leonardcohen-firstsnow

First Snow– tranh Leonard Cohen

Leonard Cohen và Bob Dylan cùng xuất hiện vào hầu như chung một thời kỳ, ấy là những năm 1960; cả hai, không kể vài giai đoạn rút về nghỉ ngơi, hầu như đã liên tục ròng rã viết ca khúc và trình diễn trên sân khấu cùng khắp thế giới; đã nhận được những giải thưởng quan trọng nhất trong lĩnh vực âm nhạc; đã được xem như tinh anh và tài hoa của âm nhạc đương đại. Giải Nobel văn chương được công bố hồi tháng 10 cho Bob Dylan nếu có là ngạc nhiên cho một số người thì nó không gây ngạc nhiên cho Leonard Cohen. Khi nghe tin này Leonard Cohen được tường thuật bảo rằng trao Nobel cho Bob Dylan là “gắn cho Everest huy chương công nhận đỉnh núi cao nhất.”

Sự tương kính giữa Leonard Cohen và Bob Dylan là rõ ràng. Bob Dylan từng bảo ‘Hallelujah’ là ca khúc ông không thể nào đạt tới. Bob Dylan có lúc đã hỏi Leonard Cohen tốn bao nhiêu thời gian cho ca khúc đó. Leonard Cohen, theo tường thuật, nói với Bob Dylan ông tốn cả hai năm, rồi nói riêng với nhà báo làm phỏng vấn, thực ra ‘Hallelujah’ tốn của ông nhiều năm tháng hơn vậy. Từ một ý tưởng, một hình tượng, một phát khởi giai điệu, tới chỗ không còn chỉnh sửa gì nữa, những ca từ của Leonard Cohen làm như được tinh lọc để diễn tả khả dĩ trung thực nhất tâm cảnh và cảm xúc của ông, chúng được trình diễn trong một cung cách thể hiện, tái hiện say mê, thành khấn như lần đầu. Ca khúc đến với Bob Dylan có lẽ chớp nhoáng hơn, và cung cách thể hiện thì luôn thay đổi, với những pha chế, biến tấu làm như tuỳ trạng huống, hay ngẫu hứng.

woman-and-horse-900

Woman and Horse– Tranh Leonard Cohen

Ca từ của Leonard Cohen và Bob Dylan được ca ngơi có sức mạnh của thơ, và sự lôi cuốn của ngôn ngữ chắt lọc từ những bài học, những ẩn dụ trong Kinh Điển, như Cựu Ước, kinh điển Do Thái Giáo, cho đến ngôn ngữ đời thường của những người hát rong, những dạo khúc Blues, những bài dân ca được phục chế. Leonard Cohen xuất bản thơ trước khi đi vào sáng tác ca khúc. Yeats và Lorca là hai trong số những nhà thơ ông nói đã gợi cảm hứng sâu xa cho ông, bên cạnh Tolstoy, Proust, Joyce ở lĩnh vực tiểu thuyết. Bob Dylan nói đến ảnh hưởng của Woody Gurthrie, Poe, Keats, Byron, Donne và nhất là những nhà thơ nhóm Beat, như Allen Ginsberg và Gregory Corso. Ghi ký người và sự việc, Chronicles: Volume 1 (Biên niên sử : Bộ 1) của Bob Dylan được giới điểm sách ghi nhận như một tác phẩm trung thực và có sức lôi cuốn không chỉ ở mặt tư liệu.

Tài năng của Bob Dylan và Leonard Cohen bất ngờ được khám phá bởi cùng một người, ấy là nhà sản xuất đĩa nhạc có uy tín ở New York trong thập niên những năm 1960, John Hammond. Bob Dylan 1961, Leonard Cohen, 1966. Hai hướng nhạc được Hammond khám phá buổi ấy tuy nhiên phải nói là khác nhau, một hướng tư riêng, mang chất buồn thương của những sầu khúc, một hướng tìm tới cộng thể mang những minh triết trong lời ca, trong tích truyện. Ở những ca khúc của Bob Dylan, đời sống, chất sống của con người được kể lại với những bi thiết, nghịch lý, mâu thuẫn của cõi nhân sinh đa sự, đa tầng, đa sắc độ. Ở Leonard Cohen, đời sống ấy tích tụ lại trong tương quan của kẻ nói và kẻ lắng nghe, hai người trong một căn phòng tích chứa ánh sáng mỏng mảnh phiêu hốt, ngoài-vật-chất.

Chuyên đề này của damau tưởng chỉ dành cho Bob Dylan, nhân một giải thưởng, nay đang thành một số -kép với tin buồn Leonard Cohen vừa qua đời. Album sau cùng của Leonard Cohen, You Want It Darker, có sự thanh thản của một người xong việc, tự cảm nhận đã đi hết hành trình. Ấy là chân dung thanh thỏa của một đời sống lấy chữ Tình làm chủ hướng. Những chấn động thời sự từ một cuộc bầu cử âm thanh và cuồng nộ, của lá phiếu cắt đôi, không còn quấy rầy con người này. Nếu trong quan tâm và xao xuyến, trong cả sợ hãi, âu lo, nước Mỹ đang nghe lại ‘A Hard Rain’s A-Gonna Fall’ của Bob Dylan, thì ở mặt kia, đất nước ấy cũng hẳn cần một trấn an và chúc lành như lời trong ca khúc ‘Bird on The Wire’ của Leonard Cohen.

Thường Quán và BBT Da Màu

******

Sáng tác:
“Chuyện Ma” của Guillaume MUSSO- Trần thị NgH. chuyển ngữ
Sinh Ra Từ Trứng-phần 14- tiểu thuyết Nguyễn Viện

Biên khảo:
“Đỗ Trọng Khơi: Người ghép lại thời gian xô lệch”- Giới thiệu tác giả của Trần Nghi Hoàng
“Vai trò của báo chí trong những ngày tới”- nhận định của Trùng Dương

Chuyên đề Bob Dylan và Leonard Cohen:
”Bob Dylan vs Nobel” – nhận định của Trần thị NgH.
”Every grain of sand” (Từng Hạt Cát) -Nhạc và lời: Bob Dylan- Hồ Như chuyển ngữ
I Long to Hold Some Lady” (Tôi Thèm Người Ôm Ấp) của Leonard Cohen- Hồ Như chuyển ngữ

Chào mừng bạn đọc đến với tạp chí văn chương Da Màu
viền cong * xen hành động
4.12.2016

dấu hỏi ngoài trời
định đề trong mộng
một dải công trình lúp xúp chạy tới

Tự sự
3.12.2016

Tôi bơi
Hóa ra ngược dòng
Gặp vô số cọc ngầm
Tôi vỡ đôi

Và ngồi một mình * Chiều tàn
2.12.2016

Những cơn sóng đẩy tôi vào vách đá
Tôi treo lên cây những xương máu của mình
Người ta đâm tôi bằng những lời nanh vuốt
Và dồn tôi vào điểm chết cuối cùng

KHÔNG PHÁ KHÔNG NGỪA
1.12.2016
KHÔNG PHÁ KHÔNG NGỪA

Một mặt con chiên bị hăm dọa rằng phá thai là một trọng tội dưới mắt Thiên Chúa và có thể bị trục xuất ra khỏi đạo lập tức …. Một mặt khác, con chiên được câu nhử bằng hứa hẹn “Nhưng đừng lo vì Giáo Hội, qua các linh mục, sẽ có thể xóa rửa tội lỗi đó cho nếu thật lòng tìm về với Chúa.”

Sinh Ra Từ Trứng- phần 13: Những đứa con của người đàn bà sinh ra từ trứng/Thương tật của lịch sử/Người đàn bà sinh ra từ trứng/Di chúc của ông hoạ sĩ
1.12.2016

Ông họa sĩ tự sát. Người ta phát hiện ông treo cổ trên một cây xà ngang, ngoài sợi dây quấn quanh cổ, ông cũng tự quàng cho mình một cái khung tranh, đúng như di chúc của ông để lại: “Chẳng có gì để nói ngoài việc tôi tự sát như cách để tự quyết định đời mình. Một tác phẩm cuối cùng.” Và như thế, tác phẩm cuối cùng ấy đã được ông tự tay treo lên, trong căn phòng tầng áp mái.

t[i]ếu ngạo giang hồ
1.12.2016

kim dung viết tiếu ngạo giang hồ
tung hoành máu ướt với xương khô
tự phong chánh tà tranh bá chủ
kinh hãi anh hùng hào kiệt rồ

gặp
1.12.2016

trong đời tôi chưa hề gặp một người nào dũng cảm
cũng chưa hề gặp một người nào thông minh
cũng chưa hề gặp một người nào tử tế

Người Qua Đường
30.11.2016

Ai cũng dễ kết nối với nhau, và càng dễ hơn hủy hoại nhau bằng cách block, report về một tội danh vô lý. Wol viết rằng “Bạn bè tôi, 5000 và bạn của tôi không trong 5000.” Tôi không chia sẻ gì trong dòng viết của Wol. Gặp Wol, tôi bảo rằng chúng ta là những tín đồ điện tử, lũ ăn bám thông tin. Mark trao quyền lực cho các khách hàng, đấy là sự liên kết nhanh chóng và chi phối tồn tại của mọi tài khoản cùng khả năng gây chiến bầy đàn. Nhưng nếu đấu trường chỉ có khán giả, ai sẽ là diễn viên, Wol nói, chúng ta vốn là mồi nhắm của nhau.

Bài tháng mười một * Đoạn ngắn… * Hãy đem tới
30.11.2016

Tháng năm không có ý nghĩa gì
Nếu không sống như một người có lương tri
Cùng với thời đại của mình
Đang diễn ra đang bước tới

Đối Thoại Với Nhà Văn Nguyễn Viện- kỳ 2/2
29.11.2016

Tôi thích bài Rap đó. Nó thể hiện tính đương đại của trào lưu văn hóa cũng như tính hiện thực của hiện trạng xã hội, tính côn đồ trong hệ thống cai trị và tình trạng phẫn uất của nhân dân. Nó là một phản ứng có tính tự động. Tất nhiên đấy là một hiểm họa có thật cho tất cả chúng ta.

Con dao tự nó không phải tội ác. Nhưng kẻ dùng dao sẽ chết vì dao (Chúa nói). Hơn nữa, dao không hiệu quả bằng súng trong việc thanh toán lẫn nhau, nếu cần.

Đấu tranh cho dân chủ và tương lai của đất nước hiện nay có phải là một cuộc thanh toán lẫn nhau giữa nhân dân và chính quyền hay không?

thêm tôi vào đêm và những gì địa ngục
29.11.2016
thêm tôi vào đêm và những gì địa ngục

tên tôi là hồ sương, tìm thấy dọc theo bờ
những con đường mưa, những căn nhà gạch đỏ
với chữ số đóng đinh trên bảng thông báo
một cái chuông giấu bên dưới hiên mù

Đối Thoại với Nhà Văn Nguyễn Viện- kỳ 1/2
28.11.2016

Tôi hy vọng rằng, SINH RA TỪ TRỨNG không phải là lý cớ cho việc tôi phải đi tù. Đó cũng là lý do, trong tiểu thuyết này tất cả mọi sự kiện của nó cũng đều gắn liền với những cột mốc biến động của lịch sử vào những thời điểm nhất định mà tôi không tiện dẫn giải, nếu tinh ý bạn đọc sẽ thấy những điều tương thích.

Gánh hát ‘Hamilton’ và ông Phó-đắc Pence
28.11.2016
Gánh hát ‘Hamilton’ và ông Phó-đắc Pence

“Ông Tổng-đắc Trump cần phải ôn lại bài học công dân thời trung học,” giám đốc điều hành tổ chức ACLU Anthony D. Romero viết trong một điện thư cho tờ The Washington Post. “Tu chính án Thứ nhất/First Amendment chính là viên đá nền tảng của nền dân chủ của chúng ta, và các tổng thống Dân chủ hay Cộng hoà đều hiểu là quyền tự do ngôn luận khiến quốc gia chúng ta mạnh hơn – ngay cả khi nó làm cho các nhà lãnh đạo khó chịu

Tung hứng * Tấm chăn phơi
28.11.2016

Vào đúng ngày bạn đem chăn đi giặt
Trời bỗng đổ mưa
Rồi sầm sì suốt mấy hôm liền
Tấm chăn như mảng mây sùng sũng xám ngoét

Về Bob Dylan và Nobel 2016- Tình-Chỉ-Là-1-Từ-4-Chữ
26.11.2016

Trong nền văn chương đậm ảnh hưởng Nam Á như Nhật, Hàn, Việt Nam…thì hai chữ thơ ca là 1 từ kép, thơ dính vào ca như định mệnh xe duyên lời vào tiếng hát. Xin kể, ở đời Đường nhà thơ Lý Bạch đã sáng tác dạng Từ là thơ để hát, đến thời Tống thì thơ để hát trở thành Tống Từ, một loại hình như thơ xuôi đương đại và được trình diễn dưới dạng ca ngâm. Ở Việt Nam ta, ngâm thơ, hát ả đào, thậm chí hát xẩm…cũng là những thể loại trình diễn Thơ khá phổ cập

chùm thơ Quang Vinh
26.11.2016

Cảm ơn những “Kẻ thù”
đã tồn tại để ta có nơi mà đổ lỗi
cảm ơn “Bầy sói”
cho kẻ chăn cừu có quyền hiện thực hóa những lời nói dối
cảm ơn những sợi dây
đã cho bầy rối cơ hội
để cục cựa chân tay

Chim Trên Vòng Dây Kẽm / It Seems the Better Way

♦ Chuyển ngữ:
25.11.2016
Chim Trên Vòng Dây Kẽm / It Seems the Better Way

Như một con sâu trên móc lưỡi câu
Như một hiệp sĩ từ một pho truyện cổ
Ta để dành những dải ren tơ cho người.

Diễn từ – Prince of Asturias Award 2011
24.11.2016
Diễn từ – Prince of Asturias Award 2011

(Nguồn: The Annotated Transcript, Cohencentric. Bản chép Anh ngữ được Allan Showalter và Coco Eclair ghi xuống sau lời chào quan khách của Leonard Cohen.)

Ngày 21 Tháng 10, 2011 tại Oviedo, Tây Ban Nha

 

Tối …

So Long Marianne

♦ Chuyển ngữ:
24.11.2016
So Long Marianne

Hãy biết rằng ta ở ngay sau lưng đấy và nếu như em đưa tay ra ta nghĩ rằng em sẽ chạm được tay ta. Và Marianne, em biết ta đã vẫn luôn luôn yêu em vì sự đẹp và những minh triết tới từ em …

Cách Phát Ngôn Thơ / How to Speak Poetry
23.11.2016
Cách Phát Ngôn Thơ / How to Speak Poetry

Bài thơ trên hết là bản thông tin. Nó là Hiến Pháp của nội quốc. Nếu mày đề xướng và thổi phồng nó với những mục đích cao siêu thì mày chẳng khá hơn đám chính khách mà mày khinh bỉ. Vì mày lúc đó chỉ là đứa phất cờ tuyên dương lòng yêu nước cho thứ tình cảm rẻ tiền. Hãy nghĩ về chữ nghĩa như khoa học, thay vì nghệ thuật.

Tụng khúc / Anthem
23.11.2016

Có vết nứt bên trong, vết nứt bên trong mọi vật
Qua đó ánh sáng lọt vào
There is a crack, a crack in everything

Nô lệ, buồn ta tự nguyện
23.11.2016

sức mạnh bạo quyền phát triển
độc tài thống trị. nghiệt duyên
lần trang kinh, em mượn thiền lưu trú
đợi tôi mằn thế cứu vong thân

Bob Dylan – Nobel Văn Học 2016: Một Sự Kiện Phức Tạp
22.11.2016
Bob Dylan – Nobel Văn Học 2016: Một Sự Kiện Phức Tạp

Một chữ thường hiện đi hiện lại trong các bài hát là circus (gánh xiếc) khiến những kẻ ái mộ Bob Dylan nhớ đến khoảng đời cầm ca lang bạt của ông trước khi thành ngôi sao độc sáng. Nhưng trò xiếc circus còn là ẩn dụ để ví von không gian dystopia của văn minh tranh đua vật chất trống vắng các ý nghĩa và giá trị.

Tình Yêu Ruồng Bỏ

♦ Chuyển ngữ:
22.11.2016

Người nào cũng hóa trang
Để che điều còn lại sau đôi mắt
Nhưng ta, ta chẳng thể dấu mình
Ta sẽ đi theo
Trẻ thơ

Hậu Nobel Thì Chẳng Có Sách Để Đọc
22.11.2016

tôi chỉ biết chắc rằng người đàn ông này là một trong những nhân chứng còn sống về cuộc chiến tranh Việt Nam. Nhạc phản chiến, nỗi buồn bã đầy đau đớn với mỗi lính Mỹ ngã xuống ở dải đất chữ S vốn nhiều lầm than

Lắng,
22.11.2016

tiếng thơ đi/xem phần từ ngữ
trên kia
có linh hiển (có đốt nổi nguyên ngọn núi!)
hay không- hòng
còn bày ra câu chuyện khác nữa (chuyện vợ
chồng/chẳng hạn!)

Trôi theo cơn lũ
21.11.2016
Trôi theo cơn lũ

Cái tít giật gân. Báo chí bây giờ vung vẩy những cái tít lập lòe câu khách. Và có cả hình màu. Bao nhiêu là thiếu nữ. Hàng ngang. Môi cười tươi rói. Hàng chữ trong hình chụp không rõ nét như thể được chụp lúc người cầm máy bị run tay. Chỉ đọc được hai chữ “Từ Thiện”.

Cuốn lên trong gió / Blowin’ in the Wind

♦ Chuyển ngữ:
21.11.2016

Bao nhiêu năm tháng xích xiềng cho một dân tộc
mới có tự do trong đời thường?
Yes, and how many years can some people exist
Before they’re allowed to be free?

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)