Trang chính » Biên Khảo, Giữa Người Viết & Người Đọc, Nhận Định Email bài này

Lời trần tình (với vài góp ý cho nền cộng hòa liên mạng)

 

 

 

Trong mấy ngày qua tôi đã bình tâm tự kiểm và suy xét với khoảng cách cần thiết biến cố media tai tiếng lôi thôi quanh bài dịch The Death of Postmodernism and Beyond của Alan Kirby được công bố lần đầu trên Da Màu. Kinh nghiệm dù không vui vẫn là kinh nghiệm quí khi con người khám phá ra ý nghĩa của nó bên dưới những âm thanh và cuồng nộ (Shakespeare). Tôi mạn phép trở lại để chia sẻ đôi điều với diễn đàn. Nhưng trước hết xin nói vài lời với các bạn đọc có phản hồi:

1-Với Tran Van Son, Đứa Bé, và một số bạn gần xa. Tách ra khỏi ngữ cảnh và bối cảnh văn hóa-xã hội nói chung, cách diễn đạt văn chương bóng bẩy với hình ảnh và ý tượng dễ gây hiểu lầm tai hại. Tuy nhiên tôi có sơ xuất trong văn phong và thái độ nên xin nhận phần trách nhiệm không tốt về mình để tạo lại hòa khí văn nghệ giữa chúng ta.

Riêng với TVS tôi có lời xin lỗi. Trong một phút mất bình tĩnh tôi đã thiếu lịch sự và thiếu tế nhị làm bạn bị xúc phạm. Phản ứng nóng tính của tôi lúc ấy chắc đã làm phiền lòng không ít bạn đọc. Mong các bạn gần xa miễn thứ. Mea Culpa!

2-Với Tôn Thất Thái Dương. Tôi ca ngợi và biểu dương tác phong hào hiệp của bạn. Ôm lưng chuột thần, ngao du trong không gian liên mạng, tự do đi hành hiệp như Zorro… Thú thật bạn làm tôi ganh tị. Dịch thuật là công việc khô khan, tra từ vựng từ điển mờ mắt mà vẫn không làm vừa lòng những người khó tính (làm sao vừa lòng ai được trong khi dịch giả còn chưa bao giờ hài lòng với mấy trang dịch của mình). Một ông bạn tôi từng nói: Dịch thuật là mắc dịch! Tôi chắc đổi nghề, bắt chước bạn đi hành hiệp.

3-Với Lê Thuyết và Nam Dao. Xin tiếp thu ý kiến của hai bạn bằng một cái bắt tay và cụng ly! Như LT, tôi không nghi ngờ gì tính đa hiệu năng, đa phương hướng của văn hóa thời digital. Nhưng trên cõi đời này đâu có gì hoàn hảo. Internet cũng có các vấn đề của nó mà tôi sẽ góp ý phân tích sau. Chào ND. Vừa được tin bạn sắp bay đến Mễ Tây Cơ để ăn Tết và trốn lạnh. Vậy tôi sẽ chờ ngày bạn trở về Canada, hẹn thêm Đỗ Quyên cùng ra quán để vòng vo tiếp về các lý thuyết. Cảm ơn bạn đã kéo diễn đàn trở về nội dung quan trọng của tiểu luận A. Kirby. Rất tiếc là những lời qua tiếng lại vô tình (hay cố ý?) đã đánh lạc hướng sự quan tâm đến bản dịch. Bon voyage!

4-Với Hoàng Lan. Xin phép gửi chị(?) một bó hoa. Cảm ơn chị đã nhắc lại nguyên tắc văn minh đầu tiên của sinh hoạt diễn đàn: tôn trọng và lắng nghe người khác, điều mà tôi đã vi phạm trong một phút mất tự chế và vẫn còn đang ân hận. Chị còn ôn tồn cảnh giác về não trạng nô lệ, như TVS phê phán tôi là tư duy một chiều. Thật tình tôi chỉ muốn giới thiệu với độc giả VN qua Alan Kirby một cách nhìn mới về thời đại, chứ bản thân không hề sùng bái thần tượng nào. Là người làm thơ thuộc loại thích đùa, tôi chỉ nhớ một câu: Mọi lý thuyết đều màu xám…(Goethe)

5-Last but not least, tôi gửi lời tri ân đến nhiều bằng hữu văn nghệ đã liên lạc riêng với tôi qua điện thoại và email để khích lệ tinh thần, và chia sẻ kinh nghiệm không vui của tôi trong tuần vừa rồi. Có bạn còn nhắc tôi câu châm ngôn dân gian: Một câu nhịn chin câu lành! Lời thật mất lòng! Chí lý thay.

Now let’s get serious!

 

 

I-VÀI Ý KIẾN VỀ TÍNH NẶC DANH VÀ ĐẠO LÝ INTERNET

Có thể xem hai nguyên tắc tương kính tôn trọng lắng nghe người khác là tiêu chí cho một diễn đàn văn minh chỉ có thể tồn tại trong không gian công cộng lý tưởng nơi các công dân lương thiện và những con người tử tế cùng đàm luận với tinh thần trách nhiệm (giấc mơ của Kant và Habermas). Sự thực lại không như thế! Quan hệ giữa người viết và người đọc trong thời đại văn minh digital càng ngày càng tỏ ra bất cân xứng, điều mà Alan Kirby đã nhận diện khi phân tích về xu hướng thần tượng hóa người tiếp nhận các văn bản. Một mặt là sự tiến bộ khó chối cãi trong kỷ nguyên của tự do ngôn luận và dân chủ thông tin, một mặt là sự lợi dụng kỹ thuật digital để thực hiện những âm mưu, ý đồ phi-văn hóa., chẳng hạn kích động tâm lý bầy đàn hoặc bôi xóa sự phân biệt giữa đúng sai, tốt xấu trong đạo lý xã hội.

Nói có sách, mách có chứng. Khoảng nửa năm sau khi Philosophy Now đăng bài của Alan Kirby, ở Hoa Kỳ xảy ra biến cố media MARK HELPRIN, một chứng cứ hùng hồn để xác minh cho quan niệm bi quan của Kirby về thời buổi digimodernism hôm nay. Đầu đuôi như sau: Trong bài xã luận trên New York Times ngày 20-5-2007, “A great idea last forever…”, nhà văn M.H. lên tiếng bênh vực bảo vệ tác quyền (copyright) đang bị bọn gian thời đại internet cướp đoạt (đặc biệt trong thị trường âm nhạc khi download một bài ca nhạc qua mp3 hay iPod chỉ cần ít giây). Trong vòng một tuần nhà văn bị tấn công, bài bác, đánh đòn hội chợ (theo thống kê Google khoảng 750.000 thư từ điện tử được tung đi khắp nước Mỹ ); ông không thể ngờ một bài xã luận có thể gây nên phản ứng tập thể hung hãn đến thế, “như biển lớn tràn ngập các kênh trừu tượng của internet”(1), “tính dã man chủ yếu của chúng nằm trong việc sử dụng loại ngôn ngữ không kềm chế đằng sau tấm khiên của sự nặc danh internet.” (2) Nhà văn vừa tổng kết kinh nghiệm khốn khổ ấy trong cuốn biên khảo Digital Barbarism, (Thói dã man thời đại internet). (3)

Cuộc đụng độ này hiển nhiên là không cân xứng. Một bên là người viết bằng xương bằng thịt với tiểu sử, cá tính, cùng các ưu nhược điểm trong đời sống cá nhân đồng thời trong tác phẩm. Bên kia là sự nặc danh. Núp dưới bóng khiên nặc danh (shield of anonymity) là gì? Một dấu hỏi chứa nhiều dấu hỏi? Một vùng tối chứa nhiều bóng đen? Trong khi người viết phải chịu trách nhiệm về lời nói và hành động của mình thì nơi hậu trường của nặc danh một thiểu số người bí mật điều khiển trò múa rối để ám sát nhân cách và phá hoại không gian nghị luận mà không e sợ bị vạch mặt trừng trị (impunity). Với kinh nghiệm của tôi một tuần qua, có thể đây là vài cá nhân, một nhóm nhỏ liên minh đằng sau biệt hiệu với bí danh để khiêu khích, bôi nhọ, đánh hỏa mù dư luận, chung qui tìm cách hạ uy tín người không đồng quan điểm vì những lý do riêng tư của họ. Như trong một phim hoang đường hư cấu, sự nặc danh là con hắc long thay hình đổi dạng khó lường để nhanh chóng tung độc chất và ám khí khắp nơi biến môi trường tranh luận trên mạng thành chốn gió tanh mưa máu.

Đây là mặt trái của thời đại internet. Đó là những gì đang liên tục xảy đến trong không gian liên mạng VN hải ngoại.(4) Dĩ nhiên chúng ta ủng hộ các sinh hoạt lành mạnh như hội thảo, luận đàm, bút chiến trên các diễn đàn văn hóa VN, dù digital hay sách báo. Vấn đề là ngăn ngừa trò “dân chủ một chiều” khi không gian công cộng bị chiếm đoạt bởi một vài người không tử tế, biết lợi dụng phép “thần thông số hóa” biến thành chục, thành trăm văn bản điện tử, nhanh chóng tạo thành ảo giác số đông, mà thực chất là một tập hợp giả ngụy tự tung tự tác, được thế thì xông lên ồn ào, thất thế thì rút vào bóng tối. Lợi dụng tính nặc danh để kết bè lập nhóm, khích bác chia rẽ, họ phá hoại tình hữu nghị văn nghệ liên mạng giữa những người Việt. Họ cũng quên bài học chẳng hay ho mà các chế độ cực quyền Á đông đang phô bày trước nhân loại: khủng bố tinh thần những ai không đồng quan điểm với mình là quay về với thói dã man trung cổ. Nhưng họ cũng quên một điều: tấm khiên của nặc danh không thể che chở họ suốt đời.

Ở đây các ban biên tập mạng giữ một vai trò quan trọng cần thiết, vừa ngăn chặn sự chiếm đoạt, lạm dụng không gian diễn đàn vừa thực thi quyền tự do ngôn luận của người đọc. Những công việc này đòi hỏi một nghệ thuật điều hành nhạy bén và sáng suốt. Tôi hình dung một ban biên tập như thế như một bồi thẩm đoàn chín chắn đồng thời là một tiểu ban điều tra pháp lý nhiều kinh nghiệm. Chính thông qua công việc điều hành nhiều thử thách này mà bản lĩnh cũng như sự công tâm và lương thiện tri thức sẽ hiện rõ trong tình cảm độc giả và uy tín của ban biên tập trong nền cộng hòa văn chương tư tưởng internet.

Trong nền cộng hòa liên mạng cần có hiến pháp liên mạng. Đây là qui chế ưu tiên cho một sân chơi văn minh mà mọi website VN phải cam kết tôn trọng để ngăn chặn, thảo trừ những Hắc Long đang tàng hình trong không gian ảo. Hiến pháp liên mạng là điều đang được thảo luận ,chủ yếu trên các mạng và hội nghị học thuật ở Hoa Kỳ nơi internet chào đời.(5) Đó là đạo lý internet (internet ethics), điều kiện tối cần thiết để dân chủ không biến thành mị dân, và văn hóa không trở thành dã man số hoá (digital barbarism).

 

II. VẤN ĐỀ DỊCH THUẬT

Văn chương, đặc biệt thi ca, là lẽ sống và niềm vui của tôi; điều này bằng hữu văn nghệ thân quen từ nhiều năm qua đều biết. Nhận định phê bình là nghề tay trái; còn dịch thuật là khổ hạnh bất đắc dĩ! Vài dịch phẩm thất thường của tôi chỉ là một đóng góp cá nhân nhỏ trong bối cảnh chung của dịch thuật hải ngoại mà Da Màu, Tiền Vệ, Talawas, và các nơi khác đã làm từ lâu nay. Các bản dịch kịp thời từ nguyên tác đóng vai trò đắc lực, giúp người đọc VN ở mọi nơi có thể đồng hành với thế giới về mặt tư tưởng và nhận thức. Chúng mở ra những cánh cửa quan sát, những chân trời tiếp cận cho phép chúng ta bổ túc và điều chỉnh tri kiến để hiểu biết thời đại mình đang sống. Đó là lý do đã khiến tôi dịch bài của Alan Kirby,một tài liệu còn nóng tính thời sự học thuật. Ngoài ra tôi chẳng có tham vọng gì khác, ngoài việc trở lại với sở thích của mình là làm thơ và đọc thơ.

Tôi không mong gì hơn là các quan điểm mới của học giả ,trí thức phương Tây được tất cả các dịch giả VN , không riêng gì ở Pháp hay ở Mỹ, phổ biến kịp thời đến các diễn đàn và độc giả VN. Đây là một công trình tập thể thường xuyên, một dự án văn hóa chung đòi hỏi sự tham gia và ủng hộ của mọi người Việt có khả năng và một tấm lòng.(6)

***

Năm mới sắp đến. Hi vọng chúng ta có thể cùng thảo luận về các vấn đề mới của văn hóa thế giới trong hòa khí và tinh thần xây dựng. Và hi vọng đạo lý internet sẽ trở thành ý thức mới của các diễn đàn internet VN!

 
Cambridge, Feb. 7, 2010

 

 

CHÚ THÍCH

1,2,3.-Mark Helprin, Digital Barbarism, HarperCollins, NY, 2009, Chương 2 ,33.

4-Cảm ơn trước những ai đang cung cấp miễn phí các văn bản, tài liệu công kích hay xuyên tạc tôi. Tôi đang tập hợp hồ sơ để soạn thảo về văn hóa internet của dân Việt hải ngoại. Rút kinh nghiệm của Mark Helprin tôi và những bằng hữu cộng tác sẽ có thể đóng góp cho cộng đồng VN một biên khảo hay hồi ký tương tự như thế.

5-Tham khảo trên Google hay Bing các từ digital ethics, internet ethics.

6-Một sự hiểu lầm không lành mạnh đang diễn ra giữa bài dịch của tôi và một số anh em văn nghệ, đặc biệt trên Tiền Vệ. Đây là sự kiện vô cùng đáng tiếc đối với riêng tôi, làm sứt mẻ tình cảm tôi từng có với các bạn ấy từ thời Tập Hợp, Tạp Chí Việt…Tôi đâu phải là kẻ mù để không nhìn thấy những việc làm văn hóa bổ ích cũng như khí thế sáng tạo của các bạn. Riêng Hoàng Ngọc Tuấn và Nguyễn Hưng Quốc, cùng nhiều nhà văn nhà thơ khác trên TV, đều là chỗ quen biết thân tình một dạo, vì cớ gì tôi lại đi tranh chấp hoặc chống phá các người bạn cũ. Chỉ là những gương mặt giới thiệu và phổ biến các trào lưu hay sinh hoạt văn nghệ phương Tây, chúng ta đâu chịu trách nhiệm hoặc có thẩm quyền về sự thịnh suy của chúng.Còn cảm tình của một số ngòi bút VN đối với postmodernism là quyền chọn lựa của các bạn. Các phương thức và kỹ thuật sáng tác mà chủ nghĩa này đã triển khai từ các trường phái văn nghệ trước nó, đặc biệt là chủ nghĩa hiện đại, nay là vốn văn hóa chung cho giới sáng tác VN tùy nghi vận dụng. Đây là lời nói cuối của một bài trần tình. Hi vọng các bạn gần xa, không riêng gì Tiền Vệ, tránh được và chấm dứt mọi hiểu lầm đáng tiếc. Và rất mong gặp lại nhau quanh một bàn rượu hay một bàn tròn hội thảo để hàn huyên trong tinh thần huynh đệ của một nước cộng hòa văn chương.

 

 

 

.

bài đã đăng của Chân Phương


15 bình luận »

  • Tôn Thất Thái Dương viết:

    Cảm ơn ông Chân Phương đã viết lời trần tình này. Trong trao đổi, tranh luận, nếu giữ được ngôn ngữ ôn hòa như thế này thì ý tưởng sẽ được giao lưu qua lại thoải mái và bổ ích vô cùng.
     
    Phần tôi thì chẳng xứng đáng với chữ “hào hiệp” hay “hành hiệp”. Tôi chỉ thích dựa cột mà nghe. Nhưng nếu thấy có gì chướng, thì lên tiếng mà thôi. Nếu hôm đó ông Chân Phương vui vẻ ôn tồn giải đáp mấy điểm thắc mắc của độc giả thì bây giờ mặt trận miền Tây vẫn yên tĩnh và chiến tranh chắc là không bùng nổ.
     
    Mấy hôm nay trao đổi qua email với các bạn của tôi là một nhóm độc giả ở trong và ngoài nước thì tôi thấy phần đông các bạn của tôi ở trong nước có cảm giác bức xúc vì những từ ngữ khá nặng nề như “xứ mù”, “bọn chột” mà ông Chân Phương đã sử dụng. Họ đã nghèo, đã thiếu thốn, chịu đựng ngột ngạt, bị chính quyền bắt nạt bao nhiêu năm nay rồi. Họ chỉ mong ngóng những điều hay điều lạ từ bên ngoài, vậy mà bây giờ họ lại bất ngờ nghe nhiếc móc như vậy, hỏi sao mà không bức xúc?
     
    Muốn tặng một cái bánh cho người ta vui lòng nhận, thì cũng nên gói cái bánh sao cho đẹp đẽ.  Tôi tin một nhà thơ như ông Chân Phương sẽ có thừa khả năng để dùng những từ ngữ hay ho thâm thúy hơn để diễn tả  ýmình mà không cần phải dùng những từ ngữ quá nặng nề, dễ gây phản cảm hay phản tác dụng.
     
     

  • Trần Doãn Nho viết:

    Chào Chân Phương,
    Lới trần tình của bạn làm tôi cảm thấy ấm lòng. Hy vọng diễn đàn sẽ trở lại không khí thảo luận và góp ý bình thường về những vấn đề văn chương và học thuật.
    Tết sắp đến. Mong được đọc vài bài thơ của bạn về mùa xuân.
    TDN

  • Lê Thuyết viết:

    Xin cảm ơn cái bắt tay và cụng ly của Chân Phương. “Lời trần tình” của Chân Phương chắc chắn sẽ làm giảm “tiếng sắt tiếng vàng chen nhau”. Đây là một bước tích cực.

    Nhưng phần VÀI Ý KIẾN VỀ TÍNH NẶC DANH VÀ ĐẠO LÝ INTERNET vẫn có chỗ còn quá yếu. Yếu nhất là câu “nơi hậu trường của nặc danh một thiểu số người bí mật điều khiển trò múa rối để ám sát nhân cách và phá hoại không gian nghị luận mà không e sợ bị vạch mặt trừng trị”.

    Một nhà văn có bản lãnh khi xuất hiện và phát biểu trước công chúng thì phải chấp nhận tất cả “búa rìu dư luận”. Những “búa rìu” đó đến từ những người hoàn toàn vô danh.

    Chỉ có tác giả mới là những người có “danh”. Độc giả luôn luôn là những người chỉ có cái tên “rất vô danh” của họ. Trong một diễn đàn mở, mỗi ngày có hàng ngàn độc giả, thì những cái tên như Lê Thuyết, Lê Xoài, Lê Ổi… đều vô danh. Chỉ nhà văn Lê Lựu mới hữu danh!

    Các độc giả Lê Thuyết, Lê Xoài, Lê Ổi… góp ý, vì diễn đàn cho phép góp ý. Nếu họ góp ý khen ngợi tác giả, thì tác giả sung sướng nói “cảm ơn độc giả yêu quý”. Nếu họ góp ý chê trách tác giả, thì tác giả phải có đủ bản lãnh để giảng giải, tranh luận, thuyết phục họ.

    Một tác giả có bản lãnh khi bị ăn “búa rìu” thì phải chiến đấu hiên ngang như một kiếm sĩ, chứ không hốt hoảng chụp cho những độc giả vô danh một cái nhãn “hậu trường của nặc danh một thiểu số người bí mật điều khiển trò múa rối…” Cái nhãn này vô giá trị vì Chân Phương không có bất ký bằng chứng nào để kết luận đó là “hậu trường của nặc danh một thiểu số người bí mật điều khiển trò múa rối…”

    Ngay cả nếu mỗi độc giả phải xuất trình giấy chứng minh nhân dân, giấy khai sanh, căn cước có hình, thì họ vẫn luôn luôn là vô danh. Tác giả có “vạch mặt” họ thì họ vẫn vô danh. Do đó khi tiếp xúc với công chúng, thì tác giả không đối thoại với những con người cụ thể, mà phải đối thoại với những vấn đề mà những con người vô danh đặt ra. Khi một cuộc tranh luận đã trôi qua, người ta không còn nhớ tác giả đã đối thoại ăn thua với những độc giả nào, vì họ vô danh. Người ta chỉ nhớ tác giả đã giải quyết những vấn đề gì.

    Các tác giả trên một diễn đàn mở như Talawas có thể mỗi ngày phải nhận lãnh vài chục lời phản đối từ các độc giả vô danh. Nhưng những tác giả có đầy đủ bản lãnh vẫn có thể thuyết phục đám đông. Các tác giả blog cũng vậy. Đó là một trò chơi mang tính tự do và dân chủ, hoàn toàn khác với nghị luận tay đôi giữa một tác giả và một tác giả, và cũng hoàn toàn khác với trò đối thoại giả trá dưới chế độ toàn trị, nơi bất ký ai đụng chạm tới kẻ có quyền lực thì đều bị “vạch mặt và trừng trị”.

    Khi bị một người từ đám đông chất vấn, thì tác giả có bản lãnh sẽ không cáu gắt hỏi: “Anh là ai?” Vì hỏi cũng vô ích. Nếu họ có khai tên Lê Thuyết, Lê Xoài, Lê Ổi… thì họ vẫn vô danh cho đến chừng nào họ có tác phẩm và trở thành một tác giả được nhiều người biết.

    Khi bị một đám đông đang phản đối ầm ĩ, thì một tác giả có bản lãnh sẽ không biểu lộ tâm lý self-victimization (tự xem mình là nạn nhân) và dán nhãn cho đám đông vô danh là “hậu trường của nặc danh một thiểu số người bí mật điều khiển trò múa rối để ám sát nhân cách và phá hoại không gian nghị luận mà không e sợ bị vạch mặt trừng trị”.

    Tâm lý self-victimization không thuyết phục được ai, mà chỉ gợi lòng thương hại. Đó là sự yếu đuối và thất bại.

  • actionminded viết:

    Một bài viết thẳng thắn, phục thiện có tình có lý hiếm thấy! Nếu ai cũng như ông Chân Phương thì thế giới sắp có hòa bình.  Mấy ngày nay đọc các “lời qua tiếng lại” tôi lấy làm e ngại quá vì hình như ai cũng có ý tốt nhưng “bức xúc” quá thôi! Về câu nói  của ông Chân Phương trong phần chú thích số 4 “công kích hay xuyên tạc…” tôi cho rằng câu này có lẽ sẽ vẫn chuyên chở được ý nghĩa nhưng nhẹ nhàng hơn nếu được viết rằng “ vì vô tình hay hữu ý [đã] công kích hay xuyên tạc…”
     
    Một lần nữa xin chào mừng “nền cộng hòa liên mạng” non trẻ!
     

  • nguyen nguyenchi viết:

    Như vậy là lần này CP có  tính phục thiện rồi đó. Tuy nhiên đọc giả tôi vẫn cứ  thắc mắc về nội dung bài tiểu luận của Alan Kirby (và cuốn sách mới xuất bản của ông ta vào 09/2009). CP dịch và dạy cho bọn mù và chột (có tôi) về một chân lý mới.
    Mà hay quá là chỉ cần 1 bài tiểu luận ngắn, một cuốn sách mới xuất bản, chưa ai kịp đọc hay đủ thì giờ để nghiên cứu đánh giá, thì ý tưởng (chưa nói tới ba cái từ -ism đi) này đã được CP giới thiệu như một “chủ nghĩa” mới!
    Tìm đọc trên web gần mù con mắt chột còn lại, vẫn chỉ thấy mấy câu bình luận chung chung với ý chính là “chuyện này mới nhe, nhưng thiếu thông tin quá để đánh giá!”, một vài ý kiến khác thì cho là “digital modernism” đã và đang xảy ra chả liên quan gì tới bài vẽ của Kirby khi cố gắng cộng thêm phần “consumerism”, mà “vấn nạn” này cũng đã được đưa ra từ xưa bởi quá nhiều học giả, kể cả Gurdjieff viết từ cuối thập niên 20s của thế kỷ trước trong cuốn Beelzebub’s Tales to His Grandson (1950). Đối với cuốn sắch thì có lẽ còn quá mới nên chưa có nhận định gì ngọai trừ vài lời khen vô thưởng vô phạt và một lời chê (www.amazon.co.uk/product-reviews/1441175288). Các từ  khóa  “chột đọc giả tôi” tìm là “postmodernism”, “digimodernism”, “new philosophy”.
    Như vậy có phải là chuyện này còn quá sớm để CP lấy nó làm đề tài mà “gõ đầu trẻ” chăng? Hay phải chăng Kirby chơi cái trò bẩn là lấy một cái tên cho nổ rồi tuyên chiến với cái -ism đang thịnh hành nhất (nhưng phải làm trại nó đi bằng cách chụp cho nó một “tiến trình tiếp theo” rồi gán cho 1 cái tên là pseudo-modernism để làm cơ sở cho ý tưởng của mình (sao giống Marx chụp cái mũ “capitalism” cho thế giới để bảo vệ cho “socialism” và “communism” của ông ta vậy cà?)
    Hay Kirby còn tệ hơn nữa là bắt chước Gary Langford hồi đầu thập niên 80s thế kỷ trước để bán sách của mình đây? Hồi đó, để bán cho được tập truyện ngắn của mình, Gary bèn lấy ột tựa đề cho nổ ” The death of James Dean and other stories” nhưng thực chất lại chả liên quan gì tới “James Dean” mà ọi người biết! Vì cùng lắm thì Kirby nói tôi phân tích sự bế tắt của “pseudo-mordernism” chứ liên quan gì đến giai đoạn trước đó là postmodernism! Và nếu giả định này đúng thì tự CP chuốc cho mình liều thuốc đắng đi nhé!
    Dù sao đi nữa, bài tiểu luận của Kirby rõ ràng là lần đầu tiên được đưa ra còn quá thiếu để đánh giá, trong khi đó CP, như là một người “gõ đầu trẻ” dám mang nó ra để dạy  bọnchúng tôi thì không phải lẽ vì không lẽ CP muốn mấy tên chột còn lại cũng phải mù nốt chăng?
    Đề nghị một ai đó không đến nỗi mù hay chột như đọc giả tôi phân tích sâu hơn dùm sơm sớm. Cám ơn nhiều.

  • Phùng Nguyễn viết:

    Bravo Lê Thuyết!

    Độc giả = Zorro siêu không gian cỡi chuột thần hành hiệp, cứu khổn phò nguy (theo Chân Phương)
    Tác giả = Văn võ song toàn, thần thông quảng đại, 3, 4 lần áo giáp, trời đánh không chết  (theo Lê Thuyết)

    Độc giả = Sư tử, cọp, sói, gấu, beo, thợ săn…
    Tác giả = Con mồi …
    Độc giả = sở hữu license to kill!
    Lê Thuyết = Zorro + License to Kill (theo PN)

    Bravo Lê Thuyết!

    PN

  • Nam Dao viết:

    Cộng hòa liên mạng, dân chủ, tự do, và linh tinh….

    Xin trình chư vị quân tử một số ý vụn về digital modernism và CH Liên Mạng (CHLM):

    1- Lên mạng, đọc phản hồi những  bài viết  từ các blog  trong nước  Việt Nam ” anh hùng” đến hải ngoại ” anh dũng”, có thể rút ra 1  thuộc tính: dân tộc ta hay lạc đề ( bỏ qua nội dung của bài viết) mà thường thường tập trung vào cải vã trên những  điều nhậy cảm như dân tộc tính, dân chủ, tự do, cộng sản, độc tài…và tính cách cá nhân ( của ông  viết qua, và bà  viết lại) được  suy  diễn rất ” nhanh, nhậy và nhột”. Chẳng phải vô cớ mà BBT DaMau nhắc:

    Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

    2- Bệnh lý ” bất chấp nội dung ” để lạc đề và cãi vã,  và cãi ( thậm chí móc mách, chửi, gán ghép) được  coi như quyển, như tự do, vì chúng ta (?)  tôn trọng  ”dân chủ”, cho phép xây dựng 1 nền ”Cộng Hoà” không?  Tôi sợ là không, và ngược lại, hủy triệt cái khả năng này  rất  tuyệt vời nếu  thành hiện  thực. Trong một quốc gia  có truyền thống dân chủ (tạm kể Mỹ, Pháp, Canada…), những  hội đoàn, công xưởng, đại học …cho phép thành viên phát biểu ý kiến, nhưng khi lạc đề thì nhắc nhở  một  cách hòa nhã, và nếu sự cố cãi vã lạc đề kéo dài  thì biểu quyết là khép lại vấn đề hay không ? Điều này cho phép không  gian công được  điều hành hữu hiệu, và không  ai  bù lu bù loa tính thiếu dân chủ, tính đàn áp…vân vân.  Dề nghị với BBT  DaMau thêm: …dành quyền từ chối những  ý kiến lạc đề

    3- Nhưng như vậy thì BBT chắc khó mà làm việc hiệu quả. Chúng ta hô hoán một xã hội dân sự trong CHLM, nên khi có chẳng  hạn 2 ý phản hồi mong kéo những  phản biện-gia vể chủ đề để thảo luận (chứ không  phải cãi vã chửi bới) , mong BBT  lưu ý, và thông báo để ”cộng đồng” tiếp thu và xóa những  phản biện không  nội dung: ưu tính ” dân chủ” được bảo vệ, và tự do hẳn không  phải là chuyện nói lấy được. Trong những  bài liên quan đến chính trị ( nhất là hiện tình Việt Nam ), rất nhiều comments đẩy vấn đề lạc đi, và xin cảnh giác, có những  chuyên viên lạc đề  trong khâu công nghiệp Zăng -hóa  này.

    4- Cám ơn phản hồi của nguyen nguyenchi. Mong có những bài viết về Kirby và Hậu Hiện Đại cũng như HHĐ Giả Ngụy, từ đó rút ra những  điều phải học và những  điều nên tránh. Nhà thơ CP đã nêu vấn đề, nhưng thế là chưa thuyết phục gì, ngoài khả năng chủ đề HHĐ  có thể rất lôi cuốn. Mong anh khoan uống thuốc đắng, bắt tay vào viết 1  chuyên luận, chẳng  cần ” dịch” ai cả, và hy vọng sẽ nhiều phản hồi sát nội dung chứ thôi … mang thuộc tính ” dân tộc” ra để  tiếp tục lạc đề, như từng. Có thế thì CHLM  mới tồn tại, không  như món hầm bà lằng CHXHCN Việt Nam  hiện nay  đang ” định hướng thị trường ”, nhập siêu hàng  ”người  lạ”!

  • Tôn Thất Thái Dương viết:

    Nhà thơ Nam Dao đã phản hồi rất hữu lý để nhắc nhở và đề nghị những giải pháp lành mạnh. Thực ra đọc lại phần phản hồi dưới bản dịch của ông Chân Phương thì thấy sự lạc đề bắt đầu xảy ra do chính ông Chân Phương. Trước tiên ông Chân Phương dùng những chữ năng nề như “xứ mù”, “bọn chột” trong lời nói đầu, không làm giàu có thêm cho nội dung bản dịch mà lại gây phản cảm, tạo mầm mống cho những ý kiến bực dọc về sau. Thế rồi ngay sau khi ông TranvanSonđưa ra 5 nhận xét về nội dung bài dịch, ông Chân Phương không giải đáp mà “nẹt” cho một phát “trình độ trung học đệ nhất cấp”. Thế là chiến tranh bùng nổ.

    Lý do thứ hai cho sự lạc đề là vì có lẽ đa số độc giả không rành về chủ nghĩa này, chủ nghĩa nọ. Họ cần được nghe giải thích hơn là nghe đe nẹt. Đã không hiểu mà còn bị đe nẹt thì đâm bực, xoay sang góp ý về thái độ, lời ăn tiếng nói.

    Để tìm hiểu ý kiến của những người biết rành về CNHHĐ, tôi có liên lạc với ông Hoàng Ngọc Tuấn để xin phỏng vấn email về chuyện này. Ông HNT đã đồng ý trả lời. Tôi hy vọng sẽ hoàn tất cuộc phỏng vấn và trình làng trong nay mai.

  • actionminded viết:

    Thưa ông Nam Dao,
    Tôi nghĩ rằng việc phán xử “thế nào là lạc đề” là việc không khả thi. Cũng như tự do và dân chủ, được cái này mất cái kia, nhưng nói cho cùng dân chủ vẫn nên được trân trọng vì chẳng thà “xấu đều hơn tốt lỏi.” Ngoại trừ những vu khống, mạ lị, thiếu văn hóa cần được dẹp bỏ còn những lời bình tưởng chừng “kém cỏi” dưới con mắt người này biết đâu lại chẳng là những điều “nay mới mở mắt” cho những người khác. Bệnh dùng đa số áp đảo “cả vú lấp miệng em” là điều thường thấy, đặc biệt trong những nhóm người đã biết nhau từ trước đối với các thành viên mới.
    Một bệnh lý khác của người Việt chúng ta là rất khó khăn để cho phép ai đó “ngồi chung chiếu”, xính “bằng cấp học vị”, và coi thường người kém tuổi hơn mình. Cái kiểu nói “ngày xưa tao là thầy mày”, “chỉ đáng tuổi con gái út tôi”, “ngày xưa là lính là thuộc cấp của tôi”, “nhìn mặt non choẹt”, “đồ con nít”, “trứng khôn hơn vịt”, “chẳng hiểu chữ nho” vv.. và vv.. đang làm thui chột những ý tưởng mới lạ, những tiếp nối kế thừa cần có và cần được khuyến khích.

  • nguyễn hoàng nam viết:

    Chào anh Chân Phương và quý anh chị,
    Tới hôm nay chắc đã phục hồi hòa khí văn nghệ, vậy không biết có tiện chưa để trở lại chủ đề?
    Tôi có đọc bản gốc của anh Kirby và thấy thật ra bài viết không chặt chẽ lắm.  Có lẽ chàng bổ sung trong cuốn Digimodernism? Không biết có ai đọc cuốn này chưa?
    Nếu có thể, mình mời anh Kirby tham luận bàn tròn. Thời buổi internet mà, có khó gì.  Có thể chàng sẽ hứng thú bất ngờ khi biết đến quan tâm của chúng ta từ góc độ sáng tác và văn hóa không-phải-tiếng-Anh.  Tôi có tạt qua blog của chàng, thấy cũng đìu hiu lắm, biết đâu chàng đang rảnh.
    Hay mời luôn vài tay từng giới thiệu và dịch thuật văn chương tiếng Việt?

  • BBT Da Màu viết:

    Anh Nguyễn Hoàng Nam:

    Đây là một ý kiến xuất sắc, mong anh và anh Chân Phương hợp tác thực hiện.

    BBT Da Màu

  • Trần Hoài Thư viết:

    Người đọc trách dịch giả Chân Phương vì những lời lẽ xúc phạm. Có điều, tôi đề nghị BBT DaMau nên thận trọng hơn về việc chọn ý kíến trước khi post. Trước đậy tôi có thời gian chia sẻ những ý kiến trên Talawas. Đối với những ý kiến có vẻ “nhạy cảm”, gây phản ứng, hay bất hòa, nhà văn Phạm Thị Hoài thường gởi thư hỏi lại hay yêu cầu “confirm” sau khi nêu những ý kiến của Talawas.
    Trách nhiệm bài viết là của tác giả dĩ nhiên. Nhưng Ban Biên Tập không phải là không gián tiếp trách nhiệm. Tôn trọng quyền tự do phát biểu, nhưng cũng nên tôn trọng thì giờ và sự yêu mến của bạn đọc.
    Được đọc những thông báo mới đây của BBT, tôi thấy mừng.

    Viết mà run. Cả thángnay, DAMAU.ORG tôi vào không được. Hacker đã  lái  từ DAMAU sang cái trang quảng cáo bán thuốc online. (Tại sao lại chỉ DAMAU, bộ không muốn tôi đọc DAMAU ư???)  Các nhu liêu nổi tiếng về Spyware, Adware, anti-virus, Malicious script, hay register cleaner  đều thử hết. Nhưng vẫn chịu thua. Mới thử restore lại từ một checkpoint cũ. Mới  phục hồi bình thường. Nhưng mà không biết chừng nào lại tái diễn. Vậy, mong, rất mong quí bạn nào có kinh nghiệm về vấn đề này, xin vui lòng cho tôi biết, để tôi còn vững bụng khi click DAMAU !.
    Xin cám ơn trước.
     

  • BBT Da Màu viết:

    Kính anh Trần Hoài Thư;

    Vấn đề anh nêu ra về “adware” quảng cáo thuốc gì đó đã được giải quyết từ lâu. Chúng tôi đã “làm sạch” trang Da Màu ngay sau khi khám phá ra adware này. Tuy nhiên, bạn đọc có thể vẫn thấy phần quảng cáo thuốc online nếu truy cập damau.org trên Google. Chúng tôi đã liên lạc với Google cả tháng nay để điều chỉnh tên của trang web nhưng vẫn chưa có kết quả. Điều lạ là nếu bấm lên phần này thì lại đưa thẳng vào trang Da màu mà không gặp trở ngại gì hết.

    Cám ơn anh đã nêu lên mối quan tâm của mình. Mong giải thích này làm anh yên tâm hơn.

    BBT Da Màu

  • chân phương viết:

    Chào Nguyễn Hoàng Nam và bạn đọc Da Màu,
    Tôi hay Nam có thể liên lạc và báo tin vui với Alan Kirby : “The Death of Postmodernism…” đã được dịch ra Vietnamese! Theo tôi,muốn mời Kirby trao đổi với chúng ta về pseudo-modernism và digimodernism
    không phải là chuyện không làm được. Vấn đề là chúng ta phải đọc và hiểu tác giả, đặc biệt là cuốn DIGIMODERNISM mới phát hành năm 2009, để có thể nêu ý kiến hoặc đặt  những câu hỏi thích hợp
    trong cuộc thảo luận. Tôi chờ NHN hay BBT Da Màu góp ý thêm. Phần tôi , hi vọng sẽ có  thời giờ để viết bài giới thiệu tác phẩm này với độc giả VN. 

  • nguyễn hoàng nam viết:

    Tôi nghĩ phần quan tâm cho người viết tiếng Việt  là liệu có các thủ pháp sáng tác mới (không thấy nêu ra trong bài viết), và hậu thuộc địa và nữ quyền — chỉ lướt qua hời hợt trong bài viết, nhưng đối với chúng ta là cánh cửa để tham gia văn chương quốc tế.
    Về pop culture ở Tây Phương hay ở Mỹ (phần lớn bài viết), những thứ “báo động” kiểu này có hoài. Thời Elvis lúc lắc mông, rồi nhạc Jazz, người ta đã la làng văn hoá xuống dốc.  Gần đây hơn, người ta la hoảng nhạc hard rock, rap, và video game làm con em theo ma quỷ, băng đảng và dễ bạo động bắn giết.
    Còn nếu bảo ở Việt Nam phải có pop culture như vậy mới theo kịp thời đại của chủ nghĩa văn chương gì đó thịnh hành hay đang ló dạng, thì cũng không hợp lý.
    Khoảng cách kiến thức và đào tạo do  giáo dục Việt Nam bê bối có lẽ không ai cãi, nhưng điều đó không có nghĩa là cá nhân không thể tự học để cập nhật.  Google là bạn ta 🙂
    Nhưng cập nhật để làm gì? Để tham gia trò chơi đang có sẵn với quy tắc vẫn còn nặng văn hoá và điều kiện của những nước có kinh tế mạnh? Hay để vươn vai tạo ra trò chơi của chúng ta và mạnh dạn trình làng cái “đặc sản” đó?
     

Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)