Trang chính » Sáng Tác, Thơ Email bài này

thơ thời gian – (trích trường ca, chương III)

0 bình luận ♦ 22.12.2009

 

 

Chương  III: Thơ của Thời gian

 

 

‘Thơ mỗi buổi râu ra
Và thơ cần cắt cạo
Mỗi thời mỗi cuộc?’
Đ.Q.

 

Đồng hồ tôi quay trên
Khuôn mặt cha mẹ cho
Khi mắt nhắm miệng môi thôi mấp máy
Những chiếc kim ngưng kéo đời
Và những con số giục gọi sẽ lặng im

Ba kim đồng hồ vươn cánh tay 
Chỉ lối
Chân nhà thơ bối rối

Ba giọt nước mưa rơi trong ngón tay
Kéo dài khoảng trống đầu thi sĩ
Đêm quên rằng ngày cũng có bồ nhí
Kìa
Ở đầu ngón tay nhà thơ những câu thơ chưa bị mất trinh

Ga lẻ
Nhanh như chuyến tàu không
Thơ băng qua người khách lỡ
Mặt laptop trân trân chờ cái tát
Bàn tay thi nhân trước thời gian

Đồng hồ nhảy qua tay phải đếm phân ly cú pháp
Đầu đông Melbourne gió đêm lật ngửa các động từ
Nếu ở Vancouver đã là rất khác
Mưa mưa mưa
hai mươi bốn con tự ướt

Những con mắt đen mãi yêu trang giấy trắng
Hai người đàn bà cọ xát
Cặp ngực đẹp nở trên cặp ngực đẹp 
Những câu thơ đã không được nảy sinh

Những khoảng trống đồng hồ 
Xà lim chữ
Nhà thơ có tự do mà con chữ thì không

Ba cây kim đồng hồ ô hô vua bếp
Ngài nấu hai mươi tư chữ cái một nồi nước thi pháp
Thịt thà rau dưa hành tỏi gia vị ư các phê bình gia gia giảm
Nhà thơ làm gì hơn việc nêm đậm nhạt
Văn phong là muối của người
Vốn sống lửa

Mưa đêm rơi trang trường ca viết dở 
Những phần trắng hơ hớ
Những người đàn bà thiếu chồng
Đợi không

Một bản nhạc có chất thơ thì có bài thơ nằm ngang
Một cô gái mang thơ tính chắc là một vài câu thơ giấu trong ngực.
– Một người không làm thơ nói

Những câu thơ oe oe trong tay cũng cần vô trùng và yên tĩnh
Nhà thơ ơi khi viết anh cũng cần khép kín
                   cái phòng văn

Cây kim đồng hồ
Đánh đít trang thơ
Theo mỗi hơi thở dốc mỗi cái vung tay vô nghĩa
Mỗi sợi tóc mai rơi không chủ
Mỗi mặt trời mới của ngày và mỗi vầng trăng cũ của đêm

Thương mến ạ
Câu thật thơ không bao giờ nói dối
Đừng giục những câu thơ đi bộ
Thương làm sao những câu thơ phải sống hai lần
Thương mến ạ

Có những câu thơ phạm pháp không?

Thơ có thể vẫn bình thân trong lèm bèm đàn bà lèo nhèo con nít
Chân tường cái chết có thể cho bất tử thơ
Tờ bạc nát cuối cùng có thể làm cánh cho thơ
Thơ không thể sinh ra trong tiếng đếm ngược
Thời gian hà khắc hành trình chứ không khắc nghiệt thao tác
Thao tác thơ là bẩm sinh
Chỉnh lại dòng thơ xộc xệch cũng là cái vuốt tóc ngược một chàng bảnh
Cái cắn răng gái nhìn gương
Cái buông lỏng tròng kính rồi cái nghịch đầu chim hẻm bướm cũng là sự tu từ học rất riêng tư
Thương mến ạ

Các câu thơ sương mây là là
         trang giấy màn hình
Một động đậy thời gian gió
Hoặc sẽ thành mưa chữ
Hoặc trở lại cát bụi

Dễ có sự đúng đắn hơn
vì cái đầu nó nằm ở giữa
Bảo hành cho tính trung thực
Hai con mắt trong kiến trúc cân đối
Tạo Hoá
    Ngài để lại một dang dở
Cho Nghệ thuật được sinh ra
Không có sự khách quan với con tim lệch bàn cân tình
Những câu thơ sinh ra bằng tay trái đậm máu hơn khi sinh ra ở tay phải
Nghệ thuật là chủ quan

ông đó ngồi ngửa tay chờ thơ
rụng ta không cần xét đến tay
nào trái hay phải rồi lòng bàn
tay có vũng có hố khe ngón

tay có kín khít để giữ lấy
thơ được hay không rồi có chỉ
tay đường linh đờ cơ sâu đúng
ra đủ sâu để chôn tình dăm

mụ nạ dòng và ba đứa gái
tơ cùng đôi mợ trốn mở dấu
ngoặc ra dối đóng dấu ngoặc lại
chồng mà ta chỉ khảo sát bản

chất của sự kiện ấy ngồi ngửa
tay chờ thơ chớ đó không phải
là nằm vì nếu mà nằm thì
mang bản chất phản động rồi này

nhé nằm đó là ngửa chim chờ
gái đến thế không là phản thi
ca là gì nhưng không có phản
thi ca làm sao có cái thi

ca lòng bàn tay làm sao có
vũng có hố khe ngón tay có
kín khít để giữ lấy thơ rồi
làm sao có chỉ tay đường linh

đờ cơ sâu mà đúng ra đủ
sâu để chôn tình dăm mụ nạ
dòng và ba đứa gái tơ cùng
đôi mợ trốn mở dấu ngoặc ra

dối đóng dấu ngoặc lại chồng ừ
nhỉ ừ nhỉ ừ nhỉ thôi thi
ca và phản thi ca cùng đề
huề nằm với ngồi cũng cho đề

huề luôn còn nữa ngửa tay chờ
thơ mí ngửa chim chờ gái càng
phải đề huề vậy xong chuyện ông
đó ngồi ngửa tay chờ thơ rụng

Nhà thơ bé ư
Cứ ham làm các bài thơ bỏ nhỏ
                   trên sân thời gian
Thời gian
Chuyền chữ này qua nghĩa nọ

Có những câu thơ cùm
            nặng dài
tháng ngày di dạt
Có những câu thơ mây
            lơ lửng
                đầu ai
Có những câu thơ cây
            mọc lòng người
Lại có những câu thơ suối
                 thơ sông
                      thơ biển   
Ô kìa những câu thơ núi

Lá vàng
nôn nao và nhức nhối
Vì tính vàng của nó
Nếu lá cây úa đen
Nghệ thuật loài người sang một mỹ học khác
Và kể từ ngày đó có hai khu vực
Thơ vàng và Thơ đen

Chậc!
Gà mắc đẻ đã gì đâu mà lúng túng
Bằng chúng ta
Chúng ta
Vâng
Chúng ta và các vần thơ sắp ra
Đúng
Các vần thơ sắp ra
             – Sự lúng túng muôn đời          

Mà cả chuyện cưới vợ thì cưới liền tay nữa
Anh không cưới được lúc này sẽ cưới lúc kia
Cậu không cưới vợ này sẽ cưới vợ nọ
Ông không cưới vợ thì vợ nó sẽ cưới ông có ngày
Viết thơ là viết liền tay
Thơ không đợi
Thơ không thay
        không bù  

Nhân cách hóa không khó bằng Chữ cách hóa

Chuyện xảy ra tại hai câu thơ lục bát nổi tiếng nọ.
Đó là Ngày Hội Thơ Việt Nam lần thứ 36.
Thể Lục bát già yếu – dù còn vẻ đẹp xa xăm – không len nổi vào sân Văn Miếu.
(Nơi Thơ Tự do Siêu chảy cùng Thơ Hình họa Trên lời trần trùng trục vật nhau.
Thơ Hậu Tân Hình thức lõa lồ ngồi thở dốc đang chờ đối phương tranh giải nhất.)
Nằm suông, trên gác xép số nhà 3254 phố Nguyễn Bính đại lộ Nguyễn Du cạnh vườn hoa Bùi Giáng, hai câu lục bát nổi danh nọ của một nhà thơ nổi tiếng kia bỗng có chuyện không lành.
‘Trong 14 chữ chúng ta, có một chữ phản thi ca!’
Tin loan ra từ đậu trên câu sáu lúc canh năm đến giờ ngọ thì xuống đến đậu dưới câu tám.
‘Trong 14 chữ chúng ta, có một chữ phản thi ca!’
Không chữ nào trong 14 chữ đủ thi khí tin đó là sự thật.
Một sự thật đáng xấu nhục có thể hiển hiện trong từng khắc từng giây.
Nhìn lại thi trình của mình, hình như tất cả 14 chữ đều ngờ ngợ cái từa tựa vậy bấy lâu nay, trước cả ngày hai câu lục bát được đưa lên bàn thờ Phòng Khánh tiết Hàn lâm viện Thơ Việt Nam.
Ngay những tháng năm cùng sống trong hào quang, những phút giây giữa hoa và các tiếng pháo tay, những thời khắc trên đỉnh báo chí tháp dư luận văn chương cùng đời sống thi nhân và thường dân, có một cái gì bất an trong hạnh phúc gia đình 14 con chữ này mà không đứa nào có thể gọi ra bằng lời.
Cả cha đẻ của chúng cũng vậy.
Thi sĩ, sau khi ngủ say trên cái nôi bồng bềnh vinh hạnh mà ngôn ngữ văn chương – chủ yếu từ hai câu thơ bàn thờ – đem đến, cảm thấy đau nhức thân thể đâu đó.
Thi sĩ hiểu như đang có một bấp bênh trong gia tài văn học của mình.
Mà không dám nói ra cùng ai, từ người cho tới chữ.
Kể cả 14 đứa con vàng.
Nhưng làm sao có thể giữ mãi trong tay mặt trời!
Hôm đó, thi sĩ theo chân mấy đứa con Thơ Cách tân vào Văn Miếu, như cả chục bạn thơ khác.
Ở nhà, chuyện dữ xảy ra: nồi thơ của thi sĩ bị bể!
Sau này, theo điều tra của Cục Thi sự, thoạt kỳ thủy tin được rỉ ra từ chữ vần bằng thứ hai của đậu trên.
Tin được loan ở dạng cực kỳ bóng gió và phát ra không địa chỉ người gửi cùng người nhận.
Các chữ khác trong đậu trên thi nhau giải mã tín hiệu.
Trước là vì buồn, buồn cho cái phận lục bát nằm góc bếp gãi rốn trong ngày hội làng.
Chúng phổ biến, xì xào cùng các bạn bồ bằng tiếng Anh trên điện thoại cầm tay, còn với các chữ khác thì qua thư rơi.
Cũng chỉ để gãi rốn nhau thôi.
Đậu dưới nhao nhao.
Chẳng hiểu hư thực ra sao!
Tám con chữ mà rục rịch như tám sư đoàn thời 30-4-1975.
Nhiều văn hữu của 14 con chữ ở nhiều câu thơ, bài thơ khác, hữu danh cùng vô danh, cũng phong thanh được chuyện.
Rồi cha mẹ của chúng nữa.
Tất cả, người tới chữ, hồ hởi phấn khởi vào cuộc, vì đó là xì căng đan của một gia đình thơ.
Vấn đề được gọi đúng tên khi chữ vần trắc thứ bảy của câu tám hét lên trên Chat Room của mạng Yahoo nội bộ của gia đình thi sĩ đó (bị lộ mật mã người ngoài ra vào thoải mái) ngay sau lúc nó giải được trò chơi ghép chữ của ai đó bày ra trong khi điều tra: ‘Bingo: Judas!’
Nhờ thi cảm, và cũng nhờ một con chữ ruột trong 14 chữ đó mật báo, thi sĩ nổi danh nọ vội vã bỏ Văn Miếu, bỏ đám chữ cách tân đang chờ vật lộn, mà trở về nhà.
Sự vụ được giải quyết ngay, hoàn toàn nội vụ, trong gia đình thi ca của thi sĩ (và sau là trong các cơ quan chức năng của hệ thống thơ Việt Nam).
Dư luận làng thơ Việt trong nước và hải ngoại, tất nhiên là nhờ hơi đồn thổi của Ngày Hội Thơ, đều biết hung tin rằng trong 14 chữ đang là vàng đó của hai câu lục bát vàng ấy của thi ca Việt có một chữ phản thi ca.
Nhưng, dư luận chưa biết cái chữ Judas đáng chém đó là chữ nào.
Sau khi con mèo được gọi là mèo, trong 14 chữ các chữ ổn cố đúng luật bằng trắc quay ra lườm nguýt các chữ bất luận.
Các chữ bất luận kín đáo nhìn lại mình trong khi nhìn từ đầu đến chân các chữ bất luận khác.
Hình thức là cái dễ bị kết án nhất khi lâm chuyện.
Tất nhiên!
Xấu người thối cả phân tro!
Các chữ bất luận bèn hùn tiền thuê hẳn một phê bình gia Hàn Quốc từng dịch Truyện Kiều ra tiếng mẹ đẻ của mình viết bài với câu: ‘Chỉ có lũ chữ bọn nghĩa không có nhân tính mới không hiểu rằng luật bằng trắc chỉ là thứ luật sơ khai, món hình thức luận sơ xài. Chưa thể nói lên tất cả. Càng không là chỉ số độc tôn của thi tính nơi lục bát học Việt hiện đại và lục bát thực hành Việt đương đại.’
Chữ thứ bảy trong câu tám bị dư luận cho là ‘Hoàng Cái dùng kế khổ nhục’, biết thân mình là con chữ mông lung nhất trong 14 anh chị em, bèn chạy vạy năn nỉ các phương pháp lý luận Giải cơ cấu học, So sánh học, Hậu hiện đại học và Lý thuyết Phân kỳ Cấp tiến ngõ hầu bảo vệ cho sự phi phản thi ca của mình.
Và còn nhiều chi tiết mang tính thi ca và phản thi ca khác trong vụ nhận diện một chữ phản thi ca long trời thơ lục bát Việt.
Cuối cùng, nhờ tác động trực tiếp của cao trào Tái hậu Đổi mới trong văn học, sau một thời gian đâu có dài với phương tiện hậu hiện đại của thơ, của văn học và của các liên ngành liên đới, án văn đã được đưa ra ánh sáng.
Dù chưa là ánh sáng mặt trời, mà mới là ánh sáng điện.
Nói cho văn chương, là ánh sáng nội bộ.
Sự kiện rằng trong 14 chữ của câu thơ lục bát nổi tiếng nọ có một chữ phản thơ đã được khẳng định công khai, bằng văn bản và được lưu trữ trong hệ thống vi tính hậu hiện đại nhất.
Sự kiện này đã được công bố trước toàn thể hội viên Phân ban Lục bát của Hội Nhà Văn Và Cả Nhà Thơ Việt Nam.
Còn chữ phản thơ đó trong 14 chữ của câu thơ lục bát nổi tiếng nọ đã được chỉ đích danh bằng miệng và tin này được phổ biến bằng lưỡi trong Ban chấp hành Phân Hội Nhà Thơ của Hội Nhà Văn Và Cả Nhà Thơ Việt Nam.
Dễ hiểu, trong tư cách đặc biệt, toàn bộ 14 chữ vàng trong đó có 13 chữ vàng thật của câu thơ lục bát nổi tiếng cũng được có mặt chỉnh tề và ngồi đúng hàng ngũ đậu trên đậu dưới nơi hai dãy ghế đầu tại buổi phổ biến bằng miệng lưỡi.
Nghe đồn là thi sĩ ấy – cha đẻ của hai câu thơ nổi tiếng nọ – ngồi vòng tay ôm hết lượt 14 chữ, thi thoảng lại xoa vuốt an ủi nhân vật chính, cái con chữ hổ danh vàng giả Judas phản thi ca.
Vì lý do chữ đạo, cái chữ phản thi ca đó không được nêu ra đây.
Vì lý do thi đạo, câu thơ lục bát nổi danh nọ không được dẫn độ ra đây.
Cũng vì lý do thi đạo và thêm lý do nhân đạo cùng thi sĩ đạo, tên tác giả nổi danh ấy của câu thơ lục bát nổi tiếng nọ đã không được dẫn trình ra đây.
Ngay cả không vì lý do các đạo dẫn thượng thì chữ phản thi ca hổ danh đó, câu thơ lục bát nổi tiếng nọ có một chữ phản thi ca nổi danh nổi tiếng đó, tên tác giả nổi danh ấy của câu thơ lục bát nổi tiếng nọ cũng không được dẫn bày ra đây.
Vì đây đâu biết chính xác các thông tin đấy.

Một ngày làm thơ
Khổ quá
Sáng ra miệng cà phê tay chạm mouse bài ’52 Định Nghĩa Về thơ Để Sử Dụng Trong Thế Kỷ 21’
Lawrence Ferlinghetti
Bản dịch Trọng Hùng
Hãi quá
Nhắm lại một mắt cho ngay vào folder ‘Bài phải đọc trước khi chết’
Khổ quá
Một ngón tay chưa kịp khép mở nhầm Vỉa Từ Nguyễn Hữu Hồng Minh
Mắt mở gặp câu ‘Thơ là muối tâm hồn’
Miệng toan chửi thề may quá chỉ phát ra ‘Khổ quá!’
Tối đến đụng Ferlinghetti bản dịch khác
Hoàng Ngọc-Tuấn (chắc sau khi kêu khổ quá bản dịch kia chưa hẳn đúng)
Nhắm 2 mắt 10 ngón tay thảy đại vào đâu đó
Muramatti khi viết ưa liền tù tì không đọc lại những gì vừa viết
Nại là Hemingway cũng thế
Chữ quay trong đầu ông chắc cũng tỷ lệ nào đó với tần số quay vòng của máu trong người ông mắt ông không chịu đọc lại thì máu ông cũng chở nó về chữ cũ một khi khổ quá ông đọc lại văn ông thì cũng như ông làm tình lại vợ ông có chết thằng Nhật nào không
Thường là có thơ của các ông nằm trên vợ mà đầu bay về người đàn bà khác
Ít khi có thơ của các ông nằm trên người đàn bà khác mà đầu bay về vợ
Cũng xong một ngày làm thơ
Khổ quá

Mai Văn Phấn!
Nhiều khi
               tôi
                    toát cả mồ hôi
                                           mông
Viết xong
                câu thơ búa bổ
Tim đập gấp thở dốc đầu muốn lìa khỏi cổ điều dễ hiểu nhưng tôi vẫn không hiểu vì sao còn toát cả mồ hôi mông khi vừa viết xong một câu thơ búa bổ
‘Em xuyên qua từng bức tường nắng gắt.
Qua những ngôi nhà như áo rộng thùng thình’
Viết xong bạn toát mồ hôi nào?

Giữa con đường lớn gặp nhau Thơ và Thời gian
Ghế nhỏ
Cả hai tay bắt mặt mừng
                                        Ngồi
Rồi cùng không biết nói gì
Bỗng
Tôi – đứa trẻ nhỏ vui chân xà đến
Thơ và Thời gian đứng dậy
                  Về hướng cũ
Ghế nhỏ
            Nhường tôi

Em có ba truyện cực ngắn dính răng
Lão có pho tiểu thuyết táo bón
Bản trường ca nhồi máu cơ tim tôi hay có
Phóng sự đồng cô cả họ nó có đầy
Tùy bút què nhà anh sở hữu trong tay
Lục bát đểu mẹ con cô đánh vòng nơi cổ
Chị hoen đôi núm vú tứ tuyệt mù
Kịch bản quái thai cả dân tộc mày đang diễn

Vladimia Ilic Lenin, Lớn Tiếng và Tốt Lắm
Thời gian mở lối
Ba trường ca
Maiacovsky

Có những bài thơ ủ đầy cảm hứng, ngôn từ, thời gian và giấy trắng
để viết hết đời sống ruột gan
Bỗng khựng lại sau một câu thơ trời giáng
Thơ muốn đổ xuống
trời đất
Hay chạy vòng vòng
ruột gan?

 

(Trích trường ca Thơ Thời Gian)
Melbourne, 5/2005 – 3/2006; Tu chỉnh: Vancouver, 12/2009
ĐỖ QUYÊN

 

 

 

.

bài đã đăng của Đỗ Quyên


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch