chỉ ra nó tuyệt ở chỗ nào, thì lại hồ đồ rồi! ( tức là lập luận không có luận cứ)
Diễn giải hiện đại nói rằng nghiã của tác phẩm là vô tận. Ý kiến củ Lê Vũ , Đặng Thân hay cuả nhiều người nữa cũng chỉ là một các diễn giải hoàn toàn cá nhân và bình đẳng với mọi diễn giải khác. Vậy nếu HL noí rằng MVP làm thơ không ra hồn, và HL đã chứng minh được luận điểm của mình, thì diễn giải ấy không phải là không có giá trị của nó. Xin bạn đừng quá nô lệ vào người khác, không hay đâu. Từ xưa đến nay đã bao nhiêu người đã viết về Nguyễn Du rồi, và người ta sẽ còn viết nữa, diễn giải là vô tận mà bạn!
Thưa với bạn ĐL vài điều như vậy để chỉ ra rằng , bạn chẳng biết gì về vấn đề bạn đang bàn cả, bạn chỉ biết lách, biết né, biết hô hoán, biết xúc phạm người khác mà thôi. Nhưng bạn lại thở bằng hơi thở người khác, nghĩ bằng cái đầu người khác. Bạn chưa chứng tỏ bạn tồn tại trên cõi đời này thì bạn sẽ đối thoại với ai. HL xin không đối thoại với người không đầu nữa. Xin lỗi! xin lỗi!
*Thưa bbt damau.org. Tôi gởi ý kiến này 2 lần rồi mà đường internet ở cái hotel này quá loạng quạng nên có lẽ gởi mà không đi, cứ bắt chờ mãi. Tôi gởi lại thêm 1 lần này nữa. Hi vọng thành công. Nếu không thì ngày mai tôi sẽ gởi từ chỗ khác. Mong thông cảm.
Đang đi công tác xa nhà, không có thì giờ vào mạng, nay nhân lúc xả hơi ghé vào xem Da Màu thì thấy bài của Đoàn Linh có câu này khá chói: “Cao Thành Minh với một câu hỏi treo lên nhạo báng Hay là người ở Hà Nội biết nhiều về thơ Mỹ thế kỷ 21 hơn là người sống ở Mỹ?”
Trước hết, tên tôi là Cao Thanh Minh, không phải là Cao Thành Minh.
Tiếp theo, tôi không nhạo báng ai cả. Tôi chỉ nêu lên vấn đề thông tin sai. Mai Văn Phấn đã cả tin vào thông tin sai của Hoàng Ngọc Hiến. Xin đọc kỹ lại nguyên văn lời góp ý của tôi dưới bài của Mai Văn Phấn:
Mai Văn Phấn viết chung chung không có dẫn chứng hay minh chứng. Đặc biệt ở câu: “Từ cuối thế kỷ 20, chủ nghĩa Cổ điển mới đã xuất hiện, là sự tái hợp huy hoàng của nghệ thuật với chủ nghĩa nhân văn cao cả mà nhân loại có lúc đã sao nhãng…” giống đúc như điều mà Hoàng Ngọc Hiến đã viết đi viết lại nhiều lần trước đây. Nếu “chủ nghĩa Cổ điển mới” là một trào lưu huy hoàng đến thế thì sao đã hết 10 năm đầu của thế kỉ 21 rồi mà vẫn không có một dòng thơ “Cổ điển mới” nào nổi lên ở nước Mỹ này, ngoại trừ vài tác phẩm của ông Frederick Turner là người đã chủ xướng ra cái “chủ nghĩa” này? Hay là người ở Hà Nội biết nhiều về thơ Mỹ thế kỷ 21 hơn là người sống ở Mỹ?
Ai sưu tầm được một tuyển tập thơ “Cổ điển mới” huy hoàng nào thì làm ơn cho bà con biết để học hỏi. Xin đội ơn nhiều.
Thông tin sai là thông tin sai. Hoàng Ngọc Hiến vì lý do nào đó đã tung ra thông tin là từ cuối thế kỷ 20 ở Mỹ có trào lưu chủ nghĩa Cổ điển mới. Sự thật là cho tới bây giờ ở Mỹ cũng chưa từng có cái trào lưu đó. Chỉ có lác đác vài tác phẩm của ông Turner.
Ý tôi muốn hỏi là: “Có phải người ở Hà Nội biết rõ ở Mỹ có cái trào lưu đó, nhưng người ở Mỹ lại không thấy nó ở đâu cả?” Câu hỏi này không hề nhạo báng. Hỏi rất nghiêm túc. Vì vậy nên tôi mới nói thêm: “Ai sưu tầm được một tuyển tập thơ “Cổ điển mới” huy hoàng nào thì làm ơn cho bà con biết để học hỏi. Xin đội ơn nhiều.”
Trong công việc lí luận phê bình, điều tiên quyết phải tránh là thông tin sai, vì nó làm cả hệ thống lí luận trở thành vô giá trị.
@ Đoàn Linh:
-Nếu Mai văn Phấn thường trú tại Mỹ, Canada, Pháp ….tôi nghĩ các comments cũng vậy. Trên Da Màu vẫn có những comments tương tự đối với những nhà văn nhà thơ ở hải ngoại có tiếng tăm ,tôi nghĩ chẳng có ai hoặc rất ít khi đội mũ mão chính trị, đặc biệt ở Da Màu, nơi “đại hội võ lâm” ai cũng có thể múa may đã đời( miễn là lịch sự và có sáng tạo cho dù đôi khi sáng tạo đó cũng hết sức lạ lùng) , thậm chí những người chủ trì đại hội đôi khi cũng nhảy vào giúp thêm phần náo nhiệt và thường là thắng trận.
-Giận quá mất khôn khi viết về Phùng Nguyễn, một comment rõ như vậy mà Đ.L lại hiểu sai. Khi Ông/Bà Đoàn Linh chúc H.L sức khỏe để đọc và học, học nhiều hơn nữa là đã “quá mất khôn rồi” , ai cũng phải học nhiều hơn kể cả ông/bà hay tôi.
-Ông/Bà Hoàng Lan có quyền chê thơ cuả M.V.P cũng như những người đọc thơ khác, đó là cảm nhận thơ của mỗi người và không cần đến những “góp ý của ông L.Đ. NH. L.
Phần Góp Ý/Bình Luận
Promoting the awareness and acceptance of cultural, language, gender, religious and political differences through literary and artistic expressions