Ashbery_To-The-City_2016_collage_11x8.5in_72dpi
John Ashbery, To The City (2016),  mixed media collage, 11 x 8 1/2 in.
Courtesy: Tibor de Nagy Gallery

Nhà thơ John Lawrence Ashbery (Hoa kỳ, s. 28. 07. 1927) bắt đầu thiết kế những tác phẩm cắt dán từ lúc ông còn là sinh viên Đại học Harvard trong thập niên 1940. Có thể nói, khuynh hướng thi ca của Ashbery đi song song với nghệ thuật cắt dán của ông. Các nhà phê bình nghĩ thơ của Ashbery tối nghĩa và trừu tượng, với ngôn từ kết tạo thành những hình ảnh hoặc tư tưởng khó diễn giải. Tương tự, những tác phẩm cắt dán của Ashbery được ảnh hưởng bởi truyền thống Dada, siêu thực và cubist, với cấu trúc giống như những giấc mơ lạ lùng và đôi lúc gây sốc ở người xem. Tuy nhiên, cũng có một số các nhà phê bình nghĩ rằng thi ca và nghệ thuật của Ashbery được xuất xứ từ lý lịch/tâm trạng đồng tính luyến ái của nhà thơ và nếu người đọc hiểu được tâm trạng này thì sẽ hiểu được những ký hiệu và mật mã trong thơ của ông. Thí dụ, bài thơ “Paradoxes and Oxymorons” (“Những Mâu Thuẫn và Nghịch Lý”) của Ashbery so sánh cách đọc một bài thơ như cách một người đồng tính – sống trong một xã hội không cởi mở – phải biết nhận diện người tri kỷ trong một đám đông hiểm ác hoặc dửng dưng. Bức cắt dán “To The City” (Đường vào Thành Phố) của Ashbery vừa như tán dương tình yêu đồng tính vừa như cảnh giác những hiểm nghèo. Trong tranh có hai thanh niên có vẻ đang đợi xe. Gương mặt người thanh niện ngồi biểu lộ sự hân hoan, hứng khởi, với ngón tay cái quặc qua vai ám chỉ hành động muốn quá giang,. Nhưng anh bạn hoặc người yêu đứng bên lại mang khuôn mặt đăm chiêu. Bàn tay quá khổ màu hồng ở đằng sau người thanh niên ngồi có thể tượng trưng cho sự hiểm nghèo, hoặc một cách báo động, hoặc như đang ngăn ngừa một điềm gở sắp xảy ra ở phía thành phố – nhưng trông lại giống như một khu rừng âm u – ở đằng sau. Ngay tựa “Đường vào Thành Phố” cũng có thể là một ký hiệu hoặc sự đánh lạc hướng, vì “thành phố” nằm sau lưng, chứ không phải ở trước mặt – hai chàng thanh niên.

Bức cắt dán trên của John Ashbery – nằm trong số 16 tranh cắt dán của ông hiện đang triển lãm ở Tibor de Nagy (New York) – cũng có thể biểu tượng cho tâm trạng bất an của các công dân Hoa kỳ trước ngày lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng Thống đắc cử Donald Trump. Người dân không biết họ đang bị đi giật lùi vào quá khứ, hay sẽ tiến về tương lai. Và hình ảnh của Krazy Kat xách vali bị nhân vật cảnh sát (một con chó) cầm gậy như chắn đường ở bên phải bức cắt dán làm người xem nghĩ đến vấn nạn của người di dân bị coi là “bất hợp pháp.”

Biên Khảo
“Tự Sướng Trên Lịch Sử” – bình luận chính trị của Đinh Từ Thức 
“Trần Nguyên Đán (1325-1390)-  đại thần, nho sĩ, nhà thiên văn kiêm đạo gia” (Phần 1) – biên khảo sử học của Lê Tư
“Thư Đến Bạn, Người Đọc” – lời vào thi tập Hải Đảo, Trở Lại của Thường Quán

Sáng Tác
“Hoa Nắng Đức Hòa” – truyện ngắn của Nguyễn Đạt
 Bờ Bên Kia – tiểu thuyết nhiều kỳ của Lưu Thuỷ Hương

Chào mừng bạn đọc đến với tạp chí văn chương Da Màu
HOA NẮNG ĐỨC HÒA
17.01.2017

Anh rùng mình, dấy lên một nỗi thương xót bất lực. Trí tưởng anh bắt đầu âm thầm đào xới tìm kiếm, dần hiện gương mặt, dáng điệu và tiếng nói giọng cười của một người đàn bà. Người đàn bà… anh ngờ rằng… người đàn bà ấy có mối liên hệ đặc biệt với cô bé, một người mẹ chẳng hạn?

Mùa Đông * cách trị liệu chứng trầm cảm cho dì dung
17.01.2017

Cho tôi biết hoa hồng đã phản bội người
cụ thể
chúng theo giá rét
để lại trong tôi những bức ảnh đen trắng
với không khí què quặt

Tự sướng trên lịch sử
16.01.2017
Tự sướng trên lịch sử

Những biến chuyển thời cuộc bất thường bỗng nhiên biến Donald Trump thành một khách lữ hành dạo chơi trên khu vườn lịch sử. Với chiếc cell phone trong tay, cùng với thói quen tweet liên hồi, ông, và chỉ mình ông có thể chọn cho mình một vị trí, chụp hình tự sướng (selfie) với George Washington (kịch bản một), với Charles de Gaulle (kịch bản hai), hay với Richard Nixon (kịch bản ba)

chụp bóng
16.01.2017
chụp bóng

khi bạn không còn làm thơ được nữa
bạn chụp bóng chung
với các nhà thơ nổi tiếng
họ rất cần bạn

ghì khuya, khó nói năng
16.01.2017

người lớn lối
trăng treo bỡ ngỡ
trăng biết ta thân sơ thất sở vì người
động buồn sơ trăng
mênh mang vỡ
ta động then bốn vách
tìm trăng

don’t * ồm ồm
14.01.2017

lết lết lết lết lết
mày bò dọc. tao ngang
tung hoành bê nguyên trụ
cứ vui vẻ chạy làng

sự mê hoặc như lửa
14.01.2017

tôi loài ngựa hoang cổ choàng quá khứ trang điểm cho cái chết
cuộc biến hình ngã úp mặt xuống vũng trăng hoàng hôn
còn đêm nào nữa với cảm xúc thơ sặc sụa không màu

Bob Dylan: Nghịch Lý Giữa Vô Hình và Đa Diện
13.01.2017
Bob Dylan: Nghịch Lý Giữa Vô Hình và Đa Diện

Khái niệm đa-diện-nhưng-vô-hình của Dylan thật ra rất quan trọng đối với ông. Nó thể hiện sự tự do tột cùng của một nghệ sĩ. Không ai có thể bắt hay giam giữ một sinh vật vô hình nhưng đồng thời có khả năng biến hóa thành bất cứ một thứ gì khác.

Wislawa Szymborska: Sự Kinh Ngạc Trong Thơ Hiện Đại
12.01.2017
Wislawa Szymborska: Sự Kinh Ngạc Trong Thơ Hiện Đại

Ưu điểm cao nhất của thơ Wislawa Szymborska là những kinh ngạc liên tục trong dòng thơ của bà. Bà nhận thức một số điều mới lạ, một số điều chưa biết, và một số điều tuy biết nhưng chưa hiểu rõ. Không hướng dẫn, không thuyết phục, bà chỉ trình bày những kinh ngạc cá nhân, người đọc tìm thấy như trong những lúc đi dạo, bất ngờ bắt gặp những ý tứ thích thú, những lời lẽ tâm tình.

Họa sĩ Cao Bá Minh trong thế giới “Vô hạn”
12.01.2017
Họa sĩ Cao Bá Minh trong thế giới “Vô hạn”

Bố cục của tranh được gọi là bố cục mở có nghĩa là không có điểm chính, không có điểm phụ. Chỗ nào quí vị nhìn vào đó là điểm chính. Có người nhìn vào tranh CBM nói là khó hiểu. Thực ra tranh trừu tượng không phải để hiểu. Do đó khi xem tranh trừu tượng không nên tìm hiểu về câu chuyện đằng sau bức tranh mà phải đi theo cảm hứng của người hoạ sĩ khi họ cầm cọ họ xài màu như thế nào , đường đi của nét cọ ra sao. Trong tranh CBM có chiều sâu của nét cọ, cái không gian trong bức tranh

Đường xuyên Á * Bạn biết phải không
12.01.2017

Rồi chúng ta sẽ ngồi bên vệ cỏ
Nhai bánh mì của chú bé con con
Tôi sẽ hái một chùm bông hoa dại
Đem về tặng chú bé hệt tôi nay

Tôn Thất Đào đậm đà tình núi Ngự sông Hương*
11.01.2017
Tôn Thất Đào đậm đà tình núi Ngự sông Hương*

Trong “Các Họa Sĩ Trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Đông Dương” [nxb Mỹ Thuật Hà Nội (1993)], tác giả Nguyễn Quang Phòng đã không công bằng khi “quên nhắc” đến hai vị giám đốc của hai trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định và Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế là Lê Văn Đệ và Tôn Thất Đào, và cũng không in tranh của hai ông.

Mưa trong giấc mơ * Khách vô minh
11.01.2017

Ngày hư vô đi vắng
về trong quê quán vô minh
bay trên sạn đạo của gió
hóa thân vào đường chân trời
trút bỏ bản ngã

Bà và Thiên Đàng
10.01.2017

Đi lạc

Tôi hay đi lạc, phố Bàn Cờ Sàigon chằng chịt dọc ngang mà không bao giờ lạc, sang Mỹ dù cầm bản đồ hay có GPS, vẫn lạc. Tôi cứ nghĩ hay tại mình suy nghĩ khi lái xe nên mới lạc, nhưng không phải, bà con dân mình sống ở Mỹ ai cũng lạc như tôi. Có lần chở mấy đứa bạn, chỉ 1 cái exit, tôi bỏ qua 2 lần, con bạn ngồi phía sau “Lan à! Tao ngủ 1 giấc rồi mà mày vẫn chưa ra khỏi cái exit đó hả?”. Chở bà đi chơi, mỗi lần quay đầu xe (U turn), bà hỏi “đi lạc rồi hả con?”

hành khúc đá cuối mùa
10.01.2017

có những hòn đá người nằm nôi
tã bonsai lót kiểng
dầm tù nước
ngoa truyền cõi giả sơn
triều cung quăn soi bóng
có cánh
nở trường ca nghịt muỗi

Những con sông / Rivers
9.01.2017
Những con sông / Rivers

Tôi đã sống ở thành phố này hơn 40 năm. Chúng tôi không sống gần bên sông, nhưng thành phố được nuôi dưỡng bởi một con sông đẹp chảy qua trái tim của nó. Mỗi sáng khi tôi đi qua cầu bắc ngang con sông để tới sở làm, tôi vẫn nghĩ mình may mắn xiết bao để sống và làm việc ở một thành phố đẹp và thanh bình như thành phố này.

Ở Việt Nam
7.01.2017

chúng ta hằng tin tưởng và luôn muốn
hướng tới các giá trị cao cả (có tính nhân văn!)
đẹp đẽ
tuy nhiên cơ chế/nhà thơ bùi chí vinh – nói
hắn ưa xài chữ cơ chế(!) cái cơ chế
chết tiệt
rệu rã với hùng cửu long (gốc chà dà!)

TỰ ĐIẾU VĂN của ABHINYANA

♦ Chuyển ngữ:
6.01.2017
TỰ ĐIẾU VĂN của ABHINYANA

Trước hết, “tự điếu văn” là một từ do tôi vừa chế ra để diễn tả “điếu văn cho chính mình”. Cũng tương tự như “tự truyện” là “truyện về chính mình”. Tôi không biết từ nào trong ngôn ngữ VN mang nghĩa nầy. Có lẽ vì không mấy ai viết điếu văn cho chính mình nên không có nhu cầu cho danh từ nầy.

gã họa sỹ * áo choàng
6.01.2017

gã khuấy tan linh hồn vào dung dịch đêm
lắng nghe và thẩm thấu
tiếng róng riết rên la của những giấc mơ
mùi vị của triệu triệu tế bào hờn oán
chấm chấm chấm
và trì chiết tấm voan
gã cố vẽ khuôn mặt thời gian và những mỹ ngôn hứa hẹn

đêm lạnh trong mắt nhìn * như những sáng mùa đông
5.01.2017

tâm tưởng thị dân được ủ ấm trong đôi cánh thiên thần xi măng
mùi sợ hãi tượng hình loài quạ đen khàn đục tiếng kêu đêm
lắm kẻ đỏm dáng mở rộng tầm nhìn quảng cáo ý thức từ tâm
cường điệu hóa đạo đức vay mượn
chúc tụng giả thuyết tinh thần cỏ dại

Elles, trong một đêm
4.01.2017

Người đàn ông đến bên nàng, như chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc làm tình thế kỷ. nàng lơ mơ ngủ chỉ thấy người đó ở bên, không hôn nàng, mà ôm nàng rất chặt và nằm trên cơ thể của nàng.

chùm thơ Huỳnh Minh lệ
4.01.2017

sớm nay ai kéo hồi chuông
nhặt khoan trầm bổng giấc suông mơ hồ
tỉnh rồi đầu óc ngây ngô
đưa tay dụi mắt mưa xô tháng mười

NGUYỄN BẮC SƠN, NGOÀI CHIẾN TRANH
3.01.2017

Tôi nghĩ niềm bi quan được bộc lộ thường trực trong thơ Nguyễn Bắc Sơn, trong tập Chiến Tranh Việt Nam Và Tôi, một tập thơ độc nhất vô nhị, nên được hiểu là những tín hiệu, và chúng thật ra chưa được đọc đúng mức. Sự nghi ngờ, tính hài hước, thái độ ngang tàng, không chỉ che khuất một tấm lòng nhân hậu,

TRĂNG HUYẾT
2.01.2017

Rồi sóng, sóng vẫn rên xiết những lời tuyệt vọng một cách nhàm chán. Và sao, sao lâm chân dày đặc âm ui. Ðã qua mùa “Trăng Huyết” cuối cùng của tôi ở P.

HỒNG NGUYỆT
2.01.2017

Bí ẩn. Bắt mắt. Rùng rợn. Một cái truyện ngắn sáu trang. Của nhà văn Nguyễn Thị Minh Ngọc (Pearl Nguyễn). Có thể đầu tay. Viết ở lứa tuổi teen, lứa tuổi của những Rimbaud man rợ, nổi loạn, bức phá. Viết vì cần phải viết.

tiễn "thư gửi bạn ta" hoa thừa âm vang
29.12.2016

bạn xưa giờ đã ra tro
ngậm cười chín suối hồ đồ thế nhân
nhớ xưa bạn gan dạ rằng
trời kêu ai dạ tôi thì vẫn không

Bùi Bảo Trúc / giữa ma-trận của Ngôn Ngữ & Cuộc Đời
29.12.2016
Bùi Bảo Trúc / giữa ma-trận của Ngôn Ngữ & Cuộc Đời

Ở đây, trong vị trí của một người có khá nhiều kỷ niệm riêng tư với anh, cũng như đã chia sẻ với anh một số sở thích, tôi muốn viết về Bùi Bảo Trúc chủ yếu như một người bạn. Một người bạn yêu văn chương, chữ nghĩa. Và đã để hết cả cuộc đời mình để học hỏi, dùi mài cái sở thích cũng như cái niềm vui có nhiều nét cao nhã này.

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)